Karaman (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Karaman
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge İç Anadolu
İdare
 • Vali Mehmet Alpaslan Işık
Yüzölçümü
 • Toplam 9.163 km² (3.537 mil²)
Nüfus
 • Toplam 240.362
 • Kır
68.040
 • Şehir
172.322
Zaman dilimi UTC+03.00 (UDAZD)
İl alan kodu 338
İl plaka kodu 70

Karaman, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan ilin adıdır. 1989 yılında Orta Anadolunun gelişmesi maksadıyla alınan kararla Konya ilinden ayrılarak il olmuştur.[2] Karaman'ın Merkez İlçe, Ayrancı, Kazımkarabekir İlçelerinde akdeniz iklimine benzer karasal iklim, Ermenek, Başyayla, Sarıveliler İlçelerinde Akdeniz İklimi görülür. Bu nedenle Karaman'da yetiştirilen bitki türleri çeşitlilik göstermektedir. Batı ve kuzeyinde Konya, güneyinde Mersin, güneybatısında Antalya illeri ile çevrilidir.

Karaman, Anadolu'da Türkçenin Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından resmî dil ilan edildiği yerdir.[3]

Yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

İllerde protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Ayni seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, İl Genel Meclisinin oluşumunu sağlarlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik İl Encümenini seçer.[4][5]

Merkezi yönetim, Vali ve İl Müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Karaman Valisi, 1969-Sivas doğumlu Fahri Meral’dir. 28 Haziran 2017 tarihinde İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdür Vekili iken atanmıştır.[6]

Karaman Belediye Başkanı, 1978- Karaman doğumlu Savaş Kalaycı(MHP), 31 Mart 2019 seçimlerinde %39,55 oy oranıyla seçilmiştir.[7]

2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Karaman İl Genel Meclisi üye sayısı, 12 AK PARTİ, 2 MHP, 2 CHP ve 1 İYİ P. olmak üzere 17’dir.[8] Karaman Belediye meclisi ise 17 AK PARTİ, 11 MHP ve 3 CHP olmak üzere 31 üyeden oluşur.[9]

2018 Genel seçimleri sonucu, Karaman'ı temsilen TBMM'e AKP'den 2 milletvekili (Recep Şeker ve Selman Oğuzhan Eser), CHP'den 1 milletvekili (İsmail Atakan Ünver) seçilmiştir.[10]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 4 Şubat 2020 verileri[11])[değiştir | kaynağı değiştir]

Karaman ili nüfusu: 253.279'dür. Bu nüfusun %80,65'i şehirlerde yaşamaktadır (2019 sonu). İlin yüzölçümü 8.678 km2'dir. İlde  km2'ye 29 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 48’dir.)

İlde yıllık nüfus % 0,54 oranında artmıştır. Nüfusu en çok artan ilçe: Merkez ilçe (% 1,68). Nüfusu en çok azalan ilçe: Sarıveliler (-%8,78)

04 Şubat 2020 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 İlçe, 16 belediye, bu belediyelerde 126 mahalle ve ayrıca 759 köy vardır.

2019 yılı sonunda Karaman ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri[12]
İlçe Nüfus

2018

Nüfus

2019

Nüfus

Artışı %

Belediye

Sayısı

Mahalle

Sayısı

Köy

Sayısı

Köy

Nüfusu

Şehir

nüfusu

Şehirde

oturan %

Alanı

 km2[13]

 km2'ye

düşen kişi

Ayrancı 8.338 7.965 -4,47 1 4 22 5.620 2.345 29,44 2.245 4
Başyayla 3.717 3.650 -1,80 1 5 4 1.582 2.068 56,66 141 26
Ermenek 28.832 28.565 -0,93 3 32 26 9.768 18.797 65,80 1.242 23
Kazımkarabekir 4.407 4.328 -1,79 1 8 6 1.063 3.265 75,44 423 10
Merkez ilçe 194.018 197.276 1,68 3 64 93 26.953 170.323 86,34 4.036 49
Sarıveliler 12.601 11.495 -8,78 2 19 7 4.026 7.469 64,98 590 19
KARAMAN 251.913 253.279 0,54 11 132 158 49.012 204.267 80,65 8.678 29

İlin yıllara göre nüfusları[değiştir | kaynağı değiştir]

Karaman il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1990 217.536 67
  %49     106.051
111.485     %51  
2000[14] 243.210 68 %12Dark Green Arrow Up.svg
  %58     139.912
103.298     %42  
2007[15] 226.049 66 -%7Red Arrow Down.svg
  %65     147.210
78.839     %35  
2008[16] 230.145 66 %2Dark Green Arrow Up.svg
  %66     151.822
78.323     %34  
2009[17] 231.872 66 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %67     155.932
75.940     %33  
2010[18] 232.633 66 %0Dark Green Arrow Up.svg
  %69     159.834
72.799     %31  
2011[19] 234.005 66 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %69     162.487
71.518     %31  
2012[20] 235.424 66 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %70     165.564
69.860     %30  
2013[21] 237.939 66 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %71     168.686
69.253     %29  
2014[22] 240.362 66 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %72     172.322
68.040     %28  
2015[23] 242.196 66 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %73     175.790
66.406     %27  

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri Tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı[24] Alanı km² Rakım mt. Merkeze km[25] Ulaşan Yollar[25]
Ayrancı 1987 2.245 1.141 45 -08, 70-03
Başyayla 1990 141 1.346 145 -03=>70-55, 70-59
Ermenek Cumh.önce 1.242 1.282 120 -04, 70-50
Karaman Merkez   4.036 1.063   -06, -08, 70-01, 70-50, 70-51
Kazımkarabekir 1989 423 1.052 24 -06  
Sarıveliler 1990 590 1.523 161 -03=>70-56
Karaman 1989 8.678    

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

2018-2019 Sezonu sonunda, Karaman’nın liglerindeki tek takımı Karaman Belediyespor, futbol Bölgesel Amatör Lig (BAL) de grubunda 7. oldu. Karaman'ın voleybol kadın ve erkek bölgesel liglerinde 4 takımı yer almıştır.

Ziraat Türkiye Kupası'nda Karaman Belediyespor, 3.turda Etimesgut BS'a elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Kemal Kaynaş Stadyumu (2.250) ve Süreyya Ayhan Atletizm Pisti  (4.750)'dir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Haftalık gazete'de Karaman

Karaman’ın gezilecek yerleri! Tarihi ve turistik açıdan Karaman

TRT Avaz'da Karaman

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ermenek , Sarıveliler , Ayrancı , Kazımkarabekir , Başyayla

Koordinatlar: 37°01′23″K 33°05′39″D / 37.02306°K 33.09417°D / 37.02306; 33.09417

  1. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  2. ^ http://www.karamanili.com/KaramanHaber/index.php/genel-bilgiler/1167-karamann-l-olu-muecadelesi.  Eksik ya da boş |başlık= (yardım)
  3. ^ https://www.trthaber.com/haber/kultur-sanat/turkcenin-resmi-dil-ilan-edilmesinin-742-yili-415275.html
  4. ^ https://www.icisleri.gov.tr/illeridaresi/ozel-idare1
  5. ^ https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5302.pdf
  6. ^ http://www.karaman.gov.tr/vali-fahri-meral
  7. ^ https://www.karaman.bel.tr/BaskanOzgecmis.aspx
  8. ^ http://www.karamanozelidare.gov.tr/il-genel-meclis-uyeleri
  9. ^ https://biruni.tuik.gov.tr/secimdagitimapp/yerel.zul
  10. ^ https://biruni.tuik.gov.tr/secimdagitimapp/
  11. ^ https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr 25 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. TUİK 4 Şubat 2020 verileri
  12. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  13. ^ https://www.harita.gov.tr/images/urun/il_ilce_alanlari.pdf
  14. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  21. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  22. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  23. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  24. ^  İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  25. ^ a b Karayolları Genel Müdürlüğü