XXI wiek

XX wiek ~ XXI wiek ~ XXII wiek

Lata 2000.Lata 2010.Lata 2020.Lata 2030.Lata 2040.Lata 2050.Lata 2060.Lata 2070.Lata 2080.Lata 2090.

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038


XXI wiek – obecny wiek naszej ery, pierwszy wiek trzeciego tysiąclecia według kalendarza gregoriańskiego. XXI wiek rozpoczął się 1 stycznia 2001 roku (wbrew częstemu mniemaniu i uroczystej oprawie nadejścia roku 2000) i zakończy się 31 grudnia 2100 roku[1][2].

Według periodyzacji stosowanej w pracach historycznych, XXI wiek niekoniecznie rozpoczął się w 2001 roku. Ze względu na przemiany w różnych dziedzinach życia za datę graniczną uznaje się częściej 1989 lub 1991 rok. W niektórych najnowszych opracowaniach za początek nowego wieku (lub nawet epoki) uznaje się też niekiedy 11 września 2001 roku. Wspomniane daty są na razie propozycjami i nie przeniknęły jeszcze na stałe do ogólnie przyjętej periodyzacji historii[3].

Mapa Europy z roku 2014

Ważniejsze wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

I dekada[edytuj | edytuj kod]

George-W-Bush.jpeg
WTC smoking on 9-11.jpeg
US 10th Mountain Division soldiers in Afghanistan.jpg

2001[edytuj | edytuj kod]

Euro banknotes 2002.png
Flag of East Timor.svg
Bali memorial.jpg

2002[edytuj | edytuj kod]

Shenzhou 5 insignia.PNG Crew of STS-107, official photo.jpg

M1-A1 Abrams 1.jpg

2003[edytuj | edytuj kod]

Wikipedia-logo-v2.svg Google 2011 logo.png F icon.svg Logo of YouTube (2013-2015).svg

2004-tsunami.jpg

2004[edytuj | edytuj kod]

John Paul II Medal of Freedom 2004.jpg Le pape Benoît XVI en agitant.jpg

Russell square ambulances.jpg Hurricane Katrina August 28 2005 NASA.jpg

Angela Merkel (2008).jpg

2005[edytuj | edytuj kod]

Flag of Montenegro.svg
Tyre air strike.jpg
Saddam Hussein at trial, July 2004.JPEG

2006[edytuj | edytuj kod]

EU flag-map.svg

2007[edytuj | edytuj kod]

TED Spread.png

Flag of Kosovo.svg 2008 South Ossetia war en.svg

Barack Obama Inauguration Oath.jpg

2008[edytuj | edytuj kod]

PKIERZKOWSKI 070328 FGZCP CDG.jpg

L'Aquila eathquake prefettura.jpg SOLDADO MEXICANO ENTREGANDO CUBREBOCAS A LA POBLACION.JPG

2009[edytuj | edytuj kod]

Haitian national palace earthquake.jpg Eyjafjallajokull-April-17.JPG

Katastrofa w Smoleńsku.jpg Michael Jackson Star.JPG

Syntagma Square 'indignados'.png Wikileaks logo.svg Fenix2.jpg

2010[edytuj | edytuj kod]

Révolution des Jasmins 07.jpg Demonstrators on Army Truck in Tahrir Square, Cairo.jpg

Flag of Libya.svg

Map of Sendai Earthquake 2011.jpg Destruction in Homs (4).jpg

Oslo view of city.jpg Obama and Biden await updates on bin Laden.jpg

Flag of South Sudan.svg

II dekada[edytuj | edytuj kod]

2011[edytuj | edytuj kod]

Collision of Costa Concordia 27.jpg

Curiosity at Work on Mars (Artist's Concept).jpg NoActaColor.jpg

2012[edytuj | edytuj kod]

Edward Snowden-2.jpg 1st Boston Marathon blast seen from 2nd floor and a half block away.jpg

Chelyabinsk meteor trace 15-02-2013.jpg Pope Francis Korea Haemi Castle 19.jpg

2013[edytuj | edytuj kod]

Sloviansk standoff - 18-20 April 2014 - 04.jpg
Ebola virus virion.jpg

Malaysia Airlines Boeing 777-200ER PER Koch-2.jpg Rosetta's Philae touchdown.jpg

Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg

2014[edytuj | edytuj kod]

Airbus 320-Germanwings D-AIPX 2014-06-08 retouched.jpg Je suis Charlie.svg

NH-Pluto-color-NewHorizons-20150713-full.png Dharhara after Nepalquake.JPG

13 November 2015 Paris attacks - montage.jpg

2015[edytuj | edytuj kod]

Donald Trump swearing in ceremony.jpg Protest opozycji Sejm 16 grudnia 2016 Flickr Platformy Obywatelskiej.jpg

Fidel Castro5 cropped.JPG Wavy.gif

2016[edytuj | edytuj kod]

Donald Tusk - 2017 (35494428931) (cropped).jpg Emmanuel Macron in 2019.jpg

Flag of Mauritania.svg

Landslide SierraLeone August2017.jpg Irma 2017-09-06 1745Z.jpg

A tank in harare during the coup.jpg DiadadelSi 5.jpg

Sąd Okręgowy w Gorzowie.jpg

2017[edytuj | edytuj kod]

Falcon Heavy cropped.jpg Northern White Rhinoceros Angalifu.jpg

Karviná, důl ČSM sever.JPG Zimnyaya Vishnya complex after fire.png

GDPR p1.svg Rescue equipment in Tham Luang entrance chamber (cropped).jpg

2018 inter-Korean summit 01.jpg Kim and Trump shaking hands at the red carpet during the DPRK–USA Singapore Summit.jpg

Marsz z okazji 100-lecia niepodległości Polski w Warszawie Aleje Jerozolimskie.jpg ManifGiletsJaunesVesoul 17nov2018 (cropped).jpg

Unification council of Orthodox Church in Ukraine 41.jpg Sunda strait tsunami.jpg

2018[edytuj | edytuj kod]

UltimaThule CA06 color 20190516.png Chang'e 4 lander.jpg

Pawel Adamowicz - Prezydent Gdanska.jpg Nicolás Maduro (2019-10-25) 02.jpg

Patsy Reddy lays flowers at Hagley Park.jpg Idai 2019-03-14 1135Z.jpg

18-04-2019 Warszawa zespół szkół przy Stawki 10, strajk.jpg Black hole - Messier 87 crop max res.jpg

Amazon fire satellite image.png Incendie Notre Dame de Paris.jpg

2019[edytuj | edytuj kod]

SARS-CoV-2 (CDC-23312).png

Qasem Soleimani with Zolfaghar Order.jpg George Floyd mural Mauerpark Berlin 2020-05-30 05.jpg

2020 Belarusian protests — Minsk, 16 August p0024.jpg 02020 0824 Protests against abortion restriction in Sanok, October 2020 (cropped).jpg

Damages after 2020 Beirut explosions 1.jpg Broadcasting events of the frontline. Republic Square, Yerevan, Armenia.jpg

2020[edytuj | edytuj kod]

III dekada[edytuj | edytuj kod]

2021[edytuj | edytuj kod]

Ważne wydarzenia w nauce i technice w XXI wieku[edytuj | edytuj kod]

Przywódcy państw w XXI wieku[edytuj | edytuj kod]

W zestawieniach pominięto osoby tymczasowo sprawujące funkcje prezydenta i pełniące jej obowiązki, numeracja kolejnych przywódców według daty wstąpienia na urząd.
W wykazie uwzględniono przywódców 12 pierwszych państw na liście państw świata według PKB nominalnego (według danych MFW z 2011 roku) oraz Polski.

Polska Prezydenci i Premierzy Polski[edytuj | edytuj kod]

Prezydent Partia Okres Premier Okres Partia
3. (11) Aleksander Kwaśniewski 2003.jpg Aleksander Kwaśniewski SLD 23 XII 1995–23 XII 2005 8. Jerzy Buzek (AWS).jpg Jerzy Buzek 31 X 1997–19 X 2001 AWS, RS AWS
9. Leszek Miller Sejm 2014 01.JPG Leszek Miller 19 X 2001–2 V 2004 SLD-UP
10. Marek Belka NBP.jpg Marek Belka 2 V 2004–31 X 2005 SLD-UP
11. Kazimierz Marcinkiewicz 2006 (cropped).jpg Kazimierz Marcinkiewicz 31 X 2005–14 VII 2006 PIS
4. (12) Lech Kaczyński.jpg Lech Kaczyński PIS 23 XII 2005–10 IV 2010
12. Jarosław Kaczyński 2006-09-13.jpg Jarosław Kaczyński 14 VII 2006–16 XI 2007 PIS
13. Donald Tusk 2009-01-01.jpg Donald Tusk 16 XI 2007–22 IX 2014 PO
5. (13) Bronisław Komorowski (2).jpg Bronisław Komorowski PO 6 VIII 2010–6 VIII 2015
14. Ewa Kopacz debata z Szydło (19.10.2015).jpg Ewa Kopacz 22 IX 2014–16 XI 2015 PO
6. (14) Andrzej Duda (9851867824) (cropped 2).jpg Andrzej Duda PIS od 6 VIII 2015
15. Premier RP Beata Szydło w Parlamencie UE.jpg Beata Szydło 16 XI 2015–11 XII 2017 PIS
16. 2018-07-04 Mateusz Morawiecki-0603 (cropped).jpg Mateusz Morawiecki od 11 XII 2017 PIS

Stany Zjednoczone Prezydenci, Wiceprezydenci i Sekretarze stanu Stanów Zjednoczonych[edytuj | edytuj kod]

Prezydent USA Okres sprawowania urzędu Partia Wiceprezydent USA Sekretarz stanu USA
42. Bill Clinton.jpg Bill Clinton
20 stycznia 1993
20 stycznia 2001
demokrata 45. Al Gore, Vice President of the United States, official portrait 1994.jpg Al Gore Secalbright.jpg Madeleine Albright
(od 23 stycznia 1997)
43. George-W-Bush.jpeg George W. Bush
20 stycznia 2001
20 stycznia 2009
republikanin 46. Richard Cheney 2005 official portrait.jpg Dick Cheney Colin Powell official Secretary of State photo.jpg Colin Powell
Condoleezza Rice cropped.jpg Condoleezza Rice
44. President Barack Obama, 2012 portrait crop.jpg Barack Obama
20 stycznia 2009
20 stycznia 2017
demokrata 47. Joe Biden official portrait 2013 cropped.jpg Joe Biden Hillary Clinton official Secretary of State portrait crop.jpg Hillary Clinton
John Kerry official Secretary of State portrait.jpg John Kerry
45. Donald Trump official portrait.jpg Donald Trump
20 stycznia 2017
20 stycznia 2021
republikanin 48. Mike Pence official Vice Presidential portrait.jpg Mike Pence Rex Tillerson official portrait.jpg Rex Tillerson
46. Joe Biden official portrait 2013 cropped.jpg Joe Biden
od 20 stycznia 2021[5]
demokrata 49. Senator Harris official senate portrait.jpg Kamala Harris Secretary Blinken's Official Department Photo.jpg Antony Blinken

Przewodniczący i Premierzy Chin[edytuj | edytuj kod]

Lp. Przewodniczący Okres sprawowania urzędu Premier
9. Jiang Zemin 27 marca 1993-15 marca 2003 Zhu Rongji
10. Hu Jintao 15 marca 2003-14 marca 2013 Wen Jiabao
11. Xi Jinping od 14 marca 2013 Li Keqiang

Japonia Cesarze i Premierzy Japonii[edytuj | edytuj kod]

Lp. Cesarz Okres panowania Premier Okres sprawowania urzędu
125. Akihito 7 stycznia 1989-30 kwietnia 2019 Yoshirō Mori 5 kwietnia 2000-26 kwietnia 2001
Jun’ichirō Koizumi 26 kwietnia 2001-26 września 2006
Shinzō Abe 26 września 2006-26 września 2007
Yasuo Fukuda 26 września 2007-24 września 2008
Tarō Asō 24 września 2008-16 września 2009
Yukio Hatoyama 16 września 2009-8 czerwca 2010
Naoto Kan 8 czerwca 2010-2 września 2011
Yoshihiko Noda 2 września 2011-26 grudnia 2012
Shinzō Abe od 26 grudnia 2012

126.

Naruhito od 1 maja 2019

Niemcy Prezydenci i Kanclerze Niemiec[edytuj | edytuj kod]

Lp. Prezydent Okres sprawowania urzędu Kanclerz Okres sprawowania urzędu
8. Johannes Rau 1 lipca 1999-30 czerwca 2004 Gerhard Schröder 27 października 1998-22 listopada 2005
9. Horst Köhler 1 lipca 2004-31 maja 2010
Angela Merkel od 22 listopada 2005
10. Christian Wulff 30 czerwca 2010-17 lutego 2012
11. Joachim Gauck od 18 marca 2012-19 marca 2017
12. Frank-Walter Steinmeier od 19 marca 2017

Francja Prezydenci i Premierzy Francji[edytuj | edytuj kod]

Lp. Prezydent Okres sprawowania urzędu Premier Okres sprawowania urzędu
5. Jacques Chirac 17 maja 1995-16 maja 2007 Lionel Jospin 3 czerwca 1997-6 maja 2002
Jean-Pierre Raffarin 7 maja 2002-31 maja 2005
Dominique de Villepin 31 maja 2005-17 maja 2007
6. Nicolas Sarkozy 16 maja 2007-15 maja 2012 François Fillon 17 maja 2007-16 maja 2012
7. François Hollande 15 maja 2012-14 maja 2017 Jean-Marc Ayrault 16 maja 2012-31 marca 2014
Manuel Valls 31 marca 2014-6 grudnia 2016
Bernard Cazeneuve 6 grudnia 2016-15 maja 2017
8. Emmanuel Macron od 14 maja 2017 Édouard Philippe od 15 maja 2017

Brazylia Prezydenci i Wiceprezydenci Brazylii[edytuj | edytuj kod]

Lp. Prezydent Okres sprawowania urzędu Wiceprezydent
38. Fernando Henrique Cardoso 1 stycznia 1995-1 stycznia 2003 Marco Maciel
39. Luiz Inácio Lula da Silva 1 stycznia 2003-1 stycznia 2011 José Alencar
40. Dilma Rousseff 1 stycznia 2011-31 sierpnia 2016 Michel Temer
41. Michel Temer od 31 sierpnia 2016-1 stycznia 2019
42. Jair Bolsonaro 1 stycznia 2019 Hamilton Mourão

Wielka Brytania Władcy i Premierzy Wielkiej Brytanii[edytuj | edytuj kod]

Elżbieta II – najdłużej panujący monarcha brytyjski w historii.
Lp. Władca Okres panowania Premier Okres sprawowania urzędu
67. Elżbieta II od 2 czerwca 1953 Tony Blair 2 maja 1997-27 czerwca 2007
Gordon Brown 27 czerwca 2007-11 maja 2010
David Cameron 11 maja 2010-13 lipca 2016
Theresa May 13 lipca 2016- 24 lipca 2019
Boris Johnson od 24 lipca 2019

Włochy Prezydenci i Premierzy Włoch[edytuj | edytuj kod]

Lp. Prezydent Okres Premier Okres
10. Carlo Azeglio Ciampi 18 maja 1999–15 maja 2006 Giuliano Amato 25 kwietnia 2000-11 czerwca 2001
Silvio Berlusconi 11 czerwca 2001-17 maja 2006
11. Giorgio Napolitano 15 maja 2006–14 stycznia 2015
Romano Prodi 17 maja 2006-8 maja 2008
Silvio Berlusconi 8 maja 2008-16 listopada 2011
Mario Monti 16 listopada 2011-28 kwietnia 2013
Enrico Letta 28 kwietnia 2013-22 lutego 2014
Matteo Renzi 22 lutego 2014−12 grudnia 2016
12. Sergio Mattarella od 3 lutego 2015
Paolo Gentiloni 12 grudnia 2016 - 1 czerwca 2018
Giuseppe Conte od 1 czerwca 2018

Rosja Prezydenci i Premierzy Rosji[edytuj | edytuj kod]

Lp. Prezydent Okres sprawowania urzędu Premier Okres sprawowania urzędu
2. Władimir Putin 7 maja 2000-7 maja 2008 Michaił Kasjanow 17 maja 2000-24 lutego 2004
Michaił Fradkow 5 marca 2004-14 września 2007
Wiktor Zubkow 14 września 2007-7 maja 2008
3. Dmitrij Miedwiediew 7 maja 2008-7 maja 2012 Władimir Putin 8 maja 2008-7 maja 2012
2. Władimir Putin od 7 maja 2012 Dmitrij Miedwiediew 8 maja 2012-15 stycznia 2020
Michaił Miszustin od 16 stycznia 2020

Kanada Monarchowie i Premierzy Kanady[edytuj | edytuj kod]

Lp. Władca Okres panowania Premier Okres sprawowania urzędu
4. Elżbieta II od 2 czerwca 1953 Jean Chrétien 4 listopada 1993-12 grudnia 2003
Paul Martin 12 grudnia 2003-6 lutego 2006
Stephen Harper 6 lutego 2006-4 listopada 2015
Justin Trudeau od 4 listopada 2015

Indie Prezydenci i Premierzy Indii[edytuj | edytuj kod]

Lp. Prezydent Premier
10. Kocheril Raman Narayanan
(25 lipca 1997-25 lipca 2002)
Atal Bihari Vajpayee
(19 marca 1998-22 maja 2004)
11. Avul Pakir Jainulabdeen Abdul Kalam
(25 lipca 2002-24 lipca 2007)
Manmohan Singh
(22 maja 2004-26 maja 2014)
12. Pratibha Patil
(25 lipca 2007-25 lipca 2012)
13. Pranab Mukherjee
(25 lipca 2012-25 lipca 2017)
Narendra Modi
(od 26 maja 2014)
14. Ram Nath Kovind
(od 25 lipca 2017)

Hiszpania Władcy i Premierzy Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

Lp. Król Premier
25. Jan Karol I (22 listopada 1975-19 czerwca 2014) José María Aznar (4 maja 1996-16 kwietnia 2004)
José Luis Rodríguez Zapatero (16 kwietnia 2004-21 grudnia 2011)
Mariano Rajoy (21 grudnia 2011-2 czerwca 2018)
26. Filip VI (od 19 czerwca 2014)
Pedro Sánchez (od 2 czerwca 2018)

Watykan Papieże w XXI wieku[edytuj | edytuj kod]

Lp. Herb Papież
Suweren Państwa
Miasto Watykan
Wizerunek Łacińskie imię Świeckie imię i nazwisko Miejsce urodzenia Pontyfikat
264. / 6. John paul 2 coa.svg Jan Paweł II JohannesPaul2-portrait.jpg Ioannes Paulus Secundus Karol Józef Wojtyła Wadowice, Polska 16 października 1978 – 2 kwietnia 2005
265. / 7. Coat of Arms of Benedictus XVI.svg Benedykt XVI Pope, 13 march 2007.jpg Benedictus Sextus Decimus Joseph Alois Ratzinger Marktl, Niemcy 19 kwietnia 2005 –
28 lutego 2013
266. / 8. Insigne Francisci.svg Franciszek Pope Francis in March 2013 (cropped).jpg Franciscus Jorge Mario Bergoglio Buenos Aires, Argentyna od 13 marca 2013

Przywódcy organizacji międzynarodowych w XXI wieku[edytuj | edytuj kod]

Unia Europejska Przywódcy Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Przew. Komisji
Europejskiej
[6]
Przew. Rady
Europejskiej
[6]
Przew. Parlamentu
Europejskiego
[6]
Włochy Romano Prodi
(17 IX 1999-22 XI 2004)
Szwecja Göran Persson (1 I-30 VI 2001) Francja Nicole Fontaine
(20 VI 1999-15 I 2002)
Belgia Guy Verhofstadt (1 VII-31 XII 2001)
Hiszpania José María Aznar (1 I-30 VI 2002) Irlandia Pat Cox
(15 I 2002-20 VII 2004)
Dania Anders Fogh Rasmussen (1 VII-31 XII 2002)
Grecja Kostas Simitis (1 I-30 VI 2003)
Włochy Silvio Berlusconi (1 VII-31 XII 2003)
Irlandia Bertie Ahern (1 I-30 VI 2004)
Holandia Jan Peter Balkenende (1 VII-31 XII 2004) Hiszpania Josep Borrell
(20 VII 2004-16 I 2007)
Portugalia José Manuel Barroso
(22 XI 2004-1 XI 2014)
Luksemburg Jean-Claude Juncker (1 I-30 VI 2005)
Wielka Brytania Tony Blair (1 VII-31 XII 2005)
Austria Wolfgang Schüssel (1 I-30 VI 2006)
Finlandia Matti Vanhanen (1 VII-31 XII 2006)
Niemcy Angela Merkel (1 I-30 VI 2007) Niemcy Hans-Gert Pöttering
(16 I 2007-14 VII 2009)
Portugalia José Sócrates (1 VII-31 XII 2007)
Słowenia Janez Janša (1 I-30 VI 2008)
Francja Nicolas Sarkozy (1 VII-31 XII 2008)
Czechy Mirek Topolánek (1 I-8 V 2009)
Czechy Jan Fischer (8 V-30 VI 2009)
Szwecja Fredrik Reinfeldt (1 VII-1 XII 2009) Polska Jerzy Buzek
(14 VII 2009-17 I 2012)
Belgia Herman Van Rompuy
(1 XII 2009-30 XI 2014)
Holandia Jean-Claude Juncker
(1 XI 2014-30 XI 2019)
Polska Donald Tusk
(30 XI 2014 - 30 XI 2019)
Niemcy Martin Schulz
(17 I 2012-17 I 2017)
Włochy Antonio Tajani
(17 I 2017 - 3 VII 2019)
Niemcy Ursula von der Leyen
(od 1 XII 2019)
Belgia Charles Michel
(od 1 XII 2019)
Włochy David Sassoli
(od 3 VII 2019)

Sekretarze generalni ONZ[edytuj | edytuj kod]

Lp. Sekretarz generalny Okres sprawowania urzędu
7. Ghana Kofi Annan 1 stycznia 1997–31 grudnia 2006
8. Korea Południowa Ban Ki-moon 1 stycznia 2007−31 grudnia 2016
9. Portugalia António Guterres od 1 stycznia 2017

NATO Sekretarze generalni NATO[edytuj | edytuj kod]

Lp. Sekretarz generalny Okres sprawowania urzędu
10. Wielka Brytania George Robertson 14 października 1999–17 grudnia 2003
11. Holandia Jaap de Hoop Scheffer 1 stycznia 2004-1 sierpnia 2009
12. Dania Anders Fogh Rasmussen 1 sierpnia 2009–30 września 2014
13. Norwegia Jens Stoltenberg od 1 października 2014

Laureaci nagrody Człowiek Roku tygodnika „Time”[edytuj | edytuj kod]

Rok Osoba
2001 Stany Zjednoczone Rudy Giuliani
2002 Stany Zjednoczone Cynthia Cooper, Stany Zjednoczone Sherron Watkins, Stany Zjednoczone Coleen Rowley
2003 Stany Zjednoczone Żołnierz amerykański
2004 Stany Zjednoczone George W. Bush
2005 Irlandia Bono, Stany Zjednoczone Bill Gates, Stany Zjednoczone Melinda Gates
2006 Ty
2007 Rosja Władimir Putin
2008 Stany Zjednoczone Barack Obama
2009 Stany Zjednoczone Ben Bernanke[7]
2010 Stany Zjednoczone Mark Zuckerberg[8]
2011 Protestujący[9]
2012 Stany Zjednoczone Barack Obama[10]
2013 Watykan Argentyna papież Franciszek[11]
2014 Walczący z Ebolą[12]
2015 Niemcy Angela Merkel
2016 Stany Zjednoczone Donald Trump
2017 Osoby, które przerwały milczenie[13]
2018 Arabia Saudyjska Dżamal Chaszukdżi
Mjanma Wa Lone
Mjanma Kyaw Soe Oo
Filipiny Maria Ressa
2019 Szwecja Greta Thunberg
2020 Stany Zjednoczone Joe Biden
Stany Zjednoczone Kamala Harris

Laureaci Nagrody Nobla[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Lista laureatów Nagrody Nobla.
Rok Fizyka[14] Chemia[15] Fizjologia
lub medycyna
[16]
Literatura[17] Pokojowa[18] Ekonomia[19]
2001 Cornell, EricEric Cornell,
Ketterle, WolfgangWolfgang Ketterle,
Wieman, CarlCarl Wieman
Knowles, WilliamWilliam Knowles,
Noyori, RyōjiRyōji Noyori,
Sharpless, BarryBarry Sharpless
Hartwell, Leland H.Leland H. Hartwell,
Hunt, TimothyTimothy Hunt,
Nurse, PaulPaul Nurse
Naipaul, V.S.V.S. Naipaul Organizacja Narodów Zjednoczonych,
Annan, KofiKofi Annan
Akerlof, George A.George A. Akerlof,
Spence, MichaelMichael Spence,
Stiglitz, Joseph E.Joseph E. Stiglitz
2002 Davis, RaymondRaymond Davis,
Koshiba, MasatoshiMasatoshi Koshiba,
Giacconi, RiccardoRiccardo Giacconi
Fenn, JohnJohn Fenn,
Tanaka, KōichiKōichi Tanaka,
Wüthrich, KurtKurt Wüthrich
Brenner, SydneySydney Brenner,
Horvitz, Howard RobertHoward Robert Horvitz,
Sulston, JohnJohn Sulston
Kertész, ImreImre Kertész Carter, JimmyJimmy Carter Kahneman, DanielDaniel Kahneman,
Smith, VernonVernon Smith
2003 Abrikosow, AleksiejAleksiej Abrikosow,
Ginzburg, WitalijWitalij Ginzburg,
Leggett, Anthony JamesAnthony James Leggett
Agre, PeterPeter Agre,
MacKinnon, RoderickRoderick MacKinnon
Lauterbur, PaulPaul Lauterbur,
Mansfield, PeterPeter Mansfield
Coetzee, John MaxwellJohn Maxwell Coetzee Ebadi, SzirinSzirin Ebadi Engle, RobertRobert Engle,
Granger, CliveClive Granger
2004 Gross, DavidDavid Gross,
Politzer, Hugh DavidHugh David Politzer,
Wilczek, FrankFrank Wilczek
Ciechanower, AaronAaron Ciechanower,
Herszko, AwramAwram Herszko,
Rose, IrwinIrwin Rose
Axel, RichardRichard Axel,
Buck, Linda B.Linda B. Buck
Jelinek, ElfriedeElfriede Jelinek Maathai, WangariWangari Maathai Kydland, Finn E.Finn E. Kydland,
Prescott, Edward C.Edward C. Prescott
2005 Glauber, RoyRoy Glauber,
Hall, John L.John L. Hall,
Hänsch, TheodorTheodor Hänsch
Chauvin, YvesYves Chauvin,
Grubbs, RobertRobert Grubbs,
Schrock, RichardRichard Schrock
Marshall, BarryBarry Marshall,
Warren, RobinRobin Warren
Pinter, HaroldHarold Pinter Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej,
el-Baradei, MuhammadMuhammad el-Baradei
Aumann, RobertRobert Aumann,
Schelling, ThomasThomas Schelling
2006 Mather, John C.John C. Mather,
Smoot, George F.George F. Smoot
Kornberg, RogerRoger Kornberg Fire, Andrew Z.Andrew Z. Fire,
Mello, Craig C.Craig C. Mello
Pamuk, OrhanOrhan Pamuk Yunus, MuhammadMuhammad Yunus,
Grameen Bank
Phelps, Edmund S.Edmund S. Phelps
2007 Fert, AlbertAlbert Fert,
Grünberg, PeterPeter Grünberg
Ertl, GerhardGerhard Ertl Capecchi, MarioMario Capecchi,
Evans, MartinMartin Evans,
Smithies, OliverOliver Smithies
Lessing, DorisDoris Lessing Intergovernmental Panel on Climate Change,
Gore, AlAl Gore
Hurwicz, LeonidLeonid Hurwicz,
Maskin, EricEric Maskin,
Myerson, RogerRoger Myerson
2008 Nambu, YoichiroYoichiro Nambu,
Kobayashi, MakotoMakoto Kobayashi,
Masukawa, ToshihideToshihide Masukawa
Shimomura, OsamuOsamu Shimomura,
Chalfie, MartinMartin Chalfie,
Tsien, RogerRoger Tsien
zur Hausen, HaraldHarald zur Hausen,
Barré-Sinoussi, FrançoiseFrançoise Barré-Sinoussi,
Montagnier, LucLuc Montagnier
Le Clézio, Jean-Marie GustaveJean-Marie Gustave Le Clézio Ahtisaari, MarttiMartti Ahtisaari Krugman, PaulPaul Krugman
2009 Kao, Charles K.Charles K. Kao,
Boyle, Willard S.Willard S. Boyle,
Smith, George E.George E. Smith
Ramakrishnan, VenkatramanVenkatraman Ramakrishnan,
Steitz, ThomasThomas Steitz,
Jonath, AdaAda Jonath
Blackburn, ElizabethElizabeth Blackburn,
Greider, CarolCarol Greider,
Szostak, Jack W.Jack W. Szostak
Müller, HertaHerta Müller Obama, BarackBarack Obama Ostrom, ElinorElinor Ostrom,
Williamson, OliverOliver Williamson
2010 Gejm, AndriejAndriej Gejm,
Nowosiołow, KonstantinKonstantin Nowosiołow
Heck, RichardRichard Heck,
Negishi, EiichiEiichi Negishi,
Suzuki, AkiraAkira Suzuki
Edwards, RobertRobert Edwards Vargas Llosa, MarioMario Vargas Llosa Xiaobo, LiuLiu Xiaobo Diamond, PeterPeter Diamond,
Mortensen, DaleDale Mortensen,
Pissarides, ChristopherChristopher Pissarides
2011 Perlmutter, SaulSaul Perlmutter,
Riess, AdamAdam Riess,
Schmidt, BrianBrian Schmidt
Szechtman, DanDan Szechtman Beutler, BruceBruce Beutler,
Hoffmann, JulesJules Hoffmann,
Steinman, RalphRalph Steinman
Tranströmer, TomasTomas Tranströmer Gbowee, LeymahLeymah Gbowee,
Johnson-Sirleaf, EllenEllen Johnson-Sirleaf,
Karman, TawakkulTawakkul Karman
Sargent, ThomasThomas Sargent,
Sims, ChristopherChristopher Sims
2012 Haroche, SergeSerge Haroche,
Wineland, DavidDavid Wineland
Lefkowitz, RobertRobert Lefkowitz,
Kobilka, BrianBrian Kobilka
Gurdon, JohnJohn Gurdon,
Yamanaka, Shin’yaShin’ya Yamanaka
Yan, MoMo Yan Unia Europejska Shapley, LloydLloyd Shapley,
Roth, Alvin E.Alvin E. Roth
2013 Higgs, PeterPeter Higgs,
Englert, FrançoisFrançois Englert
Karplus, MartinMartin Karplus,
Levitt, MichaelMichael Levitt,
Warshel, AriehArieh Warshel
Rothman, JamesJames Rothman,
Schekman, RandyRandy Schekman,
Südhof, ThomasThomas Südhof
Munro, AliceAlice Munro Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej Fama, EugeneEugene Fama,
Hansen, Lars PeterLars Peter Hansen,
Shiller, Robert J.Robert J. Shiller
2014 Akasaki, IsamuIsamu Akasaki,
Amano, HiroshiHiroshi Amano,
Nakamura, ShūjiShūji Nakamura
Betzig, EricEric Betzig,
Hell, StefanStefan Hell,
Moerner, WilliamWilliam Moerner
Moser, EdvardEdvard Moser,
Moser, May-BrittMay-Britt Moser,
O’Keefe, JohnJohn O’Keefe
Modiano, PatrickPatrick Modiano Satyarthi, KailashKailash Satyarthi,
Yousafzai, MalalaMalala Yousafzai
Tirole, JeanJean Tirole
2015 Kajita, TakaakiTakaaki Kajita,
McDonald, Arthur B.Arthur B. McDonald
Lindahl, TomasTomas Lindahl,
Modrich, PaulPaul Modrich,
Sancar, AzizAziz Sancar
Campbell, William C.William C. Campbell,
Ōmura, SatoshiSatoshi Ōmura,
Youyou, TuTu Youyou
Aleksijewicz, SwiatłanaSwiatłana Aleksijewicz Tunezyjski Kwartet na rzecz Dialogu Narodowego Deaton, AngusAngus Deaton
2016 Haldane, DuncanDuncan Haldane,
Kosterlitz, John M.John M. Kosterlitz,
Thouless, David J.David J. Thouless
Feringa, BenBen Feringa,
Sauvage, Jean-PierreJean-Pierre Sauvage,
Stoddart, FraserFraser Stoddart
Ōsumi, YoshinoriYoshinori Ōsumi Dylan, BobBob Dylan Santos, Juan ManuelJuan Manuel Santos Hart, OliverOliver Hart,
Holmström, BengtBengt Holmström
2017 Weiss, RainerRainer Weiss,
Barish, BarryBarry Barish,
Thorne, KipKip Thorne
Dubochet, JacquesJacques Dubochet,
Frank, JoachimJoachim Frank,
Henderson, RichardRichard Henderson
Hall, Jeffrey C.Jeffrey C. Hall,
Rosbash, MichaelMichael Rosbash,
Young, Michael W.Michael W. Young
Ishiguro, KazuoKazuo Ishiguro Międzynarodowa Kampania na rzecz Zniesienia Broni Nuklearnej Thaler, RichardRichard Thaler
2018 Ashkin, ArthurArthur Ashkin,
Mourou, GérardGérard Mourou,
Strickland, DonnaDonna Strickland
Arnold, FrancesFrances Arnold,
Smith, George P.George P. Smith,
Winter, Gregory P.Gregory P. Winter
Allison, James P.James P. Allison,
Honjo, TasukuTasuku Honjo
Tokarczuk, OlgaOlga Tokarczuk Mukwege, DenisDenis Mukwege,
Murad, NadiaNadia Murad
Nordhaus, WilliamWilliam Nordhaus,
Romer, PaulPaul Romer
2019 Peebles, JamesJames Peebles,
Mayor, MichelMichel Mayor,
Queloz, DidierDidier Queloz
Goodenough, John B.John B. Goodenough[a],
Whittingham, M. StanleyM. Stanley Whittingham,
Yoshino, AkiraAkira Yoshino
Ratcliffe, Peter J.Peter J. Ratcliffe,
Semenza, Gregg L.Gregg L. Semenza,
Kaelin Jr., WilliamWilliam Kaelin Jr.
Handke, PeterPeter Handke Ali, Abiy AhmedAbiy Ahmed Ali Banerjee, AbhijitAbhijit Banerjee,
Duflo, EstherEsther Duflo,
Kremer, MichaelMichael Kremer
2020 Penrose, RogerRoger Penrose,
Ghez, AndreaAndrea Ghez,
Genzel, ReinhardReinhard Genzel
Doudna, JenniferJennifer Doudna,
Charpentier, EmmanuelleEmmanuelle Charpentier
Alter, HarveyHarvey Alter,
Houghton, MichaelMichael Houghton,
Rice, Charles M.Charles M. Rice
Glück, LouiseLouise Glück Światowy Program Żywnościowy Milgrom, PaulPaul Milgrom,
Wilson, RobertRobert Wilson

Imprezy sportowe[edytuj | edytuj kod]

Letnie IO Zimowe IO MŚ w piłce nożnej
Ateny 2004 Salt Lake City 2002 Korea/Japonia 2002
Pekin 2008 Turyn 2006 Niemcy 2006
Londyn 2012 Vancouver 2010 RPA 2010
Rio de Janeiro 2016 Soczi 2014 Brazylia 2014
Tokio 2020 Pjongczang 2018 Rosja 2018
Paryż 2024 Pekin 2022 Katar 2022
Los Angeles 2028 Zimowe Igrzyska Olimpijskie 2026 Kanada, Stany Zjednoczone i Meksyk 2026

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The 21st Century and the 3rd Millennium When Did They Begin?.
  2. The story of time.
  3. Kamil Janicki, Bolączki periodyzacji, Histmag.org, 2008-08-02.
  4. "Przybywam jako pielgrzym pokoju". Franciszek jako pierwszy papież w historii odwiedza Irak. tvn24.pl, 5 marca 2021. [dostęp 2021-03-06].
  5. Europejscy przywódcy rozmawiają już z Bidenem. Wśród tematów NATO i klimat, TVN24 [dostęp 2020-11-12] (pol.).
  6. a b c Skrot Przew. oznacza przewodniczący
  7. Person of the Yers 2009 (ang.). time.com, 2009-12-16. [dostęp 2010-12-15].
  8. Twórca Facebooka Człowiekiem Roku 2010 tygodnika Time (pol.). gazeta.pl, 2010-12-15. [dostęp 2010-12-15].
  9. Person of the Year is the Protester (ang.). timemagazine.tumblr.com. [dostęp 2010-12-30].
  10. Michael Scherer: 2012 Person of the Year: Barack Obama, the President (ang.). Time, 2012-12-19. [dostęp 2012-12-19].
  11. today.com: Pope Francis named Time's 2013 Person of the Year (ang.). today.com, 2013-12-11. [dostęp 2013-12-11].
  12. They risked and persisted, sacrificed and saved. Editor Nancy Gibbs explains why the Ebola Fighters are TIME's choice for Person of the Year 2014
  13. Zacharek, Stephanie; Dockterman, Eliana; Edwards, Haley Sweetland: TIME Person of the Year 2017: The Silence Breakers. 2017-12-06.
  14. Nobelprize.org: All Nobel Prizes in Physics (ang.). Nobel Media AB 2014. [dostęp 2014-10-07].
  15. Nobelprize.org: All Nobel Prizes in Chemistry (ang.). Nobel Media AB 2013. [dostęp 2013-09-21].
  16. Nobelprize.org: All Nobel Prizes in Physiology or Medicine (ang.). Nobel Media AB 2014. [dostęp 2014-10-07].
  17. Nobelprize.org: All Nobel Prizes in Literature (ang.). Nobel Media AB 2013. [dostęp 2013-09-21].
  18. Nobelprize.org: All Nobel Peace Prizes (ang.). Nobel Media AB 2013. [dostęp 2013-09-21].
  19. Nobelprize.org: All Prizes in Economic Sciences (ang.). Nobel Media AB 2013. [dostęp 2013-09-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Błąd w przypisach: Istnieje znacznik <ref> dla grupy o nazwie „uwaga”, ale nie odnaleziono odpowiedniego znacznika <references group="uwaga"/>
BŁĄD PRZYPISÓW