دنیاگیری کروناویروس در ایران

Wikipedia open wikipedia design.

دنیاگیری کروناویروس در ایران
COVID-19 Outbreak Cases in Iran (Density).svg
نقشه استان‌های ایران بر اساس تعداد افراد مبتلا به کرونا
  ۱_۹
  ۱۰_۹۹
  ۱۰۰_۴۹۹
  ۵۰۰_۹۹۹
  ۱۰۰۰_۹۹۹۹
  ≥۱۰۰۰۰
3408162 بخش ویژه کرونا در بیمارستان هاجر.jpg
13981205000390637181486894896133 آماده باش مشهد در مقابله با کرونا.jpg
عملیات ضدعفونی معابر عمومی و شهری محله نبرد تهران.jpg
3410910 آزمایشگاه تخصصی تشخیص کووید ۱۹ در اهواز.jpg
اجرای طرح تب سنجی در عوارضی اتوبان قم تهران 3399639.jpg
بیماریبیماری کروناویروس ۲۰۱۹
نژاد ویروسکروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲
اولین موردقم
تاریخ ورود۱۹ فوریه ۲۰۲۰
(۱ ماه، ۲ هفته و ۱ روز)
منشاءووهان، استان هوبئی، چین
موارد تأییدشده۵۳،۱۸۳
بهبودیافته۱۷،۹۳۵
مرگ۳،۲۹۴[۱]
آمار غیررسمی تا ۱۲ فروردین: ۴,۷۶۲ نفر[۲]

در پی بحران دنیاگیری بیماری کروناویروس در نقاط مختلف جهان، دنیاگیری کروناویروس در ایران به‌صورت رسمی در ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ تأیید شد.[۳][۴][۵][۶] روز چهارشنبه ۱۴ اسفند حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران گفت، شیوع ویروس جدید کرونا تقریباً تمامی استان‌های کشور را دربرگرفته است.[۷] به گفته روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران تا ظهر جمعه ۱۵ فروردین ۱۳۹۹، تعداد ۵۳،۱۸۳ بیمار مبتلا به کووید-۱۹ در کشور شناسایی شده که از این تعداد ۳،۲۹۴ نفر جان باخته‌اند و همچنین ۱۷،۹۳۵ نفر از مبتلایان به این ویروس تاکنون بهبود یافته‌اند.[۸] طبق آمار رسمی، ایران پس از ایتالیا، اسپانیا، چین، ایالات متحده آمریکا و فرانسه بیشترین تعداد جان‌باختگان بر اثر ابتلا به کرونا را داشته‌اشت.[۹] این آمار تا تاریخ ۱۹ اسفند صرفاً بر مبنای موارد مثبت تست کرونا طبق استاندارد سازمان جهانی بهداشت و از این تاریخ برمبنای عوارض بالینی سی‌تی اسکن ریه در کنار تست بوده‌است.[۱۰][۱۱] تخمین‌هایی که توسط محققان و صاحب‌نظران زده شده، از جمله تحقیقاتی در دانشگاه تورنتو، میزان ابتلا و مرگ و میر را بسیار بیشتر از آمار رسمی دانسته‌اند.[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]

در ۳۰ بهمن روابط عمومی وزارت بهداشت اعلام کرد که نتایج آزمایش اولیه ۲ مورد از موارد مشکوک از نظر ابتلا به کروناویروس، مثبت گزارش شده‌است.[۱۶][۱۷] در همین روز، رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم اعلام کرد که در ۴ روز گذشته شاهد گسترش بیماری‌های تنفسی در قم بودیم و طی این مدت ۲ نفر در یکی از بیمارستان‌های قم بر اثر بیماری تنفسی فوت کردند و امروز تست اولیهٔ این دو فرد در مورد بیماری کرونا مثبت اعلام شد.[۱۸] هرچند پیش از این نیز موارد مشکوک به بیماری کووید-۱۹ در ایران گزارش شده بود[۱۹] ولی مقامات وزارت بهداشت ایران تمام آن‌ها را رد کرده بودند[۲۰][۲۱] و به گفته معاون وزیر، چون در مقطع اوج همه‌گیری بیماری آنفلوانزای H۱N۱ بود، نظام سلامت به اشتباه آن را آنفلوانزا تشخیص داده و دیر متوجه ورود بیماری می شود.[۲۲] شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۸ وضعیت در ایران از سفید خارج و وارد وضعیت زرد شد.[۲۳] در ۸ اسفند مایک رایان مدیر اجرایی برنامهٔ فوریت‌های پزشکی سازمان جهانی بهداشت گفت: ایران که در هفتهٔ گذشته فقط دو مورد ابتلا داشته‌است، امروز تا ۲۴۵ مورد آلودگی به کرونا را تأیید کرده‌است. به گفتهٔ رایان این بیماری بدون هیچ‌گونه شناسایی وارد ایران شده و ممکن است ابعاد آن بسیار بیشتر از چیزی باشد که می‌بینیم.[۹][۲۴] در ۹ اسفند، کیانوش جهانپور رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت ایران اعلام کرد شیب نمودار ابتلا به ویروس ویروس کرونا در روزهای آینده کماکان صعودی خواهد بود.[۲۵]

در اوایل بهمن ۱۳۹۸ و پس از شیوع گسترده این ویروس در چین، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اقداماتی مانند پایش و معاینهٔ کلیه مسافران ورودی از کشور چین و قرنطینهٔ دانشجویان ایرانی مقیم چین، پس از ورود به کشور را انجام داد.[۲۶][۲۷] در ابتدای اسفند، پس از همه‌گیری کووید نوزده در ایران سعید نمکی وزیر بهداشت ایران گفت مراکز بهداشتی و درمانی نیز در کل کشور آماده‌باش هستند.[۲۸] در حالی که وزارت بهداشت پیشنهاد محدودیت موقت رفت‌وآمد به اماکن زیارتی و مذهبی قم را ارائه کرده بود، این امر از سوی مسئولین اماکن مذهبی قم اجرا نشد. به طوری که در دوم اسفند، کیانوش جهانپور، مسئول روابط عمومی وزارت بهداشت ایران، از محدود نشدن تجمعات در مراکز مذهبی از جمله زیارتگاه‌های استان قم انتقاد کرد.[۲۹] طی روزهای آتی بتدریج بسیاری از مکان‌ها و رخدادها عمومی از جمله مدارس، مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها، اکران‌های سینمایی، کنسرت‌ها و نمایش‌های تئاتر، مسابقات و لیگ‌های ورزشی کشوری، تهران و سایر شهرها دیگر تعطیل شد[۳۰][۳۱][۳۲][۳۳] و ساعت کاری ادارات دولتی در چندین استان کاهش یافت.[۳۴] عفونت‌زدایی بخش‌هایی از استان‌های تهران، قم و گیلان، راه‌اندازی ۲۲ آزمایشگاه برای تشخیص ویروس کرونا و آزمایش رایگان تشخیص برای بیماران بستری مشکوک به کرونا، از دیگر اقدامات دولت برای مقابله با شیوع این ویروس بود.[۳۵][۳۶][۳۷] در روز ۲۱ اسفند روحانی اعلام کرد که دولت مشکلات قرنطینه شهرها را بیش از فوایدش می‌داند و قصد قرنطینه هیچ شهری را فعلاً ندارد.[۳۸] در ۳ فروردین ماه ۱۳۹۹ رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد که «قرنطینه سطح سه علیه کرونا در حال اجراست» اما محدودیت های بیشتر مستلزم حکومت نظامی است که نه ممکن است و نه مطلوب.[۳۹]

در مقطع اواسط فوریه ایران پس از چین به دومین مکان گسترش ویروس کرونا در جهان تبدیل شد.[۴۰] اولین مبتلایان به کرونا در کشورهای لبنان، بحرین، عراق، افغانستان، عمان، پاکستان، گرجستان، جمهوری آذربایجان، عربستان، استونی، نیوزیلند و مجارستان همگی افرادی هستند که طی سفر به ایران به این ویروس آلوده شده‌اند. اما پس از جدی گرفتن آن توسط دولت ایران آمار کاهش پیدا کرد و سپس آمریکا رتبه یک مبتلایان و ایتالیا و اسپانیا رتبه های اول و دوم مرگ و میر در دنیا شدند[۴۱][۴۲][۴۳][۴۴][۴۵][۴۶][۴۷][۴۸][۴۹][۵۰][۵۱]

پیش‌زمینه[ویرایش]

برای اولین بار در دسامبر سال ۲۰۱۹ در شهر ووهان چین، پس از اینکه مردم بدون علت مشخصی دچار سینه پهلو شدند و واکسن‌ها و درمان‌های موجود مؤثر نبودند، نوع جدیدی از کروناویروس شناسایی شد که ابتدا به آن عنوان 2019-nCoV[۵۲] داده شد ولی با عبور تعداد قربانیان ویروس کرونا از مرز ۱۰۰۰ نفر سازمان جهانی بهداشت برای بیماری ناشی از آن نام رسمی کووید ۱۹ انتخاب کرد. در ۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۰، سازمان جهانی بهداشت با انتشار بیانیه‌ای، شیوع کروناویروس جدید را یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی اعلام کرد که تهدیدی برای تمام جهان، و نه فقط چین، به‌شمار می‌رود.[۵۳] در ۱۱ مارس، سازمان جهانی بهداشت شیوع بیماری را دنیاگیری اعلام کرد.[۵۴]

منشأ بیماری[ویرایش]

در قبل از تاریخ 29 بهمن در جای جای کشور افرادی با علائم کرونا ویروس دچار عفونت های ریوی و حتی منجر به مرگ نیز شده اند که کادر درمانی کشور به دلیل نداشتن کیت تشخیص قادر به شناسایی نبودند و افرادی با علائم بسیار مشابه کرونا که ابتدا با از دست دادن حس بویایی سپس تب بالا به همراه لرز و سردرد و سپس فوت نیز رویت شده اند که در این بین افراد نوجوان و جوان نیز فوت نموده اند. منشأ اصلی بروز این بیماری در ایران به درستی مشخص نیست. نخستین موارد تأیید شده از دنیاگیری جهانی بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ در ایران در تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ از قم گزارش شد.[۳][۴][۵][۶] هرچند پیش از این نیز موارد مشکوک به این بیماری در ایران گزارش شده بود.[۱۹] بر اساس مطالعات انجام شده، منشأ پخش بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ در قم در ارتباط با تعدادی کارگر و تعدادی دانشجوی چینی بوده که در این استان حضور داشتند.[۵۵]

سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران اعلام کرده‌است که یکی از جان‌باختگان در قم بازرگانی بود که سفرهایی به چین داشته‌است.[۵۶] مینو محرز، عضو کمیته کشوری بیماری‌های عفونی وزارت بهداشت، منشأ احتمالی این بیماری را کارگران چینی شاغل در قم که به چین تردد داشته‌اند، دانسته‌است.[۵۷] علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزیر بهداشت، با بیان اینکه این بیماری از دو منشأ قم و گیلان به سایر نقاط کشور سرایت کرده، تعدادی کارگر و دانشجوی چینی در قم را عامل آن دانست. وی با تأکید بر اینکه در رابطه با گیلان اطلاعاتمان کامل نیست این احتمال را مطرح کرد که تعدادی از دانشجویان ساکن ووهان چین، که قبل از قرنطینه این شهر به استان گیلان بازگشته‌اند منشأ بیماری باشند.[۵۸]

سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، مقام‌های آمریکایی را به تولید ویروس کرونا متهم کرده‌است[۵۹] و در واکنش به این سخنان، مورگان اورتاگس، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، سخنان خامنه‌ای را تئوری توطئه خوانده‌است.[۶۰] و می‌گوید «آیت‌الله» خلاقیت به‌خرج نداده و دروغ‌های چین را تکرار می‌کند.[۶۱]

ادامه یافتن پروازهای بین‌المللی به چین از جمله پروازهای شرکت هواپیمایی ماهان نیز از دیگر دلایل شیوع ویروس کرونا از چین به ایران نام برده شده است.[۶۲]

وضعیت شیوع بیماری[ویرایش]

اولین موارد مشکوک[ویرایش]

در ۲۱ بهمن ۱۳۹۸، با مرگ زنی میانسال در تهران که مشکوک به بیماری کرونا بود، تحقیقات در این باره آغاز شد. پس از مرگ این بیمار، مسئولان بیمارستان در تماس با پلیس از مرگ مشکوک زنی ۶۳ ساله خبر دادند تا جسد متوفی به پزشکی قانونی منتقل و تحقیقات آغاز شود.[۱۹][۶۳]

تأیید رسمی مرگ به علت کروناویروس[ویرایش]

در واپسین روز بهمن ۱۳۹۸، به دنبال فوت ۲ بیمار با عوارض تنفسی در بیمارستان کامکار-عرب‌نیا قم، شایعاتی دربارهٔ مرگ این بیماران به علت کروناویروس شکل گرفت. اما دانشگاه علوم پزشکی قم با تکذیب شایعات مربوط به مبتلا بودن این دو بیمار فوت شده به کروناویروس، اعلام کرد که تاکنون هیچ‌گونه شواهدی تشخیصی مبنی بر ابتلا به بیماری کرونا دیده نشده‌است.[۶۴] متعاقباً، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اظهار کرد که دو بیمار که در تاریخ ۲۸ اسفند از ترشحات ریه آنها تست گرفته شده بود، در تاریخ ۳۰ بهمن نتیجه تست مثبت بود و این خبر بلافاصله طی ۴۵ دقیقه اعلام عمومی شد.[۱۰] علی اکبر حق دوست، رئیس کمیته اپیدمیولوژی ستاد ملی مبارزه با کرونا بر خلاف اعلام اولیه مقامات ایران می‌گوید ویروس کرونا از اوایل بهمن ۹۸ در ایران چرخش داشته‌است.[۶۵] و موارد اولیه چون بی علامت یا بدون علایم اختصاصی بوده اند، نظام سلامت نتوانسته است آنها را شناسایی کند.[۶۶]

به دنبال این وقایع، مسعود مردانی، عضو کمیته کشوری بیماری‌های عفونی وزارت بهداشت، افزایش تعداد مبتلایان به این بیماری را قطعی دانست.[۶۷]

افزایش تعداد بیماران در ماه اسفند[ویرایش]

نیروهای اورژانس در حال انتقال یک بیمار مبتلا به کرونا.

روز پنج شنبه ۱ اسفند ۱۳۹۸، دو مورد مشکوک ابتلا به کرونا در بابل بستری شدند.[۶۸]

جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت از تأیید ۱۳ مورد جدید ابتلا به کرونا در ایران خبر داد و گفت اغلب آنها یا در قم ساکن‌اند یا سابقه سفر به قم را در روزها و هفته‌های اخیر داشته‌اند.[۶۹][۷۰] همچنین، با اعلام رسمی فوت شدن چهار نفر، ایران پس از چین بیشترین تلفات ناشی از کروناویروس را داشته‌است.[۷۱] دبیرکل سازمان جهانی بهداشت روز ۲ اسفند (۲۱ فوریه) مرگ ۴ نفر ظرف دو روز در ایران را بسیار نگران کننده دانست.[۷۲]

در ۴ اسفند وزیر بهداشت اعلام کرد، تعداد ۱۵ مورد جدید مبتلا به بیماری کویید ۱۹ گزارش شده‌است که از این تعداد ۷ نفر در قم، ۴ نفر در تهران و ۲ نفر در استان گیلان، ۱ نفر در اراک و ۱ نفر در شهرستان تنکابن بوده‌اند. از این ۱۵ نفر ۳ نفر نیز جان خود را از دست داده‌اند.[۷۳] وی مرگ ۳ نفر دیگر را براثر ابتلا به ویروس کرونا تأیید کرد که در مجموع تعداد قربانیان به ۸ نفر رسیده‌است و ۴۳ نفر به این ویروس مبتلا گشته‌اند.[۷۴][۷۵][۷۶][۷۷][۷۶]

در ۵ اسفند وزارت بهداشت تشخیص ۱۸ بیمار جدید را گزارش کرد. نتیجهٔ تست کرونای ۸ نفر از این بیماران در شهر قم، یک نفر در استان همدان، ۳ نفر در شهر تهران، دو نفر در استان مرکزی، دو نفر در استان اصفهان و دو نفر در استان گیلان، مثبت اعلام شد و ۴ نفر دیگر نیز جان خود را از دست دادند. در نتیجه تعداد مبتلایان به ۶۱ و جان باختگان به ۱۲ نفر رسید.[۷۸] همان روز رئیس دانشکدهٔ علوم پزشکی نیشابور از مرگ یک بیمار هفتاد ساله مبتلا به کرونا در این شهر خبر داد.[۷۹]

در روز ۶ اسفند وزارت بهداشت اعلام کرد ۳۴ مورد ابتلای جدید به کرونا تشخیص داده شده که آمار مبتلایان را به ۹۵ نفر رسانده‌است. از این تعداد ۱۶ نفر از استان قم، ۹ نفر استان تهران، یک نفر استان فارس، ۲ نفر استان مازندران، ۲ نفر استان گیلان، یک نفر نیشابور، دو نفر استان البرز و یک نفر جزیره قشم بودند. همچنین آمار جان‌باختگان بر اثر ابتلا این ویروس به ۱۵ نفر رسید.[۸۰] در این روز رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهرستان ساوه اعلام کرد دو بیمار مبتلا به ویروس کرونا فوت کرده‌اند و آزمایش نهایی کروناویروس بعد از فوت هم مثبت بوده‌است. ابتلای یک دانشجوی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی و انتقالش به قرنطینه، دیگر رخداد آن روز بود.[۸۱]

چهارشنبه ۷ اسفند، رئیس اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت اعلام کرد که ۴۴ مورد جدید ابتلا به کرونا شناسایی شد که از این تعداد ۱۵ نفر از استان قم، ۹ نفر استان گیلان، ۴ نفر در تهران، یک نفر استان مرکزی، ۳ نفر در خوزستان، ۲ نفر در سیستان و بلوچستان، یک نفر در استان کرمانشاه، یک نفر در اردبیل، یک نفر در مازندران، یک نفر در لرستان، دو نفر فارس، یک نفر استان سمنان، دو نفر کهگیلویه و بویراحمد و یک نفر هرمزگان بودند. او با اشاره به جان‌باختن ۴ مبتلا، آمار مبتلایان را ۱۳۹ نفر و قربانیان را ۱۹ نفر اعلام کرد.[۸۲] پیش‌تر ایرج حریرچی، معاون وزارت بهداشت، آمار مشکوک مبتلایان به کرونا ویروس را ۹۱۶ نفر اعلام کرده‌بود.[۸۳] همان روز مدیر باشگاه فوتبال سپیدرود رشت از بیماری چند بازیکن این تیم خبر داد که حال ۳ نفر از آنها وخیم است و به احتمال زیاد به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند.[۸۴]

مغازه ای تعطیل در شیراز که بنر "من در خانه می مانم" روی کرکره آن دیده میشود.

براساس اعلام وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، در روز پنج شنبه ۸ اسفند، تعداد مبتلایان به ویروس کرونا به ۲۴۵ نفر در سراسر کشور افزایش یافت و تعداد جان‌باختگان به ۲۶ نفر رسید. رئیس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت گفت: از روز گذشته تاکنون با توجه به افزایش آزمایشگاه‌های تشخیص ویروس کرونا، ۱۰۶ ابتلای قطعی تشخیص داده شده و در این بازه زمانی ۷ نفر فوت کرده‌اند. از این ۱۰۶ ابتلای قطعی، ۳۸ نفر در تهران، ۲۳ نفر در گیلان، ۷ نفر در قم، یک نفر در همدان، ۸ نفر در اصفهان، ۷ نفر در مازندران، ۵ نفر در اردبیل، ۳ نفر در البرز، یک نفر در خراسان رضوی، ۳ نفر در سمنان، ۲ نفر در کرمانشاه، ۳ نفر در لرستان، یک نفر در کردستان، یک نفر در یزد، یک نفر در آذربایجان غربی و ۲ نفر در آذربایجان شرقی تشخیص داده شده‌است.[نیازمند منبع]

در ۸ اسفند مایک رایان مدیر اجرایی برنامهٔ فوریت‌های پزشکی سازمان جهانی بهداشت گفت: ایران که در هفتهٔ گذشته فقط دو مورد ابتلا داشته‌است، امروز تا ۲۴۵ مورد آلودگی به کرونا را تأیید کرده‌است.[۹] به گفتهٔ رایان این بیماری بدون هیچ‌گونه شناسایی وارد ایران شده و ممکن است ابعاد آن بسیار بیشتر از چیزی باشد که می‌بینیم.[۲۴]

در ۱۰ اسفند رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بیرجند گفت: آزمایش یک بیمار مشکوک به ویروس کرونا در استان خراسان جنوبی، مثبت و قطعی شد.[۸۵]

روز چهارشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۸ ستاد کنترل کرونا در شهرستان سقز در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که انتشار ویروس کرونا در این شهرستان از ۲۰ بهمن ۱۳۹۸ آغاز شده‌است.[۸۶]

در تاریخ ۱۶ اسفند ۹۸ در مازندران به علت افزایش کرونا و کمبود تجهیزات وضعیت قرمز اعلام شد.[۸۷] در ۱۸ اسفند نیز بر اساس اعلام هیئت علمی گروه بیماری‌های عفونی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، شیوع کرونا در استان کرمانشاه در وضعیت «قرمز» قرار گرفت.[۸۸]

در روزهای پایانی اسفند ۹۸ سرعت ابتلا به ویروس کرونا در ایران به ۱۵ تا ۴۵ نفر در ساعت و مرگ مبتلایان به یک تا دو نفر در هر ساعت رسیده‌است که از دلایل آن می‌توان به عدم اطلاع‌رسانی شفاف و به‌موقع در مورد ابعاد آلودگی مناطق مختلف کشور و مخالفت با قرنطینه شدن شهر قم به‌عنوان مرکز اصلی شروع و شیوع این ویروس اشاره‌کرد.[۸۹]

روز دوشنبه ۲۶ اسفند در عرض یک روز (۲۴ ساعت) ۱۲۹ نفر از مبتلایان به ویروس کرونا جان خود را از دست دادند و به‌طور رسمی شمار قربانیان ویروس کرونا در ایران به ۸۵۳ نفر رسید، طبق آخرین آماری که مقامات حکومتی اعلام کردند آمار مبتلایان نیز به ۱۴۹۹۱ رسیده‌است.[۹۰][۹۱] ولی آمار غیررسمی که از میان سخنان مقامات مختلف وزارت بهداشت و مقامات محلی بدست آمده‌است، نشان می‌دهد ۱۳۱۰ نفر جان خود را از دست داده و ۳۲ هزار و ۲۷۱ نفر در ۳۰ استان به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند.[۹۲]

در پنج‌شنبه ۲۹ اسفند ۱۳۹۸ سخنگوی وزارت بهداشت اعلام کرد نرخ ابتلا، به ۵۰ نفر در هر ساعت رسیده و هر ۱۰ دقیقه یک ایرانی بر اثر ابتلا به کرونا جان می‌بازد.[۹۳]

ادامه روند بیماری در نوروز[ویرایش]

کادر پزشکی بیمارستانی در گرگان هنگام لحظه تحویل سال نوی ۱۳۹۹

در اولین روز سال ۱۳۹۹، ۱۹ هزار و ۶۴۴ نفر به طور قطعی به این بیماری مبتلا شده بودند که از میان آنان یک هزار و ۴۳۳ نفر فوت کرده بودند. بر اساس آمار تفکیکی اعلام شده استان تهران با ۲۲۰ مورد، بیشترین و دو استان کهگیلویه و بویر احمر و بوشهر با ۱ مورد کمترین میزان رشد مبتلایان جدید را داشتند.[۹۴]

در ۴ فروردین ۱۳۹۹، کیانوش جهانپور سخنگوی وزارت بهداشت در توئیتر خبر داد که از این تاریخ به بعد این وزارتخانه آمار روزانه مبتلایان را به صورت تفکیک استانی اعلام نخواهیم کرد.[۹۵] وی دلیل این کار را سرایت ویروس در تمامی استانهای کشور و مسافرت عده ای از مردم به استان های کمتر شیوع یافته با مقایسه آمارهای استانی اعلام کرد.[۹۶]

در ۵ فروردین ۱۳۹۹، جهانپور اعلام کرد که هر ۱۲ دقیقه یک ایرانی بر اثر ابتلا به ویروس کرونا جان خود را از دست می دهد و رشد ابتلا به این بیماری در تهران حدود ۱۳ درصد است. در استانهای دیگری مثل اصفهان، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی نیز میزان اعلام شده بالا بوده اما در استانهای دیگر تعداد فوت نسبت به کل مبتلایان کاهش پیدا کرده است.[۹۷]

در ۶ فروردین ۱۳۹۹، تعداد مبتلایان به ۲۷ هزار و ۱۷ نفر رسید که از میان آنان دو هزار و ۷۷ نفر فوت کرده و ۹ هزار و ۶۲۵ نفر نیز بهبود یافته‌اند. ۶۸ درصد از کسانی که فوت کرده‌اند سالمند و بالای ۶۰ سال سن داشته‌اند و ۳۲ درصد نیز زیر ۶۰ سال بوده‌اند. [۹۸]

تحقیقات دانشگاهی و تخمین‌ها[ویرایش]

در هفتهٔ نخست اسفند، مقایسهٔ نسبت مبتلایان با قربانیان، بین ایران و دیگر کشورهای درگیر با کرونا نشان می‌دهد که ایران به لحاظ شمار مبتلایان در جایگاه هفتم قرار دارد ولی از نظر تعداد قربانیان در جایگاه دوم و بعد از چین قرار گرفته‌است.[۹۹] به همین دلیل تردیدهایی دربارهٔ تعداد واقعی موارد ابتلا در ایران به وجود آمده‌است.[۱۰۰] تا ۵ اسفند ۱۳۹۸ کره جنوبی با ۸۳۳، ایتالیا با ۲۱۵، ژاپن با ۱۵۴، سنگاپور با ۸۹ و هنگ کنگ با ۷۹ مورد ابتلا کشورهایی هستند که تعداد مبتلایان شناسایی شده در آنها بیش از ایران بوده اما تعداد قربانیان‌شان بین ۸ تا ۲ نفر بوده‌است.[۹۹] مسئولان وزارت بهداشت ایران در ۵ اسفند شمار مبتلایان به کرونا را ۶۱ نفر و تعداد جان‌باختگان را ۱۲ نفر اعلام کرده بودند.[۱۰۱] در این روز احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده قم در مجلس اعلام کرد در این شهر حدود ۵۰ نفر بر اثر کرونا جان باخته‌اند.[۱۰۲][۱۰۳] او گفت که از ورود کرونا به قم سه هفته می‌گذرد و این موضوع دیر اعلام شده و زمان فوت برخی افراد مشکوک به کرونا ۲۴ بهمن بوده‌است.[۱۰۴] در پاسخ، ایرج حریرچی، معاون وزارت بهداشت ایران صحبت‌های فراهانی را تکذیب کرد و گفت «اگر تعداد فوت شدگان قم نصف یا حتی یک چهارم این عدد هم باشد، استعفا می‌دهم».[۱۰۵]

محققان دانشگاه تورنتو با روش‌های آماری تخمین زدند حدود ۱۸٬۳۰۰ نفر در ایران مبتلا به کرونا هستند و ویروس یک ماه و نیم در ایران حضور داشته‌است. پیش‌نویس این گزارش ۶ اسفند منتشر شد.[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]

پنجشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۸، طبق اطلاعات رسیده از بیمارستان‌ها دست کم ۲۱۰ نفر در شهرهای مختلف ایران بر اثر ابتلا به ویروس کرونا جان باخته‌اند.[۱۰۶][۱۰۷] از این تعداد بیشترین قربانیان از تهران و سپس قم می‌باشد. همچنین یک عضو شورای شهر تهران هم پیش‌بینی کرد که «۱۵ هزار نفر» در ایران به کرونا مبتلا شده باشند.[۱۰۸][۱۰۹] سخنگوی وزارت بهداشت این ادعا را تکذیب کرد و گفت در این مدت حتی این تعداد در اثر همه سندرم‌های حاد تنفسی فوت نشده‌اند.[۱۱۰]

در روز دوشنبه ۱۹ اسفند ۱۳۹۸ مقاله ای در مجله آتلانتیک منتشر شد که تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در ایران را حدود ۲ میلیون نفر تخمین زد و نوشت که این آمار ۲۵۰ برابر آمار رسمی است که تا روز قبل ۷٬۱۶۷ نفر اعلام شده بود و از لحاظ درصد شیوع، ۱۵ برابر آمار مبتلایان جهانی است که تا آن تاریخ ۱۱۱٬۷۶۵ نفر بوده‌است. نویسنده در محاسباتش از مقاله دانشگاه تورنتو استفاده کرده و با در نظر گرفتن شرایط کشور (انتخابات-راهپیمایی)، ابتلای مسئولان اصلی دولت به این نتیجه رسیده‌است.[۱۱۱]

دانشگاه جانز هاپکینز، از معتبرترین دانشگاه‌های پژوهشی ایالات متحده، با راه‌اندازی یک سایت اینترنتی ویژه، اطلاعات مربوط به گسترش ویروس کرونا در سرتاسر جهان را رصد و منتشر می‌کند. بنابر تحقیقات این سایت در ایران آمار مرگ و میر ویروس کرونا نسبت به مبتلایان به این ویروس ۲۰ درصد است، در حالی که در کشورهای دیگر این آمار بین ۱ تا ۲ درصد است.[۱۱۲] یک آمار رسمی منتشر شده توسط دانشگاه جانز هاپکینز می‌گوید که ایران با آمار ۹۷۸ مبتلا دارای نسبت ۵٬۵ درصد فوت است. چین با داشتن بیشترین تعداد مبتلا (بیش از ۸۰ هزار) دارای نسبت فوت ۳٬۵ درصد است.[۱۱۳]

به گفتهٔ روزنامه‌نگار اسرائیلی، زوی یزکلی، به دلیل اقدامات نامناسب قرنطینه، تعداد افراد آلوده در تهران به تنهایی ممکن است در کمتر از دو ماه به ۷۵۰۰۰۰ نفر برسد.[۱۱۴]

تعدادی از استادان دانشگاه صنعتی شریف به سرپرستی علینقی مشایخی با انتشار نتایج تحقیق خود، سه سناریو را برای برخورد با شیوع ویروس کرونا ارائه کرده‌اند. در سناریوی اول و با فرض اجرای کامل قرنطینه و همکاری کامل مردم با دولت و فراهم بودن امکانات مراقبتی لازم، شیوع ویروس کرونا اوایل فروردین به اوج می‌رسد و شمار مبتلایان ۱۲۰ هزار نفر و شمار قربانیان ۱۲ هزار نفر خواهد بود. در سناریوی دوم که قرنطینه ناقص است و ارتباطات مردم به ۵۰ درصد کاهش می‌یابد، اواسط فروردین اوج شیوع کرونا خواهد بود و ۳۰۰ هزار نفر مبتلا و در حدود ۱۱۰ هزار نفر قربانی خواهند شد. در بدبینانه‌ترین سناریو که فرض آن عدم رعایت قرنطینه و عدم گسترش امکانات مراقبتی است، کرونا اوایل خرداد به اوج می‌رسد. در این صورت این بیماری ۴ میلیون مبتلا و حدود ۳/۵ میلیون نفر قربانی خواهد داشت.[۱۱۵][۱۱۶]

ریک برنن رئیس مرکز اضطراری منطقه سازمان جهانی بهداشت در ۱۶ مارس اعلام کرد تعداد واقعی مبتلایان در ایران ممکن است تا پنج برابر آمار رسمی باشد.[۱۱۷] رادیو فردا بر اساس «اظهارات پراکنده مقام‌های رسمی محلی و منابع وزارت بهداشت»، تعداد جانباختگان در ایران بر اثر ویروس کرونا را حداقل ۳۰۳۶ نفر تا تاریخ ۶ فروردین تخمین زده‌است.[۲]

اختلاف در صحت آمارها[ویرایش]

این اتهام مطرح می‌شود که حکومت ایران از هفته‌ها پیش از اعلام رسمی شیوع کروناویروس، از ورود این ویروس و خطر ابتلای مردم به آن اطلاع داشته و حتی تمهیدات لازم برای مبتلا نشدن سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، را انجام داده‌اند، اما برای تشویق مردم به شرکت در انتخابات از گفتن حقایق به مردم خودداری کرده‌اند. اما بعد از آنکه کار به گسترش ابعاد این بیماری و قربانیان آن رسیده بر میزان انتقادها به دولت روحانی، رئیس‌جمهوری ایران نیز به شکل قابل توجهی افزوده شد.[۱۱۸]

اما سعید نمکی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مشکل را ناشی از پروتکل تشخیص ارائه شده از سوی سازمان جهانی بهداشت ذکر می‌کند. به گفته وی طی بهمن ماه آزمایش تشخیص کرونا با کیت ارائه شده از سوی آن سازمان فقط در مورد افراد دارای علائم شبه آنفلوانزا که سفر خارجی به استان هوبی یا شهر ووهان چین یا ارتباط نزدیک با یک فرد چینی داشته‌اند، انجام شده و هیچ مورد آزمایش مثبتی در افراد مشکوک گزارش نشده‌است. اما اولین موارد ابتلا در افرادی شناسایی شده که مشکوک تلقی نمی‌شده‌اند. به گفتهٔ نمکی وزارت بهداشت در ۲۹ بهمن، بلافاصله پس از اطلاع از مثبت بودن آزمایش، آن را اطلاع‌رسانی عمومی کرده‌است.[۱۱۹] در ۲ مارس دبیرکل سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که سازوکار صحت سنجی این سازمان تاکنون هیچ مدرکی از پنهانکاری شدید ایران در مورد بحران کرونا نیافته‌است.[۱۲۰] در روز ۲۳ اسفند ملک زاده، معاون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد که کرونا خیلی زودتر وارد کشور شده بود اما چون در مقطع اوج همه‌گیری بیماری آنفلوانزای H1N۱ بود، نظام سلامت به اشتباه آن را آنفلوانزا تشخیص داده است و دیر متوجه ورود بیماری می شود. زمانی که تست ها و کیت ها وارد کشور شد، توانستند بیماری را تشخیص دهند. با این حال، وی گفت ایران از کشورهایی بوده که شفاف‌تر تعداد مبتلایان و مرگ را اعلام کرده، حال آنکه مثلاً ترکیه این کار را نکرده است.[۱۲۱]

رضا شیران خراسانی، نماینده مشهد در مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه علت مرگ بخشی از افرادی که جان باخته‌اند به جای کرونا بیماری «حاد تنفسی» اعلام میشود، گفت: «در خراسان ۴۰۰ نفر بر اثر بیماری حاد تنفسی و ۵۰ نفر بر اثر کرونا جان باخته‌اند». او آمار مبتلایان به ویروس کرونا را بالا ذکر کرد و از اینکه حسن روحانی می‌گوید این آمار «در حال کاهش» است، اظهار تاسف کرد.[۱۲۲]

تلاش برای پیشگیری و درمان[ویرایش]

شیوهٔ تشخیص بیماری[ویرایش]

بخش ویژه بیماران کرونا در بیمارستان امام خمینی (هزار تخت خوابی).

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نخستین «دستورالعمل مراقبت، تشخیص و درمان کروناویروس» را در اوائل بهمن ماه منتشر کرده است.[۱۲۳] پروتکل تشخیص بیماری در ایران طی دو مرحله تغییر کرده‌است. دولت ایران از بدو امر تا شناسایی اولین موارد بیماری در ۲۹ بهمن، مبنای تشخیص و ثبت بیماری در آمار را، آزمایش ترشحات ریوی افراد مشکوک به کرونا با کیت تشخیص ارائه شده از سوی سازمان جهانی بهداشت مبتنی بر «واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR)» قرار داد. به گفته وزیر بهداشت ایران، تا پیش از تأیید اولین نمونه مثبت کرونا تمام موارد مشکوک به آلودگی ویروس کرونا بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت، افرادی در نظر گرفته می‌شدند که طی دو هفتهٔ گذشته علائم شبیه به آنفلوانزا داشته و در تماس نزدیک با یک شخص چینی یا شخص مبتلای دیگر بوده یا سفری به استان هوبی یا شهر ووهان چین داشته‌اند. مرحلهٔ دوم پس از شناسایی دو مورد مبتلا در قم که هیچ سفر خارجی یا تماس با شخص چینی را نداشتند، آغاز شد. در این مرحله، تعریف افراد مشکوک تغییر کرد اما روش تشخیص قطعی همچنان آزمایش با کیت تشخیص بود.[۱۰]

از ۱۹ اسفند با صدور بخشنامهٔ جدید ستاد مبارزه یا کرونا مرحلهٔ سوم آغاز شد. طبق این بخشنامه از آن تاریخ «تشخیص بالینی قوی مبتنی بر سی‌تی اسکن ریه» به عنوان مبنای تشخیص قطعی کرونا پذیرفته می‌شود.[۱۱] این روش سریع و آسان است. پژوهشی نشان داده‌است که حساسیت در تشخیص کووید-۱۹، ۹۸ درصد است در حالی که حساسیت در تشخیص با کمک PCR، برابر با ۷۱ درصد است.[۱۲۴][۱۲۵]

هر مرتبه تغییر در شیوهٔ تشخیص، منجر به اصلاح و افزایش آمار مبتلایان به این بیماری شده‌است.[۱۲۶][۱۲۷][۱۲۸]

اقدامات فردی[ویرایش]

شیوع کرونا در چین باعث پخش توصیه‌های فراوان بهداشتی در فضای مجازی فارسی شد.

شست‌وشوی مداوم دست‌ها بهترین روش مقابله با ابتلا به این بیماری معرفی شده‌است. استفاده از دستکش‌های ارزان یکبار مصرف و ماسک هم توصیه می‌شود، هرچند نمی‌توان با قطعیت گفت که استفاده از ماسک باعث جلوگیری از ابتلا به این ویروس می‌شود.[۱۲۹][۱۳۰] ویروس کرونا می‌تواند بدون علامت از فرد ناقل به دیگران سرایت کند.[۱۳۱] ۸۰ درصد افراد مبتلا هیچ علامتی ندارند و هر فرد می‌تواند حدود دو تا سه نفر را آلوده کند.[۱۳۲]

به گفتهٔ محمدحسین قربانی، نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با توجه به اینکه ۴۱ درصد افراد در مراکز درمانی به کرونا مبتلا شده‌اند، توصیه می‌شود افرادی که علائم بیماری ندارند، به این مراکز مراجعه نکنند.[۱۳۳][۱۳۴] افرادی که در گروه‌های پرخطر هستند به محض احساس سرماخوردگی و اشخاص عادی و سالم در شرایطی که دچار تنگی نفس شوند باید به مراکز درمانی مراجعه کنند.[۱۳۵]

اقدامات دولتی[ویرایش]

پس از شیوع گسترده این ویروس در چین، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در اوایل بهمن ماه اعلام کرد که کلیه مسافران ورودی از کشور چین، پایش و معاینه می‌شوند و موارد مشکوک به بیمارستانی که به این منظور اختصاص یافته، منتقل می‌شوند.[۲۶] همچنین دانشجویان ایرانی مقیم چین، پس از ورود به کشور برای دو هفته در شهرستان شهریار تحت قرنطینه قرار گرفتند.[۲۷]

پس از بروز همه‌گیری کووید نوزده در ایران سعید نمکی وزیر بهداشت ایران گفت مراکز بهداشتی و درمانی نیز در کل کشور آماده‌باش هستند؛ بویژه در مناطقی که مواردی از بیماری مشاهده شده‌است. همچنین در کنار این مراکز آمبولانس‌های ویژه‌ای قرار گرفته تا اگر قرار بود بیماران را منتقل کنند، این اقدام را انجام دهند.[۲۸]

روز یکشنبه ۴ اسفند ۱۳۹۸، حسن روحانی طی حکمی به سعید نمکی، او را مأمور تشکیل «ستاد ملی مبارزه با کرونا» کرد و وزرای کشور، راه و شهرسازی، آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، دادستان کل کشور، رئیس سازمان برنامه و بودجه، رئیس سازمان صدا و سیما، رئیس سازمان حج و زیارت، سخنگوی دولت و فرمانده نیروی انتظامی را به عنوان اعضای ستاد تعیین کرد.[۱۳۶] متعاقباً، وزیر بهداشت، ایرج حریرچی را به عنوان دبیر ستاد منصوب نمود.[۱۳۷]

در ادامه برخی از فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی که با تجمع همراه بود، متوقف شد. از جمله مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها، مدارس، مسابقات ورزشی، نماز جمعه و جماعت بتدریج در استان‌های آلوده تعطیل شد.[۱۳۸][۱۳۹][۳۳] سازمان برنامه و بودجه ایران پنج هزار میلیارد ریال برای مبارزه با این بیماری به وزارت بهداشت اختصاص داد.[۱۴۰]

در ۹ اسفند ۱۳۹۸ سخنگوی دولت با اشاره به تصمیم ستاد ملی مبارزه با کرونا برای عفونت‌زدایی برخی شهرها گفت: وزارت دفاع مسئولیت این کار را به‌عهده گرفته‌است و بخش‌هایی از استان‌های تهران، قم و گیلان عفونت‌زدایی خواهد شد.[۳۵] هم‌زمان وزارت بهداشت اعلام کرد مدارس همهٔ شهرهای ایران تا ۱۲ اسفند و دانشگاه‌ها تا ۱۵ اسفند تعطیل خواهند بود.[۳۲]

در ۱۵ اسفند مقامات ایرانی اعلام کردند ۲۲ آزمایشگاه برای تشخیص ویروس کرونا راه‌اندازی شده و قرار است تعداد این آزمایشگاه‌ها به زودی به ۵۰ مورد برسد.[۳۷] همچنین، دولت آزمایش تشخیص کرونا را برای تمام بیماران بستری مشکوک به کرونا رایگان انجام می‌دهد.[۳۶]

اقدامات بانک مرکزی برای کنترل ویروس کرونا شامل افزایش سقف تراکنشهای کارت به کارت، تمدید تاریخ انقضای کارتهای بانکی و افزایش سقف برداشت نقدی بود.[۱۴۱] در ۲۱ بهمن و پس از مرگ تعدادی از کارمندان شبکهٔ بانکی بر اثر ابتلا به کرونا، بانک مرکزی توزیع اسکناس نو و دریافت و پرداخت هرگونه وجه نقد در بانک‌ها را ممنوع کرد.[۱۴۲]

در تاریخ ۲۲ اسفند، سید علی خامنه‌ای به عنوان فرمانده کل قوا با صدور فرمانی به رئیس ستاد کل نیروهای مسلح دستور تشکیل قرارگاه بهداشتی و درمانی برای سازماندهی خدمات این نیروها به مردم را صادر کرد.[۱۴۳]

در روز ۲۱ اسفند روحانی اعلام کرد که دولت مشکلات قرنطینه شهرها را بیش از فوایدش می‌داند و قصد قرنطینه هیچ شهری را فعلاً ندارد.[۱۴۴] در تاریخ ۲۹ اسفند ماه پنج وزیر بهداشت پیشین جمهوری اسلامی (علیرضا مرندی، مسعود پزشکیان، کامران باقری لنکرانی، مرضیه وحید دستجردی و محمدحسن طریقت منفرد) و ۱۷ استاد پزشکی در نامه‌ای به حسن روحانی با اشاره به شمار بالای موارد بیماری و تلفات ناشی از آن نوشتند: «در صورت عدم کنترل بیماری و چاره جویی مؤثر، افزایش تلفات و خسارات قطعی است.» این افراد مطمئن‌ترین راه کنترل و پیشگیری بیماری را «قطع زنجیره تماس افراد سالم با افراد بیمار و ناقل است که لازمه­ی آن محدود کردن ترددها و مسافرت­ها و تعطیلی صنوف زنجیره غیرضروری و مراکز خرید بزرگ و پر ازدحام و کنترل مبادی ورودی و خروجی شهرها است» دانستند و هشدار دادند «در صورت استمرار شرایط فعلی زندگی مردم و تداوم رفت‌وآمدهای غیر ضروری» اوضاع وخیم‌تر خواهد شد.[۱۴۵] در ۳ فروردین ماه ۱۳۹۹ رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد که «قرنطینه سطح سه علیه کرونا در حال اجراست» اما محدودیت های بیشتر مستلزم حکومت نظامی است که نه ممکن است و نه مطلوب.[۱۴۶]

حسن روحانی، رئیس‌جمهور و رئیس دولت دوازدهم اعتقاد دارد که اقدامات دولت او در مقابله با ویروس کرونا «افتخارآفرین است». در مقابل دولت او از سوی افکار عمومی با انتقاد رو به رو شده که آمار دقیق مبتلایان و جان باختگان را اعلام نمی‌کند و برای قرنطینه قم و تعطیلی کسب و کارها که در قطع چرخه شیوع ویروس مؤثر است، اقدامات به موقع انجام نداده‌است. این در حالیست که مقام‌های ارشد دولتی پنهان‌کاری در آمار رد کردند و سید علی خامنه‌ای از «صداقت» مقام‌های مسئول تمجید کرد. دولت ایران همچنین به دلیل اینکه توقف پرواز هواپیماها به چین را رعایت نکرد با انتقاد شهروندان ایرانی و کاربران شبکه‌های اجتماعی مواجه شد.[۱۴۷]

کمک‌های بین‌المللی[ویرایش]

نشست مدیران شهری تهران با نمایندگان سازمان بهداشت جهانی.

در ۲ اسفند چهارمین محموله کیت تشخیص بیماری کووید ۱۹ از امارات وارد ایران و تحویل انستیتو پاستور شد.[۱۴۸] این در حالی بود که وزیر بهداشت ایران در سوم اسفند گفته بود کیت تشخیص بیماری کرونا در کشور به تعداد لازم موجود است.[۱۴۹] پس از ورود چندین محموله کیت تشخیص کرونا به ایران، مصطفی قانعی دبیر ستاد توسعهٔ زیست‌فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با وعدهٔ حمایت از طرح‌های تولیدی گفت به‌زودی فراخوان تولید این کیت‌ها برای مشارکت دانش‌بنیان‌های توانمند اعلام خواهد شد.[۱۵۰]

در ۱۲ اسفند وبسایت همشهری‌آنلاین گزارش کرد محمولهٔ کمک‌های سازمان بهداشت جهانی شامل بیش از ۷٫۵ تن تجهیزات پزشکی و حفاظتی برای بیش از ۱۵٬۰۰۰ نفر و همچنین کیت بررسی کرونا جهت غربالگری ۱۰۰٬۰۰۰ نفر وارد ایران شده‌است.[۱۵۱] این محموله در ۱۲ اسفند با یک هواپیمای نظامی از دبی وارد ایران شد. علاوه بر این کمک‌ها، ۶ تیم پزشکی سازمان جهانی بهداشت متشکل از پزشکان، متخصصان علوم آزمایشگاه و اپیدمیولوژیست به ایران در شناسایی و کنترل ویروس کرونا کمک می‌کنند.[۱۵۲] پیش از این، کشور چین هم در چند مرحله کیت تشخیصی برای ایران فرستاده بود.[۱۵۳]

مقامات جمهوری آذربایجان در روز ۱۷ اسفند با صدور بیانیه‌ای از تخصیص کمک بشردوستانه ۵ میلیون دلاری برای مقابله با ویروس کرونا به ایران خبر دادند.[۱۵۴]

حمید بعیدی نژاد، سفیر ایران در لندن، روز دوشنبه ۱۲ اسفند ۹۸ از ورود اولین محموله هدایای انگلستان، فرانسه و آلمان خبر داد و سید عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، به ارسال سه محموله کمک‌های پزشکی شامل کیت‌های تشخیص و دستگاه‌های اکسیژن ساز و … از سوی کشور چین به همراه گروهی از پزشکان متخصص چینی و نیز کمک های سازمان صلیب سرخ جهانی و ترکیه اشاره کرد.[۱۵۵]

اخراج پزشکان بدون مرز[ویرایش]

در ۲ فروردین ۱۳۹۹، بهرام قاسمی سفیر ایران در فرانسه اعلام کرد سازمان پزشکان بدون مرز یک مرکز فوریت‌های پزشکی با ظرفیت ۵۰ تخت برای درمان مبتلایان به بیماری کروناویروس در محوطهٔ بیمارستان امین اصفهان دائر خواهد کرد.[۱۵۶] دو روز بعد و به‌علت مخالفت نهادهای امنیتی و وزارت بهداشت، تیم ۹ نفرهٔ پزشکان سازمان یاد شده، از ایران اخراج شدند و احداث بیمارستان هم منتفی اعلام شد.[۱۵۷]

اثر تحریم‌ها[ویرایش]

همزمانی گسترش ویروس کرونا در ایران با افزایش تحریم‌های آمریکا علیه این کشور تأثیرات زیادی بر اقتصاد ایران داشته و چالش‌هایی در زمینهٔ اقتصاد و بهداشت و درمان برای دولت ایران به دنبال داشته‌است.[۱۵۸][۱۵۹] وزارت بهداشت ایران تحریم‌ها بر بخش بانکداری را عامل کمبود تجهیزات تشخیص ویروس کرونا دانسته‌است.[۱۶۰] طبق ارزیابی یک سازمان مستقل حقوق بشری به‌نام آرتیکل ۱۹ تحریم‌ها دسترسی شهروندان ایرانی به اطلاعات مربوط این بیماری و شیوع آن را با مشکل مواجه کرده و مردم به دلیل محدودیت‌های اقتصادی تحمیل شده توسط ایالات متحده، قادر به دسترسی به پایگاه داده coronavirus متعلق به دانشگاه جانز هاپکینز نیستند.[۱۶۱][۱۶۲]هراس بسیاری از بانک‌های جهانی از تحریم‌های ایالات متحده از دیگر موانعی است که مشکلاتی را برای تأمین داروهای مورد نیاز ایران به وجود آورده‌است.[۱۵۹][۱۶۱]

از زمان آغاز بحران کرونا در ایران مقامات آمریکایی بارها پیشنهاد کمک‌های بشردوستانه به ایران را برای مقابله با این شیوع این ویروس مطرح کرده‌اند[۱۶۳][۱۶۴][۱۶۵] و تأکید دارند که ارسال کمک‌های بشردوستانه به ایران تحریم نیست.[۱۶۶] ایالات متحده اعلام کرده متعهد است ضمن حفظ فشار بر نظام ایران، مردم این کشور به مواد غذایی، داروهای حیاتی و کالاهای بشردوستانه دسترسی داشته باشند[۱۶۱] و در این سیاق وزارت خزانه‌داری این کشور مجوز تراکنش مالی با بانک مرکزی ایران در رابطه با تجارت اقلام خاص انسان‌دوستانه را صادر کرده که در چارچوب این سازوکار معامله‌ای به ارزش دو و نیم میلیون دلار برای خرید دارو از طریق یک شرکت سوئیسی صورت گرفته‌است. برایان هوک مسئول گروه اقدام ویژهٔ ایران در وزارت خارجهٔ آمریکا مقامات ایران را به دزدی متهم می‌کند و می‌گوید«اگر رژیم واقعاً می‌خواهد منابعی را برای کمک به مردم ایران پیدا کند، می‌تواند با پس دادن بخشی از ده‌ها میلیارد دلاری که از آن‌ها دزدیده، شروع کند».[۱۶۷] همچنین وی می گوید، حکومت جمهوری اسلامی «خواهان پول نقد برای تامین مالی فعالیت‌های بدخواهانه‌اش است، نه کمک‌رسانی به مردم ایران.»[۱۶۸]مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا نیز چنین توییت کرده است: «تمامی تلاش حکومت جمهوری اسلامی برای لغو تحریم‌های آمریکا نه برای مبارزه با شیوع ویروس کرونا بلکه بخاطر پول نقد برای رهبران رژیم جمهوری اسلامی است».[۱۶۹]در مقابل چندین نفر از نمایندگان مجلس سنای آمریکا طی نامه ای به وزارت امور خارجه این کشور با اشاره به نقش تحریم‌ها در تشدید آلام و دردهای ناشی از شیوع ویروس کورونا در کشور ایران و برای حفظ جان انسان‌ها خواهان توقف تحریم‌ها برای مدت محدود شدند[۱۷۰][۱۷۱] و مقامات ایران نیز پیشنهادهای دولت آمریکا را «ادعایی مضحک و یک بازی سیاسی‌روانی» و «منافقانه» خوانده و رد کرده‌اند.[۱۶۶] عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ ایران گفته که آمریکایی‌ها مانع ورود منابع مالی ایران در سایر کشورها به کانال مالی سوئیس می‌شوند تا از آن برای خرید اقلام دارویی و تجهیزات پزشکی استفاده شود.[۱۷۲] همچنین میخائیل اولیانف، نمایندهٔ دائم روسیه در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین، تحریم‌های مالی علیه ایران را مانع مبادلات بشردوستانه با ایران دانسته‌است.[۱۷۳] اندیشکدهٔ شورای آتلانتیک نیز در گزارشی نوشته که گرچه اقلام بشردوستانه از تحریم‌ها علیه ایران مستثنا شده‌اند، اما وزارت خزانه داری آمریکا پیش از این شرکت‌هایی را که مقادیر کمی تجهیزات پزشکی به ایران فروخته‌اند، تحت پیگرد قرار داده و این امر منجر به بازدارندگی برای شرکت‌های دیگر در خصوص انجام مراودات با ایران شده‌است.[۱۷۴]

در این راستا کشورهای چین[۱۷۵] روسیه[۱۷۶] انگلیس[۱۷۷] و پاکستان در درخواست‌های جداگانه ای از آمریکا خواستار لغو تحریم‌های این کشور علیه ایران برای مقابله با کرونا شدند.[۱۷۸] حسن روحانی، علی لاریجانی و محمدجواد ظریف مقام‌های ایرانی بودند که طی نامه‌ها و درخواست‌های جداگانه از سران بعضی کشورها و نهادهای بین‌المللی خواستار پایان تحریم‌های دولت ایالات متحده به‌دلیل شیوع کرونا شدند.[۱۷۹][۱۸۰][۱۸۱]

پیامدهای اجتماعی و اقتصادی[ویرایش]

کمبود لوازم ضد عفونی و پیشگیری از کرونا در داروخانه‌ها.

نگرانی از شیوع کرونا سبب افزایش تقاضا برای تجهیزات پیشگیری و بهداشتی نظیر اسپری پاک کننده و ماسک تنفسی شد که متعاقب آن برخی اقدام به احتکار این قبیل محصولات کردند و در نتیجه محصولات کمیاب شد و قیمت‌ها به یکباره افزایش یافت.[۱۸۲][۱۸۳] در گزارش‌های مختلف محتکران اقدام به احتکار چندصد هزار ماسک کرده بودند.[۱۸۴][۱۸۵][۱۸۶] ماسک در ایران بسیار گران و کمیاب شده و قیمت ماسک از ۴۱۰۰ تومان به ۱۵ هزار تومان رسیده‌است. این در حالی است که وزارت بهداشت ۲ میلیون ماسک به چین اهدا کرده‌است.[۷۵][۱۸۷][۱۸۸]

در ۱۲ اسفند و پس از آن‌که چند تن از مقامات از تولید انبوه ماسک در ایران خبر دادند، سعید نمکی در نامه‌ای به رضا رحمانی (وزیر صنعت) با اشاره به اینکه در طول یک هفتهٔ گذشته (۲ تا ۱۰ اسفند ۹۸) «حداکثر یک میلیون ماسک» تحویل وزارت بهداشت شده‌است، به‌شدت از «شعار فریبندهٔ تولید چند میلیون ماسک در روز» و «شبکهٔ احتکار ماسک» انتقاد کرد.[۱۸۹][۱۹۰] پیش‌تر مدیر اجرایی بسیج اتاق اصناف و قائم مقام وزیر صنعت در اظهار نظرهای جداگانه از تولید چند میلیون ماسک در روز سخن گفته بودند.[۱۸۹]

با پیشنهاد وزیر بهداشت و موافقت سید علی خامنه‌ای کادر پزشکی، پرستاری، بهداشتی و خدماتی که در زمان خدمت‌رسانی به بیماران مبتلا به کرونا درگذشته‌اند «شهید خدمت» محسوب می‌شوند.[۱۹۱] پرستاران و پزشکان ایرانی نیز برای گذراندن دوره سخت مبارزه با کرونا در کشور ویدئوهایی از رقصیدنشان در بیمارستان منتشر کردند. آنها این فیلم‌ها را در حالی ضبط کردند که لباس مخصوص با تجهیزات کامل از سر تا پا پوشیده‌اند و ماسک روی صورت دارند.[۱۹۲]

با وجود این که کرونا ویروس از طریق غذای پخته منتقل نمی‌شود، فروش رستوران‌ها در ایران بر اثر شیوع کروناویروس ۳۰ درصد کاهش یافت.[۱۹۳] پس از شیوع ویروس کرونا برخی پزشکان[۱۹۴] و کاربران شبکه‌های مجازی اعلام کردند محصولاتی مانند سیر، لیموترش و زنجبیل که غذاهای گرم محسوب می‌شوند می‌تواند ویروس کرونا را کنترل کند. همین باعث شد تا تقاضا برای این قبیل محصولات بیشتر شود و همزمان قیمت‌ها چند برابر شد.[۱۹۵] با وجود این‌که تغذیهٔ سالم و مصرف ویتامین‌ها و املاح معدنی برای سلامتی سودمند است، مصرف میوه یا سبزیجات خاص برای پیشگیری از ابتلا به کرونا پایهٔ علمی ندارد.[۱۹۶]

از انتهای بهمن ماه به دلیل شیوع ویروس کرونا و کاهش رفت‌وآمد شهروندان میزان مصرف بنزین در کشور ۱۰ درصد کاهش یافت.[۱۹۷] سفرهای نوروزی نیز تا ۵ فروردین ۱۳۹۸ با کاهش ۶۰ درصدی نسبت به زمان مشابه سال گذشته همراه بود.[۱۹۸] با این حال، عدم توجه عده ای از مردم نسبت به قرنطینه خانگی و انجام مسافرت های شهری توسط آنان باعث انتقادات گسترده ای در سطح جامعه شد.[۱۹۹]

محمد کشتی آرای، رئیس کمیسیون تخصصی طلا و جواهر نیز اعلام کرد بازار طلا و سکه بخاطر شیوع کرونا به حالت تعطیل درآمده و هیچ معامله ای انجام نمی‌شود. وی همچنین گفت قیمت جهانی طلا تحت تأثیر گسترش ویروس کرونا در کشورهای مختلف افزایش یافته‌است.[۲۰۰]

هم‌زمان با افزایش نگرانی از شیوع ویروس کرونا زندانیان در زندان‌های مختلف ایران شورش و در مواردی از زندان فرار کردند. قوه قضاییه ایران اعلام کرده‌است که تا کنون حدود بیش از ۸۰ هزار زندانی را به دلیل شیوع ویروس کرونا به مرخصی فرستاده یا به صورت مشروط آزاد کرده‌است. با وجود این گروه‌های حقوق بشری و فعالان طرفدار حقوق زندانیان دربارهٔ نبود امکانات کافی در زندان‌های ایران و خطر شیوع بیماری در زندان‌های مختلف ایران هشدار داده‌اند.[۱۳۰]

پیامدهای ورزشی[ویرایش]

شیوع کرونا باعث تعطیلی تمامی فعالیت های ورزشی از جمله لیگ برتر فوتبال و به تعویق افتادن انتخابات ریاست فدراسیون فوتبال ایران شد.[۲۰۱] پیش از این هفته بیستم و بیست و یکم لیگ برتر در حالی برگزار شده بود که با مصوبه ستاد مبارزه با شیوع کرونا، تمامی این مسابقات بدون حضور تماشاگر برگزار شد. این تصمیم باعث شده بود تا یکی از حساس‌ترین بازی‌ها بین دو تیم پرسپولیس و سپاهان که تأثیر زیادی در تعیین قهرمان لیگ برتر داشت برگزار نشود و کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال بازی را سه بر صفر به سود پرسپولیس به دلیل عدم حضور سپاهان در اعتراض به نبود تماشاگرانش بدهد.[۲۰۲]

صبح دوشنبه ۱۹ اسفند ۹۸ با وجود مخالفت و اعتراض جمعی از اعضای مجمع فدراسیون دوومیدانی و در حالی که دولت بر قرنطینه خانگی شهروندان و عدم مسافرت‌های بین شهری تأکید می‌کرد، وزارت ورزش انتخابات فدراسیون دوومیدانی که توأم با درگیری بود را برگزار کرد. مهدی علینژاد، رئیس مجمع، به خبرنگاران گفت: «ویروس بلاتکلیفی فدراسیون بسیار خطرناک‌تر از ویروس کرونا است». صداوسیما در گزارشی با انعکاس درگیری‌های مجمع اعلام کرد «کرونا همه فعالیت‌های ورزشی را معلق کرده و کسی فکرش را نمی‌کرد این انتخابات برگزار شود».[۲۰۳]

پیامدهای مذهبی[ویرایش]

شیوع کرونا باعث تعطیلی نمازهای جماعت مساجد و همچین نمازهای جمعه سراسر کشور برای اولین بار پس از انقلاب اسلامی شد.[۲۰۴] همچنین پس از چند هفته مقاومت مراکز مذهبی در بستن اماکن زیارتی، در نهایت در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۹۸ وزارت کشور ایران پس از موافقت تولیت‌های حرم امام رضا، حرم فاطمه معصومه، حرم عبدالعظیم حسنی و مسجد جمکران دستور تعطیلی اماکن زیارتی ایران را ابلاغ کرد.[۲۰۵][۲۰۶]

ساعاتی پس از بسته شدن اماکن مذهبی قم و مشهد، عده‌ای در مقابل درب این حرم‌ها اعتراض کردند[۲۰۷]و در قم به نوشته سایت‌های داخلی، یکی از درهای حرم را شکستند. این اتفاق واکنش‌های گسترده‌ای را در میان رسانه‌ها و شخصیت‌های سیاسی و مذهبی داخل ایران داشت و آن را «هتک حرمت» خواندند.[۲۰۸][۲۰۹] عده‌ای از معترضان با دستور دادستانی بازداشت شدند.[۲۱۰][۲۱۱]

پیامدهای سیاسی[ویرایش]

شیوع بیماری در بین مقامات ایران[ویرایش]

علی ربیعی و ایرج حریرچی در نشست خبری. ساعاتی پس از این نشست اعلام شد که حریرچی به کرونا مبتلا شده‌است.

از زمان اعلام رسمی شیوع کرونا در اول اسفند در ایران، شماری از مقام‌ها و چهره‌های سیاسی جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده‌اند که به ویروس کرونا و بیماری کووید ۱۹ مبتلا شده‌اند. شهروندان مشکوک به ابتلا به ویروس کرونا در ایران تا مراحل پیشرفته بیماری دسترسی به کیت تشخیص ندارند اما مقام‌های حکومتی که تاکنون مشکوک به ابتلا بوده‌اند اعلام کرده‌اند به فاصله کوتاهی تست کرونا داده‌اند.[۲۱۲] حسین باستانی اعتقاد دارد شتاب گسترش بیماری در میان مسئولان ایرانی، نه نتیجهٔ مجموعه‌ای از تصادف‌های همزمان، که حاصل یک پدیدهٔ واحد باشد. احتمالاً اولین حدسی که در مورد این پدیدهٔ واحد به ذهن می‌رسد این خواهد بود که تعداد واقعی مبتلایان به کرونا در ایران در سطحی فراتر از ارقام رسمی قرار دارد و در نتیجه، سهم مسئولان از مبتلایان به این بیماری نیز بالاست.[۲۱۳]

تا تاریخ ۱۲ اسفند دست کم ۱۷ تن از مقامات و مدیران کشور به کرونا مبتلا شده و ۵ تن از آنها درگذشته‌اند.[۲۱۴]

در تاریخ ۱۳ اسفند عبدالرضا مصری نایب رئیس مجلس گفت: تاکنون تست کرونای ۲۳ نفر از نمایندگان مثبت بوده‌است.[۲۱۵]

یک پزشک می‌گوید: «برای اینکه بیمار مشکوک به کرونا بستری شود، باید در درجهٔ اول، تب بالای ۳۷/۵ داشته باشد و دوم افت سطح اشباع اکسیژن خونش کمتر از ۹۰ باشد. اگر این موارد را داشته باشد، جزو موارد مشکوک به کروناست و از این بیمار تست PCR می‌گیرند.» به گفتهٔ این پزشک تست کرونا هزینهٔ بالایی دارد و تست اعضای شورای شهر و نمایندگان مجلس، آن هم در حالی که هنوز علائمی از ابتلا به کرونا نداشتند «غیراخلاقی» است چون در شرایط کمبود کیت تشخیص کرونا ضرورت آن برای بیماران نیازمند است.[۲۱۶]

بازداشت منتقدان عملکرد مسئولان[ویرایش]

در ۲۱ اسفند محمد مختاری، کاپیتان تیم فوتبال داماش گیلان با حکم قضایی دادستان استان گیلان، توسط سازمان اطلاعات سپاه قدس گیلان بازداشت شد. او آمار رسمی رسانه‌های دولتی دربارهٔ شمار قربانیان کرونا را دروغ دانسته و در صفحهٔ اینستاگرامش نوشته بود که فقط در استان گیلان روزانه بالای صد نفر می‌میرند و روی هم انباشته شده و جایی برای دفن آنها نیست.[۲۱۷][۲۱۸] او همچنین به نیروهای بسیج بابت سرکوب سریع مردم در مواقع اعتراضات و انفعال در زمان بیماری کرونا به شدت تاخته بود.

در ۲۲ اسفند خبر دستگیری مهدی حاجتی عضو شورای شهر شیراز منتشر شد.[۲۱۹] حاجتی در روزهای پیش از بازداشت، در صفحهٔ توییترش پست‌های انتقادی علیه نحوهٔ مدیریت بحران کرونا منتشر می‌کرد.[۲۲۰] او در یکی از توییت‌هایش نوشته بود: «دشمن ملت ایران امروز آن کسانی هستند که برای رو کم کنیِ دشمن فرضی حاضر شدند بر سر جان هموطنان ما قمار کنند» و «دشمن ملت ایران دقیقاً امثال کسانی است که نگذاشتند قم قرنطینه شود».[۲۲۱]

مصطفی فقیهی، مدیر سایت انتخاب، پس از آن که در توییتی تعداد قربانیان مشکوک به کرونا را نزدیک به ۲۰۰۰ نفر اعلام کرد و از وزیر بهداشت خواست که آمار واقعی را به مردم بگوید در ۲۰ اسفند به دادسرا احضار شد. در ۲۳ اسفند کانال تلگرامی ایران تایمز خبر بازداشت او را منتشر کرد.[۲۲۲]

سرایت بیماری از ایران به دیگر کشورها[ویرایش]

کشورهایی از جهان که مواردی از کووید ۱۹ متصل به خوشه ایران دارند.

ایران پس از چین به دومین نقطه‌ی کانونی گسترش ویروس کرونا در جهان تبدیل شد.[۴۰] تا روز پانزدهم اسفند، ۲۸ کشور کانادا، لبنان، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، عراق، افغانستان، عمان، پاکستان، گرجستان، چین، استونی، نروژ، اسپانیا، سوئد، بریتانیا، بلاروس، نیوزلند، آلمان، جمهوری آذربایجان، استرالیا، قطر، ارمنستان، ایالات متحده آمریکا، عربستان، مجارستان، تایلند، و هند اعلام کرده‌اند که افرادی مبتلا به کروناویروس را شناسایی کرده‌اند که از مبدأ ایران آمده‌اند.[۴۲][۴۳][۴۴][۴۵][۴۶][۴۷][۴۷][۴۹][۵۰][۲۲۳][۲۲۴][۲۲۵][۲۲۶][۲۲۷][۲۲۸] بسیاری از موارد ابتلا در کشورهای همجوار ایران مربوط به افرادی است که برای زیارت اماکن مقدس شیعیان به ایران سفر کرده بودند.[۲۲۹]

اعمال محدودیت در مرزها[ویرایش]

عراق، کویت[۲۲۳][۲۳۰]،[۷۶] ترکیه[۲۳۱][۲۳۲]،[۷۲] پاکستان، ترکمنستان،[۲۳۳] گرجستان،[۲۳۴] ارمنستان[۲۳۵] عمان و تاجیکستان،[۲۳۶] بحرین[۲۳۷][۲۳۸] و امارات.[۲۳۹] از جمله کشورهایی بودند که در مرزها خود با ایران اعمال محدودیت کردند.

تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر قطر، دستور داد تا شهروندان این کشور از ایران خارج شوند.[۲۴۰] همچنین روسیه صدور روادید برای ایرانیان را لغو کرد و تاتیانا گولیکووا، معاون نخست‌وزیر روسیه به شهروندان روسیه توصیه کرد که از سفر به ایتالیا هم پرهیز کنند.[۲۴۱][۲۴۲] همان روز جاسیندا آردرن، نخست‌وزیر نیوزیلند، خبر داد که سومین آزمایش یک زن شصت و چند سالهٔ دو ملیتی ایرانی/نیوزلندی بعد از بازگشت از ایران مثبت شده و به‌همراه سه عضو خانواده و افرادی که در هواپیما امکان تماس با او را داشته‌اند، در قرنطینه به سر می‌برد.[۲۴۳]

ادارهٔ کل هوانوردی غیرنظامی ترکیه به دلیل شیوع ویروس کرونا در ایران، همه پروازهای مسافری و باربری به این کشور تا اطلاع ثانوی متوقف کرد.[۲۴۴] مدیر بنادر کویت گفت که بندر دوحه بسته شده‌است چرا که می‌خواهند از هرگونه تماس با خدمه‌هایی که از ایران می‌آیند جلوگیری شود.[۲۴۵]

وزارت خارجه کانادا به کانادایی‌های مستقر در ایران هشدار داد با توجه به گسترش شیوع ویروس کرونا در ایران خروج از این کشور سخت‌تر شده و بهتر است برای ترک ایران اقدام کنند.[۲۴۶] ایالات متحده دستور اعمال محدودیت مضاعف بر ایران را داد.[۲۴۷] سازمان بهداشت همگانی سوئد به دلیل «عدم کنترل دولت ایران بر شیوع کرونا به خارج از کشور» از دولت سوئد خواستار توقف تمام پروازها به ایران یا از ایران و لغو مجوز پرواز هواپیماهای ایران‌ایر برای ورود به کشور را شد.[۲۴۸]

واکنش‌ها[ویرایش]

سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در سخنرانی درس خارج فقه خود در زمان شیوع ویروس، این بیماری را بهانه خوبی برای دشمن یا مخالفان انتخابات دانست که قصد دارند مشارکت در انتخابات را کاهش دهند.[۲۴۹][۲۵۰] به عقیده او مردم به‌ویژه مردم قم بدون توجه به این موارد، در یازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی حضور پیدا کردند و این شهر یکی از شلوغ‌ترین حوزه‌های رأی‌گیری بود.[۲۵۰] البته مشارکت ۴۳ درصدی مردم قم در این انتخابات[۲۵۱] پایین‌ترین سطح مشارکت در یازده دوره اخیر انتخابات مجلس بود.[۲۵۲]

سید احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد، ۹ اسفند ۱۳۹۸ از تعطیلی نماز جمعه مرکز استان خراسان رضوی به دلیل شیوع ویروس کرونا انتقاد کرد.[۲۵۳] برنامه زنده فرمول یک، پس از انتقاد امیرحسین رستمی از عملکرد مقامات ایران متوقف و این بازیگر از برنامه بیرون گذاشته شد.[۲۵۴][۲۵۵]

همچنین شیوع این بیماری با واکنش چانگ هوا، سفیر چین در ایران،[۲۵۶] مایک پمپئو، وزیر خارجه ایالات متحده،[۲۵۷][۲۵۸][۲۵۹] سازمان گزارشگران بدون مرز،[۲۶۰] داعش[۲۶۱]دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا،[۲۶۲] مورگان اورتگس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا،[۲۶۳] کنث مک‌کنزی، فرمانده سنت‌کام،[۲۶۴] مریم رجوی رهبر شورای ملی مقاومت ایران[۱۱۳] رضا پهلوی[۲۶۵][۲۶۶] و پروژه ققنوس ایران[۲۶۷] روبرو شد.

شیوع این بیماری در ایران همچنین در رسانه‌های بین‌المللی همچون ان‌بی‌سی نیوز،[۲۶۸][۲۶۹] مجله آتلانتیک،[۲۷۰] مجلهٔ تایمز،[۲۷۱] وبگاه بلومبرگ[۲۷۲] بازتاب داشت. در ۲۲ اسفند واشینگتن پست با انتشار تصاویر ماهواره‌ای از گورستان بهشت معصومهٔ قم نوشت: «گودال‌های حفر شده برای دفن قربانیان کرونا ویروس در قم به قدری گسترده هستند که از فضا هم قابل مشاهده‌اند». به نوشتهٔ واشینگتن پست، حفاری گورهای جدید از ۲۱ فوریه (روز برگزاری انتخابات مجلس) آغاز شده و در روزهای بعد به‌سرعت گسترش پیدا کرده‌است. با توجه به این‌که در آن زمان مقام‌های ایران شمار قربانیان را دو نفر اعلام کرده بودند، حفاری چنین خندق‌های بزرگی، غیرمعمول و عجیب به نظر می‌رسد.[۲۷۳] تنها یک هفته بعد، دو گودال بزرگ در تصاویر ماهواره‌ای دیده می‌شود که به اندازهٔ یک زمین فوتبال طول دارند.[۲۷۴] واشینگتن پست در گزارشش به تَل‌های بزرگ آهک در قبرستان بهشت معصومه هم اشاره کرده و می‌گوید آهک معمولاً برای قبرهای دسته‌جمعی بکار می‌رود.[۲۷۵]

آمارها[ویرایش]

شیوع کروناویروس در ایران بر پایه استان بر اساس آمار رسمی ایران
استان تاریخ اعلام اولین شهرهای درگیر
گزارش مشکوک
ابتلا
مرگ
تهران ۲۱ بهمن ۱۳۹۸[۶۳] ۲ اسفند ۱۳۹۸[۲۷۶] ۱۲ اسفند ۱۳۹۸[۲۷۷] تهران،[۲۷۸] دماوند،[۲۷۹] پردیس،[۲۸۰] قرچک،[۲۸۱]
شهریار،[۲۸۲] ورامین،[۲۸۳] اسلامشهر[۲۸۴]
قم - - ۳۰ بهمن ۱۳۹۸[۲۸۵] قم[۲۸۵]
گیلان - ۲ اسفند ۱۳۹۸[۲۷۶] ۸ اسفند ۱۳۹۸[۲۸۶] رشت،[۲۷۸] لنگرود،[۲۸۷] آستارا،[۲۸۸] تالش،[۲۸۹]
بندر انزلی،[۲۹۰] صومعه‌سرا، لاهیجان[۲۹۱]
مازندران - ۱ اسفند ۱۳۹۸[۲۹۲] ۴ اسفند ۱۳۹۸[۲۹۳] ساری، بابل،[۲۹۲]تنکابن،[۲۹۴] نوشهر[۲۹۵]
مرکزی - ۱ اسفند ۱۳۹۸[۲۹۶] ۳ اسفند ۱۳۹۸[۲۹۷] اراک،[۲۹۶] ساوه[۲۹۸] دلیجان، محلات، خمین،
فراهان، کمیجان، آشتیان، تفرش، خنداب،[۲۹۹]
شازند، زرندیه[۳۰۰]
همدان ۳ اسفند ۱۳۹۸[۳۰۱] ۵ اسفند ۱۳۹۸ ۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۰۲] همدان، ملایر،[۳۰۳] نهاوند[۳۰۴]
اصفهان - ۵ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۰۵] اصفهان، کاشان، خمینی‌شهر، فلاورجان،
مبارکه، نجف‌آباد، لنجان، خوانسار، زواره،[۳۰۵]
گلپایگان، نطنز، آران و بیدگل، اردستان[۳۰۶]
خراسان رضوی - - ۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۰۷] نیشابور،[۳۰۷] مشهد،[۳۰۸] سبزوار، گناباد،[۳۰۹]
تربت حیدریه،[۳۱۰] کاشمر،[۳۱۱] تربت جام[۳۱۲]
البرز - ۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۳] ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۴] کرج[۳۱۵]
فارس - ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۶] ۱۳ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۷] شیراز، جهرم، فسا، نی‌ریز، لارستان، گراش،
کوار، کازرون، داراب، اقلید، ارسنجان، آباده،
سرچهان، مرودشت، فیروزآباد، قیروکارزین،
سپیدان، بوانات، زرقان، استهبان و خرم‌بید[۳۱۸]
هرمزگان ۴ اسفند ۱۳۹۸[۳۱۹] - ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۰] قِشم[۳۲۱] بندرعباس، پارسیان، کیش[۳۲۲]
رودان، جاسک[۳۲۳]
کرمانشاه - ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۴] ۱۱ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۵] کرمانشاه[۳۲۶]سنقر، پاوه، کنگاور، گیلانغرب،
هرسین، صحنه، جوانرود، اسلام‌آباد غرب
و سرپل ذهاب[۳۲۷]
یزد - ۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۸] ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۲۹] یزد، میبد، اردکان[۳۳۰]
خوزستان - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۱] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۲] اهواز، دزفول، آبادان، شوشتر، شادگان[۳۳۳]
اندیمشک، هندیجان، ماهشهر، امیدیه[۳۳۴]
و مسجدسلیمان
کهگیلویه و بویراحمد - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۵] - یاسوج، گچساران، چرام[۳۳۶]
اردبیل - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۷] ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۳۸] اردبیل، مشگین‌شهر، پارس‌آباد، خلخال،
گرمی[۳۳۹]
لرستان - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۰] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۱] دورود، خرم‌آباد، الشتر،[۳۴۲] چگنی، بروجرد،
کوهدشت، سلسله[۳۴۳]
سمنان - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۴] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۵] شاهرود، میامی[۳۴۶]
سیستان و بلوچستان - ۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۷] ۱۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۴۸] ایرانشهر،[۳۴۹] زاهدان،[۳۵۰] زابل[۳۵۱]
آذربایجان شرقی - ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۵۲] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۵۳] تبریز، سراب، مراغه، هشترود، بناب، میانه،
شبستر[۳۵۴]
آذربایجان غربی - ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۵۵] ۱۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۵۶] ارومیه،[۳۵۵] مهاباد،[۳۵۷] خوی،[۳۵۸] بوکان[۳۵۹]
کردستان - ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۰] ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۱] سقز،[۳۶۲] سنندج، بانه، کامیاران[۳۶۳]
گلستان - ۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۴] ۱۱ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۵] گرگان، گنبد کاووس، بندرگز[۳۶۶]
قزوین - ۹ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۷] ۱۱ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۸] قزوین
خراسان جنوبی - ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۶۹] ۱۴ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۰] بیرجند،[۳۷۱] قائن[۳۷۲]
ایلام - ۱۰ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۳] ۱۷ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۴] ایلام، آبدانان، ایوان[۳۷۵]
کرمان - ۱۱ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۶] ۱۳ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۷] کرمان، رفسنجان، زرند[۳۷۸]
زنجان - ۱۲ اسفند ۱۳۹۸[۳۷۹] ۱۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۰] زنجان،[۳۸۱] ابهر[۳۸۲]
خراسان شمالی - ۱۲ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۳] ۱۶ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۴] بجنورد، شیروان، اسفراین، مانه، سملقان،
جاجرم[۳۸۴]
چهارمحال و بختیاری - ۱۲ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۵] ۱۳ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۶] شهرکرد، بروجن، فارسان، لردگان[۳۸۷]
بوشهر ۱۳ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۸] ۱۵ اسفند ۱۳۹۸[۳۸۹] ۱۸ اسفند ۱۳۹۸[۳۹۰] بوشهر، برازجان[۳۸۹]

موارد تاییدشده عفونت SARS-CoV-2 و مرگ و میر ناشی از COVID-19 در ایران()

تاریخ جدید مجموع جدید مرگ مجموع مرک درصد افزایش منبع
۲۹ بهمن ۱۳۹۸ ۲ ۲ ۲ ۲ [۳۹۱][۳۹۲]
۰۱ اسفند ۱۳۹۸ ۳ ۵ ۰ ۲ ۱۵۰٪ [۳۹۳]
۰۲ اسفند ۱۳۹۸ ۱۳ ۱۸ ۲ ۴ ۲۶۰٪ [۳۹۴]
۰۳ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰ ۲۸ ۲ ۶ ۵۵٪ [۳۹۵]
۰۴ اسفند ۱۳۹۸ ۱۵ ۴۳ ۲ ۸ ۵۳٪ [۳۹۶]
۰۵ اسفند ۱۳۹۸ ۱۸ ۶۱ ۴ ۱۲ ۴۲٪ [۳۹۷]
۰۶ اسفند ۱۳۹۸ ۳۴ ۹۵ ۴ ۱۶ ۵۶٪ [۷۵]
۰۷ اسفند ۱۳۹۸ ۴۴ ۱۳۹ ۳ ۱۹ ۴۶٪ [۳۹۸]
۰۸ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۶ ۲۴۵ ۷ ۲۶ ۷۶٪ [۳۹۹]
۰۹ اسفند ۱۳۹۸ ۱۴۳ ۳۸۸ ۸ ۳۴ ۵۸٪ [۴۰۰]
۱۰ اسفند ۱۳۹۸ ۲۰۵ ۵۹۳ ۹ ۴۳ ۵۳٪ [۴۰۱][۴۰۲]
۱۱ اسفند ۱۳۹۸ ۳۸۵ ۹۷۸ ۱۱ ۵۴ ۶۵٪ [۴۰۳]
۱۲ اسفند ۱۳۹۸ ۵۲۳ ۱۵۰۱ ۱۲ ۶۶ ۵۳٪ [۴۰۴]
۱۳ اسفند ۱۳۹۸ ۸۳۵ ۲۳۳۶ ۱۱ ۷۷ ۵۵٪ [۴۰۵]
۱۴ اسفند ۱۳۹۸ ۵۸۶ ۲۹۲۲ ۱۵ ۹۲ ۲۵٪ [۴۰۶]
۱۵ اسفند ۱۳۹۸ ۵۹۱ ۳۵۱۳ ۱۵ ۱۰۷ ۲۰٪ [۴۰۷]
۱۶ اسفند ۱۳۹۸ ۱۲۳۴ ۴۷۴۷ ۱۷ ۱۲۴ ۳۵٪ [۴۰۸]
۱۷ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۷۶ ۵۸۲۳ ۲۱ ۱۴۵ ۲۲٪ [۴۰۹]
۱۸ اسفند ۱۳۹۸ ۷۴۳ ۶۵۶۶ ۴۹ ۱۹۴ ۱۲.۷٪ [۴۱۰]
۱۹ اسفند ۱۳۹۸ ۵۹۵ ۷۱۶۱ ۴۳ ۲۳۷ ۹٪ [۴۱۱]
۲۰ اسفند ۱۳۹۸ ۸۸۱ ۸۰۴۲ ۵۴ ۲۹۱ ۱۲.۳٪ [۴۱۲]
۲۱ اسفند ۱۳۹۸ ۹۵۸ ۹۰۰۰ ۶۳ ۳۵۴ ۱۱.۹٪ [۴۱۳]
۲۲ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۷۵ ۱۰۰۷۵ ۷۵ ۴۲۹ ۱۱.۹٪ [۴۱۴]
۲۳ اسفند ۱۳۹۸ ۱۲۸۹ ۱۱۳۶۴ ۸۵ ۵۱۴ ۱۲.۸٪ [۴۱۵]
۲۴ اسفند ۱۳۹۸ ۱۳۶۵ ۱۲۷۲۹ ۹۷ ۶۱۱ ۱۲٪ [۴۱۶]
۲۵ اسفند ۱۳۹۸ ۱۲۰۹ ۱۳۹۳۸ ۱۱۳ ۷۲۴ ۹.۵٪ [۴۱۷]
۲۶ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۵۳ ۱۴۹۹۱ ۱۲۹ ۸۵۳ ۷.۵٪ [۴۱۸]
۲۷ اسفند ۱۳۹۸ ۱۱۷۸ ۱۶۱۶۹ ۱۳۵ ۹۸۸ ۷.۸٪
۲۸ اسفند ۱۳۹۸ ۱۱۹۲ ۱۷۳۶۱ ۱۴۷ ۱۱۳۵ ۷.۴٪
۲۹ اسفند ۱۳۹۸ ۱۰۴۶ ۱۸۴۰۷ ۱۴۹ ۱۲۸۴ ۶٪
۱ فروردین ۱۳۹۹ ۱۲۳۷ ۱۹۶۴۴ ۱۴۹ ۱۴۳۳ ۶.۷٪
۲ فروردین ۱۳۹۹ ۹۶۶ ۲۰۶۱۰ ۱۲۳ ۱۵۵۶ ۴.۹٪
۳ فروردین ۱۳۹۹ ۱۰۲۸ ۲۱۶۳۸ ۱۲۹ ۱۶۸۵ ۵٪
۴ فروردین ۱۳۹۹ ۱۴۱۱ ۲۳۰۴۹ ۱۲۷ ۱۸۱۲ ۶.۵٪
۵ فروردین ۱۳۹۹ ۱۷۶۲ ۲۴۸۱۱ ۱۲۲ ۱۹۳۴ ۷.۵٪ [۴۱۹]
۶ فروردین ۱۳۹۹ ۲۲۰۶ ۲۷۰۱۷ ۱۴۳ ۲۰۷۷ ۸.۹٪ [۴۲۰]
۷ فروردین ۱۳۹۹ ۲۳۸۹ ۲۹۴۰۶ ۱۵۷ ۲۲۳۴ ۸.۸٪ [۴۲۱]
۸ فروردین ۱۳۹۹ ۲۹۲۶ ۳۲۳۳۲ ۱۴۴ ۲۳۷۸ ۹.۹٪ [۴۲۲]
۹ فروردین ۱۳۹۹ ۳۰۷۶ ۳۵۴۰۸ ۱۳۹ ۲۵۱۷ ۹.۵٪ [۴۲۳]
۱۰ فروردین ۱۳۹۹ ۲۹۰۱ ۳۸۳۰۹ ۱۲۳ ۲۶۴۰ ۸.۲٪ [۴۲۴]
۱۱ فروردین ۱۳۹۹ ۳۱۸۶ ۴۱۴۹۵ ۱۱۷ ۲۷۵۷ ۸.۳٪ [۴۲۵]
۱۲ فروردین ۱۳۹۹ ۳۱۱۱ ۴۴۶۰۶ ۱۴۱ ۲۸۹۸ ۷.۵٪ [۴۲۶]
۱۳ فروردین ۱۳۹۹ ۲۹۸۷ ۴۷۵۹۳ ۱۳۸ ۳۰۳۶ ۶.۷٪ [۴۲۷]
۱۴ فروردین ۱۳۹۹ ۲۸۷۵ ۵۰۴۶۸ ۱۲۴ ۳۱۶۰ ۶٪ [۴۲۸]
۱۵ فروردین ۱۳۹۹ ۲۷۱۵ ۵۳۱۸۳ ۱۳۴ ۳۲۹۴ ۵.۴٪ [۴۲۹]
یادداشت‌ها:

موارد جدید COVID-19 در ایران بر پایه استان()

تاریخ منطقه ۱ منطقه ۲ منطقه ۳ منطقه ۴ منطقه ۵ موارد تأیید شده مرگ
قم Teh Maz Alb Sem Gol Qaz Esf Frs Hor Koh Cha Bus Gil Ard Azs Azg Kur Zan Mar Ham Khz Krs Lor Ilm Khr Sis Yaz Khs Ker Khn جدید مجموع جدید مجموع منبع
۲۹ بهمن ۲ ۲ ۲ ۲ ۲
۰۱ اسفند ۲ ۱ ۳ ۵ ۲
۰۲ اسفند ۷ ۴ ۲ ۱۳ ۱۸ ۲ ۴
۰۳ اسفند ۸ ۲ ۱۰ ۲۸ ۲ ۶
۰۴ اسفند ۷ ۴ ۱ ۲ ۱ ۱۵ ۴۳ ۲ ۸ [۴۳۰]
۰۵ اسفند ۸ ۳ ۲ ۲ ۲ ۱ ۱۸ ۶۱ ۴ ۱۲ [۴۳۱]
۰۶ اسفند ۱۶ ۸ ۲ ۲ ۱ ۱ ۲ ۱ ۳۴ ۹۵ ۳ ۱۵ [۷۵]
۰۷ اسفند ۱۵ ۴ ۱ ۱ ۲ ۱ ۲ ۱ ۱ ۳ ۱ ۱ ۲ ۴۴ ۱۳۹ ۴ ۱۹ [۴۳۲]
۰۸ اسفند ۷ ۳۸ ۷ ۳ ۳ ۸ ۲۳ ۵ ۲ ۱ ۱ ۱ ۲ ۳ ۱ ۱ ۱۰۶ ۲۴۵ ۷ ۲۶ [۳۹۹]
۰۹ اسفند ۱۶ ۶۴ ۹ ۳ ۲ ۲ ۲ ۱۰ ۲۵ ۱ ۴ ۲ ۳ ۱۴۳ ۳۸۸ ۸ ۳۴ [۴۰۰]
۱۰ اسفند ۲۱ ۵۲ ۱۲ ۸ ۴ ۲۲ ۶ ۱۲ ۸ ۱۷ ۳ ۶ ۵ ۱۸ ۴ ۱ ۱ ۴ ۱ ۲۰۵ ۵۹۳ ۹ ۴۳ [۴۰۲]
۱۱ اسفند ۳۰ ۱۷۰ ۱۱ ۳۱ ۳ ۱۳ ۸ ۲ ۲۸ ۴۴ ۳ ۹ ۲ ۸ ۱ ۱۷ ۲ ۲ ۲ ۳۹۴ ۹۷۸ ۱۱ ۵۴ [۴۰۳]
۱۲ اسفند N/A ۵۲۳ ۱۵۰۱ ۱۱ ۵۴ [۴۰۴]
۱۳ اسفند N/A ۸۳۵ ۲۳۳۶ ۱۱ ۷۷ [۴۰۵]
۱۴ اسفند ۱۰۱ ۲۵۳ ۹ ۱۹ ۸ ۹ ۲۵ ۱۴ ۱ ۳۵ ۹ ۴ ۶ ۸ ۲۷ ۱۵ ۵ ۷ ۸ ۸ ۱۴ ۱ ۵۸۶ ۲۹۲۲ ۱۵ ۹۲ [۴۰۶][۴۳۳]
۱۵ اسفند ۳۲ ۵۶ ۵۰ ۶۱ ۲۲ ۴ ۳۱ ۱۱۸ ۱۹ ۲ ۸ ۳ ۸۰ ۱۷ ۱۰ ۵ ۶ ۷ ۳۱ ۶ ۱ ۱۱ ۵۳ ۵ ۹ ۲ ۵۹۱ ۳۵۱۳ ۱۵ ۱۰۷ [۴۰۷][۴۳۴]
۱۶ اسفند ۱۳۷ ۶۱ ۱۸۰ ۱۲۹ ۵۴ ۶۷ ۶۵ ۱۵۰ ۱۳ ۶ ۴ ۵ ۲ ۹۱ ۱۱ ۱۰ ۱ ۲۴ ۳۵ ۴۸ ۷ ۵ ۵۰ ۲ ۲ ۵۰ ۳ ۷ ۱۲ ۱۲۳۴ ۴۷۴۷ ۱۶ ۱۲۴ [۴۰۸][۴۳۵]
۱۷ اسفند ۱۴۵ ۱۲۶ ۳۰۵ ۳ ۲۴ ۵۸ ۲ ۹۶ ۱۴ ۱۱ ۲ ۳ ۷۰ ۱ ۲ ۲۲ ۲ ۲ ۳۷ ۱۱ ۱ ۴ ۲۷ ۲ ۴۶ ۱۳ ۲۴ ۱۵ ۸ ۱۰۷۶ ۵۸۲۳ ۲۱ ۱۴۵ [۴۰۹][۴۳۶]
۱۸ اسفند ۱۷ ۲۶۶ ۱۴ ۲ ۳۷ ۱۳ ۲۹ ۸۰ ۹ ۵ ۳ ۵ ۲ ۲ ۹ ۳۰ ۷ ۱۹ ۱ ۷۰ ۲۶ ۵ ۲ ۳۷ ۱۹ ۶ ۲۶ ۱ ۱ ۷۴۳ ۶۵۶۶ ۴۹ ۱۹۴ [۴۱۰][۴۳۷]
۱۹ اسفند ۲۷ ۱۴۰ ۱۳ ۴۵ ۴۰ ۳۷ ۲۹ ۱۷ ۵ ۱ ۲۸ ۲۲ ۲۲ ۲۹ ۳ ۱۵ ۵۴ ۴ ۱۱ ۷ ۱۶ ۲۹ ۳ ۱۰ ۵۹۵ ۷۱۶۱ ۴۳ ۲۳۷ [۴۱۱][۴۳۸]
۲۰ اسفند ۳۹ ۱۶۹ ۲۵۳ ۳۲ ۱ ۴ ۱۰ ۱۷ ۱۸ ۱۷ ۲ ۱۱ ۷ ۱۹ ۱۷ ۴ ۱۲ ۱۱ ۲۷ ۱۷ ۳۷ ۷ ۲۵ ۲۵ ۳۹ ۶ ۳۷ ۱۴ ۴ ۸۸۱ ۸۰۴۲ ۵۴ ۲۹۱ [۴۱۲][۴۳۹]
۲۱ اسفند ۵۳ ۲۵۶ ۳۲ ۴۵ ۶۳ ۹ ۲۷ ۱۷۰ ۱۹ ۱۰ ۰ ۱ ۰ ۵ ۱ ۲۹ ۲۷ ۶ ۲۲ ۳۱ ۷ ۱۷ ۸ ۹ ۶ ۳۴ ۴ ۲۳ ۱۵ ۱۸ ۱۱ ۹۵۸ ۹۰۰۰ ۶۳ ۳۵۴ [۴۴۰]
۲۲ اسفند ۴۲ ۳۰۳ ۷۹ ۷۴ ۴۰ ۲۵ ۴۲ ۴ ۲۹ ۱۵ ۱۱ ۳ ۸۴ ۱۴ ۷ ۱۹ ۹ ۱۷ ۸۸ ۱۲ ۳۱ ۲۰ ۲۵ ۷ ۲۹ ۶ ۲۱ ۱۲ ۷ ۱۰۷۵ ۱۰۰۷۵ ۷۵ ۴۲۹ [۴۱۴][۴۴۱]
۲۳ اسفند ۴۲ ۳۰۳ ۱۹۲ ۶ ۳۸ ۲۱ ۱۲ ۱۱۰ ۳۳ ۴ ۰ ۰ ۰ ۷۱ ۱۵ ۹۷ ۲۵ ۹ ۲۰ ۴۸ ۱۰ ۱۵ ۱۵ ۲۵ ۸ ۱۱۰ ۲ ۴۶ ۰ ۱۲ ۰ ۱۲۸۹ ۱۱۳۶۴ ۸۵ ۵۱۴ [۴۴۲]
۲۴ اسفند ۳۲ ۳۴۷ ۱۷ ۱۳۴ ۴۷ ۴۷ ۱۵۵ ۱۱ ۷ ۱۱۳ ۳۳ ۵۹ ۳۱ ۵ ۳۱ ۱۱۵ ۷ ۴۸ ۸ ۲ ۶ ۳۰ ۲ ۷۳ ۴ ۱ ۱۳۶۵ ۱۲۷۲۹ ۹۷ ۶۱۱
۲۵ اسفند ۸۴ ۲۵۱ ۷۲ ۶۷ ۴۱ ۲۵ ۲۲ ۱۲۶ ۹ ۷ ۱ ۶ ۴۳ ۳۶ ۱۸ ۲۷ ۳۲ ۱۱ ۳۲ ۱۳ ۵۲ ۱۸ ۱۴۳ ۶ ۳۶ ۱۸ ۷ ۶ ۱۲۰۹ ۱۳۹۳۸ ۱۱۳ ۷۲۴
۲۶ اسفند ۱۹ ۲۰۰ ۹۶ ۴۹ ۳۴ ۴۲ ۴۰ ۱۱۸ ۴۳ ۱۶ ۵ ۳ ۴ ۱۸ ۳۰ ۳۵ ۳۱ ۳۱ ۱۵ ۱۴ ۱۲ ۵۳ ۱۶ ۲ ۱۱ ۵۱ ۷ ۱۳ ۴۵ ۱۰۵۳ ۱۴۹۹۱ ۱۲۹ ۸۵۳
۲۷ اسفند ۲۹ ۲۷۳ ۵۹ ۱۱۶ ۳۳ ۳۰ ۲۶ ۷۵ ۳۱ ۶ ۲ ۴ ۴۵ ۱۹ ۷۸ ۳۴ ۲ ۲۵ ۴۷ ۱۱ ۲۵ ۹ ۳۵ ۷ ۶۳ ۱۱ ۴۹ ۱۲ ۱۹ ۳ ۱۱۷۸ ۱۶۱۶۹ ۱۳۵ ۹۸۸
۲۸ اسفند ۲۲ ۲۱۳ ۶۱ ۷۶ ۶۰ ۲۰ ۵۳ ۱۶۲ ۶۰ ۱۲ ۱۳ ۴ ۴ ۲۱ ۱۰ ۸۴ ۴۲ ۲۲ ۲۰ ۲۳ ۱۳ ۲۸ ۷ ۳۹ ۱۰ ۳۰ ۶ ۴۵ ۲۱ ۱۱ ۱۱۹۲ ۱۷۳۶۱ ۱۴۷ ۱۱۳۵ [۴۴۳]
۲۹ اسفند ۳۱ ۱۳۷ ۵۸ ۶۱ ۱۶ ۹ ۴۷ ۱۰۸ ۲۱ ۵ ۱۵ ۳ ۸ ۷۳ ۱۶ ۵۸ ۲۶ ۱۱ ۲۶ ۴۷ ۳ ۲۲ ۲۳ ۳۷ ۸ ۵۰ ۱۸ ۶۹ ۵ ۱۴ ۲۱ ۱۰۴۶ ۱۸۴۰۷ ۱۴۹ ۱۲۸۴ [۴۴۴]
۱ فروردین ۳۶ ۲۲۰ ۸۴ ۹۵ ۵۲ ۱۵ ۸ ۱۴۵ ۵۰ ۱۷ ۱ ۳ ۱ ۹۹ ۳۵ ۵۵ ۲۷ ۱۵ ۴۴ ۱۷ ۵ ۱۰ ۲۲ ۹ ۲۰ ۴۸ ۸ ۴۹ ۱۸ ۱۲ ۱۷ ۱۲۳۷ ۱۹۶۴۴ ۱۴۹ ۱۴۳۳
۲ فرودین ۲۰ ۲۳۲ ۲۸ ۵۵ ۶ ۵۹ ۱۰۱ ۲۲ ۱۲ ۲ ۵۷ ۶ ۷۲ ۱۴ ۷ ۳۵ ۵ ۳۱ ۲۷ ۳۴ ۱۸ ۵۷ ۵ ۵۲ ۸ ۱ ۹۶۶ ۲۰۶۱۰ ۱۲۳ ۱۵۵۶
۳ فروردین ۱۷ ۲۴۹ ۳۶ ۶۰ ۱۰ ۲۹ ۸۷ ۲۶ ۲ ۲ ۳۸ ۱۹ ۵۷ ۲۸ ۱۶ ۲۸ ۳۶ ۷ ۲۲ ۱۹ ۳۳ ۱۷ ۴۲ ۱۵ ۸۴ ۱۵ ۸ ۲۶ ۱۰۲۸ ۲۱۶۳۸ ۱۲۹ ۱۶۸۵ [۴۴۵]
مجموع ۱۱۷۸ ۵۰۹۸ ۱۷۰۰ ۱۱۷۷ ۶۴۵ ۳۹۱ ۶۶۹ ۱۹۷۹ ۵۰۵ ۱۴۸ ۷۳ ۶۸ ۵۵ ۱۱۹۱ ۲۸۹ ۸۱۳ ۳۹۵ ۲۳۸ ۳۹۴ ۸۸۲ ۱۷۵ ۴۴۴ ۲۴۳ ۴۷۶ ۱۸۳ ۸۵۸ ۱۳۴ ۷۲۵ ۱۷۸ ۱۶۹ ۱۶۵ ن/م ۲۱۶۳۸ ن/م ۱۶۸۵
یادداشت: از ۴ فرودین ۱۳۹۹ موارد جدید به تفکیک استان اعلام نشده است.
موارد کووید ۱۹ در ایران  ()
     درگذشت        بهبودی        موارد فعال

فوریه فوریه مارس مارس آوریل آوریل ۱۵ روز اخیر ۱۵ روز اخیر

تاریخ
# موارد
(تست شده)
# درگذشته
۱۹ فوریه ۲۰۲۰
۲(—) (—)
۲۰ فوریه ۲۰۲۰
۵(+۱۵۰%) ۲(۰)
۲۱ فوریه ۲۰۲۰
۱۸(+۲۶۰%) ۴(+۲)
۲۲ فوریه ۲۰۲۰
۲۸(+۵۵%) ۵(+۱)
۲۳ فوریه ۲۰۲۰
۴۳(+۵۳%) ۸(+۳)
۲۴ فوریه ۲۰۲۰
۶۴(+۴۲%) ۱۲(+۴)
۲۵ فوریه ۲۰۲۰
۹۵(+۵۶%) ۱۵(+۳)
۲۶ فوریه ۲۰۲۰
۱۳۹(+۴۶%) ۱۹(+۴)
۲۷ فوریه ۲۰۲۰
۲۴۵(+۷۶%) ۲۶(+۷)
۲۸ فوریه ۲۰۲۰
۳۸۸(+۵۸%) ۳۴(+۸)
۲۹ فوریه ۲۰۲۰
۵۹۳(+۵۳%) ۴۳(+۹)
۱ مارس ۲۰۲۰
۹۷۸(+۶۵%) ۵۴(+۱۱)
۲ مارس ۲۰۲۰
۱,۵۰۱(+۵۳%) ۶۶(+۱۲)
۳ مارس ۲۰۲۰
۲,۳۳۶(+۵۵%) ۷۷(+۱۱)
۴ مارس ۲۰۲۰
۲,۹۲۲(+۲۵%) ۹۲(+۱۵)
۵ مارس ۲۰۲۰
۳,۵۱۳(+۲۰%) ۱۰۷(+۱۵)
۶ مارس ۲۰۲۰
۴,۷۴۷(+۳۵%) ۱۲۴(+۱۷)
۷ مارس ۲۰۲۰
۵,۸۲۳(+۲۲%) ۱۴۵(+۲۱)
۸ مارس ۲۰۲۰
۶,۵۶۶(+۱۲٫۷%) ۱۹۴(+۴۹)
۹ مارس ۲۰۲۰
۷,۱۶۱(+۹%) ۲۳۷(+۴۳)
۱۰ مارس ۲۰۲۰
۸,۰۴۲(+۱۲٫۳%) ۲۹۱(+۵۴)
۱۱ مارس ۲۰۲۰
۹,۰۰۰(+۱۱٫۹%) ۳۵۴(+۶۳)
۱۲ مارس ۲۰۲۰
۱۰,۰۷۵(+۱۱٫۹%) ۴۲۹(+۷۵)
۱۳ مارس ۲۰۲۰
۱۱,۳۶۴(+۱۲٫۸%) ۵۱۴(+۸۵)
۱۴ مارس ۲۰۲۰
۱۲,۷۲۹(+۱۲%) ۶۱۱(+۹۷)
۱۵ مارس ۲۰۲۰
۱۳,۹۳۸(+۹٫۵%) ۷۲۴(+۱۱۳)
۱۶ مارس ۲۰۲۰
۱۴,۹۹۱(+۷٫۵%) ۸۵۳(+۱۲۹)
۱۷ مارس ۲۰۲۰
۱۶,۱۶۹(+۷٫۸%) ۹۸۸(+۱۳۵)
۱۸ مارس ۲۰۲۰
۱۷,۳۶۱(+۷٫۴%) ۱۱۳۵(+۱۴۷)
۱۹ مارس ۲۰۲۰
۱۸,۴۰۷(+۶٫۰%) ۱۲۸۴(+۱۴۹)
۲۰ مارس ۲۰۲۰
۱۹,۶۴۴(+۶٫۷%) ۱۴۳۳(+۱۴۹)
۲۱ مارس ۲۰۲۰
۲۰,۶۱۰(+۴٫۹%) ۱۵۵۶(+۱۲۳)
۲۲ مارس ۲۰۲۰
۲۱,۶۳۸(+۵٫۰%) ۱۶۸۵(+۱۲۹)
۲۳ مارس ۲۰۲۰
۲۳,۰۴۹(+۶٫۵%) ۱۸۱۲(+۱۲۷)
۲۴ مارس ۲۰۲۰
۲۴,۸۱۱(+۷٫۵%) ۱۹۳۴(+۱۲۲)
۲۵ مارس ۲۰۲۰
۲۷,۰۷۷(+۸٫۹%) ۲۰۷۷(+۱۴۳)
۲۶ مارس ۲۰۲۰
۲۹,۴۰۶(+۸٫۸%) ۲۲۳۴(+۱۵۷)
۲۷ مارس ۲۰۲۰
۳۲,۳۳۲(+۹٫۹%) ۲۳۷۸(+۱۴۴)
۲۸ مارس ۲۰۲۰
۳۵,۴۰۸(+۹٫۵%) ۲۵۱۷(+۱۳۹)
۲۹ مارس ۲۰۲۰
۳۸,۳۰۹(+۸٫۲%) ۲۶۴۰(+۱۲۳)
۳۰ مارس ۲۰۲۰
۴۱,۴۹۵(+۸٫۳%) ۲۷۵۷(+۱۱۷)
۳۱ مارس ۲۰۲۰
۴۴,۶۰۶(+۷٫۵%) ۲۸۹۸(+۱۴۱)
۱ آوریل ۲۰۲۰
۴۷,۵۹۳(+۶٫۷%) ۳۰۳۶(+۱۳۸)
۲ آوریل ۲۰۲۰
۵۰,۴۶۸(+۶٫۰%) ۳۱۶۰(+۱۲۴)
۳ آوریل ۲۰۲۰
۵۳,۱۸۳(+۵٫۴%) ۳۲۹۴(+۱۳۴)
Sources: Ministry of Health and Medical Education


جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «۳۸۹۰۱۰ ابتلا و ۲۶۴۰۰فوتی کرونا در کشور / حال ۳۲۰۶۰ بیمار وخیم است». isna.ir. ایسنا. ۹ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۹ فروردین ۱۳۹۹.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «آمار رادیو فردا؛ جان باختن چهار هزار و ۷۶۲ در سراسر ایران بر اثر ابتلا به کرونا». radiofarda.com. رادیو فردا. ۱۲ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۱۲ فروردین ۱۳۹۹.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ "دو بیمار مبتلا به ویروس کرونا در قم درگذشتند". خبرگزاری فارس. Retrieved 2020-02-19.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ "آمار رسمی بیماران و درگذشتگان مرتبط با ویروس کرونا". 16 February 2020. Archived from the original on 7 February 2020. Retrieved 20 February 2020.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ "مرگ دو نفر در اثر ویروس کرونا در قم". BBC News فارسی. 2020-02-19. Retrieved 2020-02-20.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ "آمار رسمی مبتلایان به ویروس کرونا در ایران". آمار رسمی مبتلایان به ویروس کرونا در ایران. 2020-03-14. Retrieved 2020-03-14.
  7. Coronavirus has spread to nearly all Iran provinces: president
  8. ۲۹۴۰۰۶ ۳۵۴۰۰۸ ابتلا و ۲۵۱۷۰ فوتی کرونا در کشور / حال ۳۲۰۶۰ بیمار وخیم است
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ "WHO says coronavirus entered Iran 'undetected,' warns outbreak could be worse than is known". cnbc.com. سی‌ان‌بی‌سی. 28 February 2020. Retrieved 27 February 2020.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ [۱]
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ تغییر در نحوه ثبت آمار فوتی‌ها / مصوبه ستاد مدیریت کرونا: در صورت تشخیص بالینی قوی، گواهی فوت با عنوان مورد «قطعی» کرونا ثبت شود
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.24.20027375v1
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ «China may start clinical trials of new coronavirus vaccine in April». RUSSIAN NEWS AGENCY. ۲۱ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۲۰.
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Kate Allen (۲۵ فوریه ۲۰۲۰). «Iran may have many more coronavirus cases than reported, Canadian research suggests». The Star. دریافت‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۲۰.
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ «Spread of Coronavirus in U.S. Is 'Inevitable,' Health Officials Warn». Weather. ۲۶ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۲۰.
  16. «۲ مورد مشکوک ابتلا به کرونا در قم شناسایی شد». تین نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۹.[پیوند مرده]
  17. «نتیجه مثبت آزمایش اولیه ۲ مورد مشکوک ابتلا به کرونا در قم». www.iribnews.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۹.
  18. «مبتلایان به کرونا در قم جان باختند». ایمنا. ۲۰۲۰-۰۲-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۹.
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ ۱۹٫۲ "روزنامه ایران: یک زن مشکوک به ویروس کرونا در تهران فوت کرد". Anadolu Ajansı. 2020-02-12. Retrieved 2020-02-20.
  20. "وزارت بهداشت ایران ارسال نامه دربارهٔ موارد ابتلا و مرگ در اثر کرونا را تأیید کرد". BBC News فارسی. 2020-02-16. Retrieved 2020-02-20.
  21. "رادیو زمانه". رادیو زمانه (به پشتو). 2020-02-16. Retrieved 2020-02-20.
  22. نا گفته‌های معاون وزیر بهداشت درباره کرونا
  23. در ایران «وضعیت زرد» اعلام شد
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ هشدار سازمان بهداشت جهانی
  25. شیب نمودار ابتلا به ویروس کرونا در روزهای آینده صعودی خواهد بود
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ تمام مسافران ورودی از چین در فرودگاه معاینه و کنترل می‌شوند
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ دانشجویان ایرانی مقیم چین امروز از قرنطینه خارج می‌شوند
  28. ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ «منشا کرونای جدید در ایران مشخص شد». مشرق. ۴ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۴ اسفند ۱۳۹۸.
  29. "ایستگاه خبر؛ جمعه ۲ اسفند ۱۳۹۸". BBC News فارسی (به کچوایی). 2020-02-21. Retrieved 2020-02-21.
  30. «کنسرت‌ها تا آخر هفته لغو شد». isna.ir. ایسنا. ۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  31. «کرونا در ایران؛ مسابقات ورزشی و برنامه‌های هنری لغو شدند». farsi.euronews.com. یورونیوز فارسی. ۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  32. ۳۲٫۰ ۳۲٫۱ «ویروس کرونا؛ مدارس ایران تا دوشنبه و دانشگاه‌ها تا پایان هفته تعطیل است». radiofarda.com. رادیو فردا. ۹ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  33. ۳۳٫۰ ۳۳٫۱ «لغو نماز جمعه تهران و ده‌ها شهر دیگر ایران». bbc.com/persian. بی‌بی‌سی فارسی. ۸ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  34. «جزئیات کاهش ساعات کاری ادارات تهران و دیگر استان‌ها | جدول تغییر ساعات را ببینید». همشهری آنلاین. ۲۰۲۰-۰۲-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۹.
  35. ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ «کیت تشخیص قطعی کرونا تولید وزارت دفاع تأیید شد». تسنیم. ۹ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۹ اسفند ۱۳۹۸.
  36. ۳۶٫۰ ۳۶٫۱ ویدیو/ معاون درمان وزیر بهداشت: تست کرونا برای بیماران بستری شده رایگان است
  37. ۳۷٫۰ ۳۷٫۱ «آزمایشگاه‌های تشخیص کرونا در ایران به ۵۰ مرکز می‌رسد». جمهوری اسلامی. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  38. [۲]
  39. «قرنطینه سطح ۳ علیه کرونا در حال اجراست». ایرنا. ایرنا. ۲۰۲۰-۰۳-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۴. بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |تاریخ بازدید= داده‌شده است (کمک)
  40. ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ Kirkpatrick, David D.; Fassihi, Farnaz; Mashal, Mujib (Feb 24, 2020). "'Recipe for a Massive Viral Outbreak': Iran Emerges as a Worldwide Threat". The New York Times. Retrieved Mar 24, 2020.
  41. «وزارت بهداشت لبنان: مسافرِ بازگشته از ایران به ویروس کرونا مبتلاست». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۱.
  42. ۴۲٫۰ ۴۲٫۱ «ثبت نخستین موارد ابتلا به کرونا در بحرین و کویت». ana.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۴.
  43. ۴۳٫۰ ۴۳٫۱ «اولین موارد ابتلا به کرونا در پاکستان و گرجستان: 'هر دو مسافر ایران'». BBC News فارسی. ۲۰۲۰-۰۲-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۶.
  44. ۴۴٫۰ ۴۴٫۱ «عراق: یک طلبه ایرانی ساکن نجف به ویروس کرونا مبتلاست». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۴.
  45. ۴۵٫۰ ۴۵٫۱ «وزارت صحت عامه: یک مورد مثبت به کرونا ویروس در افغانستان به ثبت رسید». دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۴.
  46. ۴۶٫۰ ۴۶٫۱ hermesauto (2020-02-24). "Coronavirus: Iraq, Oman confirm first cases, halt flights to Iran". The Straits Times. Retrieved 2020-02-25.
  47. ۴۷٫۰ ۴۷٫۱ ۴۷٫۲ «ویروس کرونا از ایران به جمهوری آذربایجان رسید». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۸.
  48. ثبت نخستین مورد ابتلا به ویروس کرونا در عربستان؛ فرد مبتلا به ایران رفته بود
  49. ۴۹٫۰ ۴۹٫۱ 2331 (۲۰۲۰-۰۲-۲۷). «کرونا به دانمارک و استونی رسید». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۸.
  50. ۵۰٫۰ ۵۰٫۱ «ایستگاه خبر؛ جمعه ۹ اسفند ۱۳۹۸ - BBC Persian». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۸.
  51. اولین موارد ابتلا به کرونا در مجارستان 'ایرانی هستند'
  52. Fox, Dan (2020-01-24). "What you need to know about the Wuhan coronavirus". Nature. doi:10.1038/d41586-020-00209-y. ISSN 0028-0836.
  53. Times, The New York (2020-01-30). "Coronavirus Live Updates: W.H.O. Declares a Global Health Emergency". ISSN 0362-4331. Retrieved 2020-01-30.
  54. "Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)". World Health Organization. 30 January 2020. Archived from the original on 31 January 2020. Retrieved 30 January 2020.
  55. «کرونا در ایران؛ وضع ممنوعیت‌های تازه، ۲۷ هزار مبتلا، بیش از ۲ هزار مرگ». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۰.
  56. «ناقلین چینی، منشأ کرونای جدید در ایران / توزیع رایگان ماسک در قم از امشب». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۲-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۳.
  57. «انتقال ویروس کرونا از قم به شهرهای دیگر ایران؛ منشأ انتشار احتمالاً کارگران چینی شاغل در قم بوده‌اند». ۰۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۲۰.
  58. «سرنخ‌های جدید دربارهٔ منشأ کرونا در ایران». فرارو. ۶ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۰.
  59. «رهبر ایران اتهام 'تولید ویروس کرونا' را علیه آمریکا مطرح کرد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۲ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۰.
  60. «آمریکا سخنان آیت‌الله خامنه ای را تئوری توطئه نامید». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۰.
  61. اورتگاس: جمهوری اسلامی کسانی را که درباره کرونا اطلاع‌رسانی می‌کنند، بازداشت کرده است
  62. یک نماینده مجلس: هواپیمایی ماهان متهم ردیف اول شیوع کرونا در ایران است
  63. ۶۳٫۰ ۶۳٫۱ "انتشار و تکذیب خبر مرگ نخستین بیمار مبتلا به ویروس کرونا در ایران". Sputnik Iran. 2020-02-12. Archived from the original on 13 February 2020. Retrieved 2020-02-20. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «Sputnik Iran 2020-1» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  64. «توضیح دربارهٔ فوت دو بیمار در بیمارستان کامکار قم/شواهدی از کرونا دیده نشده». www.alef.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۹.
  65. «'ویروس کرونا از اوایل بهمن در ایران چرخش داشته‌است'». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۸ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۰.
  66. «ویروس کرونا از اوایل بهمن در ایران چرخش داشته است». ایرنا فارسی. ۹ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۰.
  67. "افزایش احتمالی تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در ایران". Sputnik Iran. 2020-02-19. Retrieved 2020-02-20.
  68. "دو فرد مشکوک به کرونا در بابل تحت مراقبت قرار گرفتند - ایرنا". ایرنا. 2020-02-20. Archived from the original on 20 February 2020. Retrieved 2020-02-20.
  69. آمریکا, صدای (2020-02-21). "تایید ۱۳ مورد جدید آلوده شدن به ویروس کرونا در ایران؛ آمار کشته شدگان کرونا به چهار نفر افزایش یافت". صدای آمریکا. Retrieved 2020-02-21.
  70. "کرونا در ایران؛ ۱۸ نفر مبتلا شدند، چهار نفر جان باختند". BBC News فارسی. 2020-02-21. Retrieved 2020-02-21.
  71. «کرونا به تهران و گیلان رسید». www.asriran.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۱.
  72. ۷۲٫۰ ۷۲٫۱ https://www.bbc.com/persian/iran-51586690
  73. www.asriran.com https://www.asriran.com/fa/news/715171/وزارت-بهداشت-تلفات-کرونا-در-ایران-به-۸-نفر-رسید. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۳. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  74. شمار قربانیان کرونا در ایران به ۸ نفر رسید
  75. ۷۵٫۰ ۷۵٫۱ ۷۵٫۲ ۷۵٫۳ آمار مبتلایان ۴۳ و کشته شدگان ویروس کرونا ۸ نفر اعلام شد خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:0» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  76. ۷۶٫۰ ۷۶٫۱ ۷۶٫۲ سازمان بهداشت جهانی: شیوع ویروس کرونا در ایران بسیار نگران کننده است
  77. آمار مبتلایان ۴۳ و کشته شدگان ویروس کرونا ۸ نفر اعلام شد
  78. «رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت اعلام کرد: 18 مورد جدید ابتلا به کووید19 در کشور». وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
  79. «یک فرد مبتلا به کرونا در نیشابور فوت کرد» (۵ اسفند ۱۳۹۸). irna.ir. ایرنا. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۳۹۸.
  80. «آخرین آمارهای کروناویروس در کشور؛ ۹۵ مبتلا و ۱۵ فوتی». ایسنا.
  81. ویروس کرونا در ایران؛ آزمایش مثبت در ساوه و خوابگاه دانشجویی
  82. «۱۳۹ مبتلا و ۱۹ فوتی کروناویروس در کشور». ایسنا.
  83. قربانیان کرونا در ایران به ۱۹ نفر و موارد ابتلا به ۱۳۹ نفر افزایش یافت
  84. احتمال ابتلای سه بازیکن تیم فوتبال سپیدرود رشت به کرونا
  85. اولین مورد تشخیص کرونا در خراسان جنوبی اعلام شد
  86. «۲۰ بهمن ۹۸ سرآغاز انتشار کرونا در شهر سقز اعلام شد». isna.ir. ایسنا. ۱۴ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  87. /وضعیت قرمز مازندران
  88. «خبرگزاری فارس - اعلام وضعیت قرمز در کرمانشاه به دلیل شیوع کرونا». خبرگزاری فارس. ۲۰۲۰-۰۳-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۱.
  89. سرعت ابتلا به کرونا در ایران
  90. با مرگ ۱۲۹ نفر دیگر، آمار رسمی قربانیان کرونا در ایران به ۸۵۳ نفر رسید
  91. آخرین آمار مبتلایان و جان‌باختگان ویروس کرونا در ایران: مرگ ۸۵۳ نفر و ابتلا ۱۴ هزار و ۹۹۱ نفر
  92. کرونا؛ بستری شدن بیش از ۳۲ هزار تن در ۳۰ استان ایران و جان باختن ۱۳۱۰ نفر
  93. «کرونا در ایران؛ هر ساعت ۵۰ مبتلا و هر ۱۰ دقیقه یک مرگ». dw.com. بخش فارسی دویچه وله. ۲۹ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۹ اسفند ۱۳۹۸.
  94. آخرین آمار مبتلایان ویروس کرونا تا روز جمعه ۱ فروردین/ بهبودیافتگان ۶۷۴۵ و مبتلایان ۱۹۶۴۴نفر+آمار به تفکیک استان‌ها
  95. وزارت بهداشت: آمار روزانه ‎کرونا را از امروز به‌صورت تفکیک استانی اعلام نخواهیم کرد
  96. چرا آمار کرونا به تفکیک استان ها اعلام نمی‌شود؟
  97. هر ۱۲ دقیقه یک ایرانی بر اثر کرونا جان می بازد
  98. ۲۷۰۱۷ ابتلا و ۲۰۷۷ فوتی کرونا در کشور تا کنون
  99. ۹۹٫۰ ۹۹٫۱ «الگوی شیوع ویروس کرونا در ایران و جهان؛ یک مقایسه آماری». dw.com. بخش فارسی دویچه وله. ۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۸.
  100. «شیوع کرونا در ایران به روایت شش نمودار». bbc.com/persian. بی‌بی‌سی فارسی. ۷ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  101. «کرونا در ایران؛ ناظران سازمان جهانی بهداشت به تهران می‌روند». bbc.com/persian. بی‌بی‌سی فارسی. ۶ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۳۹۸.
  102. نماینده قم در مجلس: فقط در قم ۵۰ نفر بر اثر کرونا جان باخته‌اند
  103. نماینده قم شمار قربانیان کرونا در این شهر را ۵۰ نفر اعلام کرد
  104. «نماینده قم: کرونا ۵۰ قربانی در قم گرفته‌است، اسامی ۴۰ نفرشان را به وزارت بهداشت دادم». radiofarda.com. رادیو فردا. ۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۳۹۸.
  105. «ادعای نماینده قم: فوت 50 مبتلا به کرونا در قم/ از وزیر بهداشت خواستم شهر را قرنطینه کند / معاون وزیر بهداشت:یک چهارم این عدد درست باشد استعفا می‌کنم». asriran.com. عصرایران. ۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۳۹۸.
  106. «رویترز: آمار غیررسمی جان‌باختگان کرونا در ایران بیش از ۲۱۰ نفر است». VOA. دریافت‌شده در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰.
  107. «ویروس کرونا در ایران جان 'دست کم ۲۱۰ نفر' را گرفته‌است». BBC. دریافت‌شده در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰.
  108. نماینده رشت: آمار واقعی قربانیان کرونا در ایران خیلی بیشتر است
  109. عضو شورای شهر تهران: ممکن است بین ۱۰ تا ۱۵ هزار نفر در ایران کرونا داشته باشند
  110. وزارت بهداشت: ادعای بی‌بی‌سی فارسی مبنی بر فوت 210 نفر در ایران به علت ویروس کرونا بی‌ربط است
  111. Wood، Graeme (۲۰۲۰-۰۲-۲۷). «Coronavirus Could Break Iranian Society». The Atlantic (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۹.
  112. الگوی شیوع ویروس کرونا در ایران و جهان؛ یک مقایسه آماری
  113. ۱۱۳٫۰ ۱۱۳٫۱ Iran Islamic regime hiding exploding coronavirus count: resistance group
  114. «צבי יחזקאלי: "בהלת הקורונה באיראן יכולה לעורר את האנשים נגד השלטון"» (به عبری). Maariv (newspaper). ۶ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۷ مارس ۲۰۲۰.
  115. سه سناریوی دانشگاه شریف درباره سرانجام کرونا در ایران
  116. گزارش آسوشیتدپرس از نتایج مطالعه دانشگاه شریف
  117. Foundation, Thomson Reuters (2020-03-16). "WHO to start coronavirus testing in rebel Syria; Iran raises efforts, official says". news.trust.org. Retrieved 2020-03-16. line feed character in |title= at position 61 (help)
  118. «کرونا در ایران؛ "دولت ناتوان" و"نهادهای قدرت در کار احتکار"». دوچه‌وله فارسی. ۹ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۰.
  119. تغییر نحوه شناسایی افراد مبتلا به ویروس کرونا، دلیل بالابودن آمار مبتلایان است
  120. WHO chief says no evidence of Iranian cover-up in virus crisis so far
  121. نا گفته‌های معاون وزیر بهداشت درباره کرونا
  122. یک نماینده مجلس: بیماری حاد تنفسی همان کروناست
  123. دستورالعمل مراقبت، تشخیص و درمان کروناویروس
  124. "CT provides best diagnosis for COVID-19". ScienceDaily.
  125. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام tazy وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  126. از این پس آمار مبتلایان به کرونا در ایران تغییر می‌کند، رادیو زمانه
  127. تحول مثبت در آمار کرونا، بی‌بی‌سی
  128. منتظر جهش آمار، رادیو زمانه
  129. "ویروس کرونا؛ ماسک چه تأثیری دارد؟". BBC News فارسی. 2020-01-30. Retrieved 2020-02-20.
  130. ۱۳۰٫۰ ۱۳۰٫۱ خبرگزاری باشگاه خبرنگاران (2020-02-19). "چگونه در برابر ویروس کرونا از خود محافظت کنیم؟". خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. Retrieved 2020-02-20. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «ToolAutoGenRef1» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  131. «دستورالعمل عمومی پیشگیری از ابتلا به ویروس کووید-19 (ویروس کرونای جدید)» (PDF). مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری. دریافت‌شده در ۲۸ فوریه ۲۰۲۰.
  132. حدود هشتاددرصد-بیماران-کرونایی-علامتی-ندارند
  133. در ایران ۴۱ درصد مبتلایان به کرونا با رجوع به مراکز درمانی به کرونا مبتلا می‌شوند
  134. نماینده مجلس ایران: 41 درصد مبتلایان کرونا با مراجعه به مراکز درمانی بیمار شدند
  135. افراد دارای علائم چه زمانی باید به مراکز درمانی مراجعه کنند؟
  136. حکم تشکیل ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا
  137. انتصاب دبیر ستاد ملی مبارزه با بیماری کرونا
  138. شهرآرانیوز (۴ اسفند ۱۳۹۸). «دانشگاه‌های خراسان رضوی تا پایان هفته تعطیل شد». fa. دریافت‌شده در ۷ اسفند ۱۳۹۸.
  139. مراکز آموزشی تهران و چند استان دیگر، برنامه‌های هنری و سینماها تعطیل شدند
  140. «اختصاص 530 میلیارد تومان به وزارت بهداشت برای مقابله با کرونا». جماران. ۴ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۰.
  141. www.livedata.ir. «برنامه‌های بانک مرکزی برای مقابله با کرونا/ سقف انتقال وجه کارت به کارت ۵ میلیون تومان شد». LiveData.ir-بخش خبری سایت لایودیتا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۲.
  142. «کرونا اسکناس را از چرخه خارج کرد». eghtesadonline.com. اقتصادآنلاین. ۲۱ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۲ اسفند ۱۳۹۸.
  143. تشکیل قرارگاه بهداشتی درمانی
  144. [۳]
  145. هشدار مهم ۵ وزیر سابق بهداشت به رئیس جمهور | دیر تصمیم بگیرید خسارات جبران­ناپذیر خواهد بود
  146. «قرنطینه سطح ۳ علیه کرونا در حال اجراست». ایرنا. ایرنا. ۲۰۲۰-۰۳-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۴. بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |تاریخ بازدید= داده‌شده است (کمک)
  147. «روحانی: اقدامات دولت علیه کرونا افتخارآفرین است». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۴ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۲ مارس ۲۰۲۰.
  148. «تحویل چهارمین محموله کیت‌های ویژه آزمایشگاهی کرونا به ایران». ایرنا.
  149. «وزیر بهداشت: کیت تشخیص کرونا به اندازه کافی در کشور موجود است». ایرنا.
  150. «توانایی کامل شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی برای ساخت "کیت‌های تشخیص کرونا"». تسنیم.
  151. «۱۰۰ هزار کیت شناسایی کرونا وارد کشور شد/نمایندگان سازمان بهداشت جهانی در ایران». همشهری آنلاین.
  152. «ارسال محموله سازمان بهداشت جهانی شامل کیت‌های تشخیص کرونا و دارو به ایران». برنانیوز.
  153. «اهدای ۱۰ هزار کیت تشخیص ویروس جدید کرونا به ایران +عکس». مشرق نیوز.
  154. کمک ۵ میلیون دلاری جمهوری آذربایجان به ایران برای مبارزه با کرونا. isna.ir
  155. www.livedata.ir. «اولین محموله کمک‌های انگلیس، فرانسه و آلمان برای مقابله با ⁧کرونا⁩ امشب وارد تهران می‌شود». LiveData.ir-بخش خبری سایت لایودیتا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۳.
  156. کمک به ایران برای مقابله با کرونا؛ پزشکان بدون مرز مرکز فوریت‌های پزشکی راه می‌اندازد، بی‌بی‌سی فارسی
  157. «ویروس کرونا؛ ایران گروه «پزشکان بدون مرز» را اخراج کرد». radiofarda.com. رادیو فردا. ۵ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۵ فروردین ۱۳۹۹.
  158. «کرونا و تحریم با اقتصاد ایران چه کرده؟». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  159. ۱۵۹٫۰ ۱۵۹٫۱ «بحران دارویی در ایران؛ شیوع کرونا در سایه تحریم‌های آمریکا». یورونیوز. ۲۷ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  160. Petti، Matthew (۲۸ فوریه ۲۰۲۰). «Did U.S. Sanctions on Iran Help Coronavirus Spread Undetected?». نشنال اینترست. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  161. ۱۶۱٫۰ ۱۶۱٫۱ ۱۶۱٫۲ «U.S. SANCTIONS HAMPER IRAN'S BATTLE TO CONTAIN CORONAVIRUS». نیوزویک. ۲۴ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  162. «اثرگذاری منفی تحریم‌ها بر تلاش ایران برای مهار کرونا». خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی. ۷ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  163. «وزیر خارجه آمریکا: به ایران برای مقابله با کرونا پیشنهاد کمک داده‌ایم؛ امیدواریم آنها کمک‌های بشردوستانه ما را بپذیرند». voanews.com. صدای آمریکا. ۲۸ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲ فروردین ۱۳۹۹.
  164. «پیشنهاد مجدد ترامپ برای کمک به تهران». sputniknews.com. اسپوتنیک. ۲۲ اسفند ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲ فروردین ۱۳۹۹.
  165. «پمپئو: از راه‌های مختلف به ایران پیشنهاد کمک برای مقابله با کرونا را داده‌ایم». euronews.com. یورونیوز. ۲۸ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲ فروردین ۱۳۹۸.
  166. ۱۶۶٫۰ ۱۶۶٫۱ «ظریف پیشنهاد کمک آمریکا برای مقابله با کرونا را «منافقانه» خواند». radiofarda.com. رادیو فردا. ۲ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲ فروردین ۱۳۹۹.
  167. «برایان هوک: تحریم‌های آمریکا بر توانایی رژیم ایران در مقابله با کرونا تأثیری ندارد». iranintl.com. ایران اینترنشنال. ۱ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲ فروردین ۱۳۹۹.
  168. مورگان اورتگاس: جمهوری اسلامی پول حاصل از رفع تحریم‌ها را برای مردم ایران هزینه نمی‌کند
  169. مایک پمپئو می‌گوید رژیم ایران به بهانه مقابله با کرونا به دنبال لغو تحریم و پول نقد است
  170. «AOC, Bernie Sanders, and other lawmakers send letter to Trump administration asking for Iran sanctions relief amid COVID-19 crisis». Mondoweiss (به انگلیسی). ۲۰۲۰-۰۳-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۰۱.
  171. Detsch، Jack. «Democrats Push Back on Sanctions, Citing Coronavirus Fears». Foreign Policy (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۰۱.
  172. «موسوی بار دیگر پیشنهاد آمریکا برای کمک در زمینه کرونا را «فریب» خواند». رادیو فردا. ۲۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  173. «آمریکا: علی‌رغم کرونا تحریم‌ها علیه ایران را ادامه می‌دهیم». اقتصاد آنلاین. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  174. «The Coronavirus Is Killing Iranians. So Are Trump's Brutal Sanctions». The Intercept. ۱۸ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  175. «چین: تحریم‌های آمریکا مبارزه ایران با کرونا را کند می‌کند». دنیای اقتصاد. ۲۶ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  176. «Moscow to support Iran under US sanctions and spread of Covid-19». Middle East Monitor. ۱۸ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۱ مارس ۲۰۲۰.
  177. «UK presses US to ease Iran sanctions to help fight coronavirus». گاردین. ۱۸ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۱ مارس ۲۰۲۰.
  178. «جهان خواهان لغو تحریم‌های آمریکا علیه ملت ایران». ایرنا. ۲۹ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  179. «ایران: بدون لغو تحریم‌ها نمی‌توانیم بر بحران کرونا غلبه کنیم». خبرگزاری آناتولی. ۱۴ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  180. «لاریجانی به رئیس اتحادیه بین المجالس: تحریم‌های دارویی آمریکا علیه ایران باید لغو شود/تحریم‌ها، مانعی در مسیر مهار کرونا است». خبرآنلاین. ۲۰ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  181. «ظریف: برای مقابله با کرونا رفع تحریم‌های آمریکا لازم است». دویچه وله فارسی. ۱۲ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۲۰.
  182. [۴]
  183. احتکار ماسک در قم که توسط پلیس کشف و ضبط شد
  184. "700 هزار ماسک احتکار شده در قم کشف شد". روزنامه دنیای اقتصاد. 2020-02-22. Retrieved 2020-02-23.
  185. "کشف یک انبار احتکار ماسک در تهران/ ضبط ۵۰ هزار ماسک از داروخانه‌ها". خبرآنلاین. 2020-02-23. Retrieved 2020-02-23.
  186. "کشف ۵۵۰ هزار عدد ماسک احتکار شده در تهران". ایسنا. 2020-02-23. Retrieved 2020-02-23.
  187. ماسک در ایران گران و کمیاب شد؛ اهدای یک میلیون ماسک به چین توسط هلال احمر ایران
  188. وزیر بهداشت خبر داد؛اهدای دو میلیون ماسک دیگر به چین / ماسک «ضد کرونا» نداریم
  189. ۱۸۹٫۰ ۱۸۹٫۱ «انتقاد وزیر بهداشت ایران از «شعار فریبنده تولید روزی چند میلیون ماسک»». radiofarda.com. رادیو فردا. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  190. «هشدار وزیر بهداشت: هنوز مشکل ماسک پابرجاست». irna.ir. ایرنا. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  191. جان‌باختگان کادر پزشکی "شهید خدمت" محسوب می‌شوند
  192. فیلم | چالش رقص پزشکان و پرستاران بیماران کرونایی در بیمارستان‌های ایران
  193. کرونا فروش رستوران‌ها در ایران را ۳۰ درصد کاهش داد
  194. «کرونا در ایران؛ قیمت بعضی صیفی‌جات بالا رفت». bbc.com/persian. بی‌بی‌سی فارسی. ۶ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  195. www.livedata.ir. «قیمت انواع میوه در بازار/ جولان قیمت میوه‌های به اصطلاح ضدکرونا». LiveData.ir-بخش خبری سایت لایودیتا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۹.
  196. «لیموترش، سیر و زنجبیل در پیشگیری از کرونا تأثیری ندارد». tabnak.ir. تابناک. ۶ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  197. www.livedata.ir. «کرونا مصرف بنزین را ۱۰ درصد کاهش داد». LiveData.ir-بخش خبری سایت لایودیتا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۲.
  198. [سفرهای نوروزی چقدر کاهش یافتند؟ | ماموران پلیس در ماموریت‌ها به کرونا مبتلا شدند]
  199. مسافرت‌های نوروزی موجب انتشار بیشتر کرونا می‌شود
  200. www.livedata.ir. «کشتی آرای: کرونا بازار طلا را تعطیل کرد». LiveData.ir-بخش خبری سایت لایودیتا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۳.
  201. لیگ برتر فوتبال هم تعطیل می‌شود/آخرین تیر «کرونا» بر پیکر مسابقات
  202. کمیته انضباطی رأی دیدار سپاهان - پرسپولیس را اعلام کرد/ پیروزی سرخپوشان و جریمه سنگین اصفهانی‌ها
  203. «فدراسیون دوومیدانی با وجود اعتراضات و در میانه بحران کرونا انتخابات برگزار کرد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۰.
  204. ویروس کرونا، برای دومین هفته متوالی، نماز جمعه را به تعطیلی کشاند
  205. اماکن زیارتی ایران به دلیل ویروس کرونا بسته شدند
  206. کرونا در ایران؛ تعطیلی موقت حرم امام رضا در مشهد و چند مکان مذهبی در قم و شهرری
  207. «دستگیری هتاکان به حرم حضرت معصومه (س)». روزنامه دنیای اقتصاد. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۹.
  208. «حمله افراطی‌ها به حرم حضرت معصومه (س) و حرم امام رضا (ع) / درب حرم شکسته شد/ اعتراض به تعطیلی حرم به دلیل کرونا (+ فیلم)».
  209. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «جنجال گسترده بر سر "هتک حرمت حرم" در قم و مشهد | DW | 17.03.2020». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۹.
  210. % «یک مقام آگاه در ناجا: دو نفر از هتاکان حرم حضرت معصومه (س) دستگیر شدند» مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). www.entekhab.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۹.
  211. «دستگیری ۱۱ نفر در پی هتک حرمت به حرم حضرت معصومه». مشرق نیوز. ۲۰۲۰-۰۳-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۹.
  212. "مقام‌ها و چهره‌های سیاسی؛ قربانیان و مبتلایان به ویروس کرونا در ایران چه کسانی هستند؟". بی‌بی‌سی فارسی. Retrieved 29 February 2020.
  213. «چرا این تعداد از مسئولان حکومت ایران کرونا گرفته‌اند؟». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۵ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰.
  214. «کدام مسئولان و مقامات کشور به کرونا مبتلا شده‌اند؟». etemadonline.com. 1398-12-12. دریافت‌شده در 2020-09-03. تاریخ وارد شده در |بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  215. «نایب رئیس مجلس: تست کرونای 23 نماینده مثبت است». www.asriran.com. ۱۳۹۸-۱۲-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۳.
  216. تبعیض در تست کرونا میان مسئولان و مردم
  217. ویروس کرونا؛ بازداشت محمد مختاری کاپیتان تیم فوتبال داماش گیلان توسط مأموران اطلاعات سپاه
  218. پس از اطلاع‌رسانی درباره وضعیت گیلان در شیوع کرونا؛ کاپیتان تیم داماش گیلان بازداشت شد
  219. «مهدی حاجتی بازداشت شد». hra-news.org. هرانا. ۲۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۲ اسفند ۱۳۹۸.
  220. «مهدی حاجتی عضو سابق شورای شهر شیراز بار دیگر بازداشت شد». dw.com. بخش فارسی دویچه وله. ۲۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۲ اسفند ۱۳۹۸.
  221. «مهدی حاجتی، عضو شورای شهر شیراز، بار دیگر بازداشت شد». iranintl.com. ایران اینترنشنال. ۲۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۲ اسفند ۱۳۹۸.
  222. «افزایش فشار برای محدود کردن اطلاع‌رسانی دربارهٔ کرونا؛ فقیهی بازداشت شد». radiofarda.com. رادیو فردا. ۲۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۳ اسفند ۱۳۹۸.
  223. ۲۲۳٫۰ ۲۲۳٫۱ Canada، P. M. N. (۲۰۲۰-۰۲-۲۱). «Woman returning from Iran is B.C. 's sixth case of new coronavirus | National Post» (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۱.
  224. «کرونا با مسافری از ایران به لبنان رسید». BBC News فارسی. ۲۰۲۰-۰۲-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۱.
  225. «شناسایی ۲ ایرانی مبتلا به کرونا درامارات». www.asriran.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۲.
  226. «یک ایرانی ناقل ویروس کرونا به یک منطقه جدید در چین». www.asriran.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۸.
  227. 1783 (۲۰۲۰-۰۳-۰۱). «تایید اولین مورد ابتلا به کرونا در ارمنستان». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۱.
  228. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :21 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  229. «ویروس کرونا؛ بحرین ایران را به «حمله بیولوژیک» متهم کرد». radiofarda.com. رادیو فردا. ۲۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۲ اسفند ۱۳۹۸.
  230. https://www.asriran.com/fa/news/714821/عراق-مرز-شلمچه-را-بست
  231. ترکیه به خاطر کرونا مرزهای زمینی را با ایران بست و مرز هوایی را یک‌طرفه کرد
  232. ترکیه مرزهای زمینی و هوایی خود با ایران را بست
  233. پاکستان و ترکمنستان مرزهای خود با ایران را به علت ویروس کرونا بستند
  234. شیوع کرونا در ایران؛ بسته شدن مرزهای زمینی کشورهای همسایه و لغو پروازها
  235. افغانستان و ارمنستان هم‌مرز خود را با ایران بستند
  236. شیوع ویروس کرونا از ایران به چند کشور دیگر همسایه؛ دو نفر دیگر فوت کردند
  237. چمایتلی, ماهر (25 February 2020). "بحرین ۹ مبتلا به کروناویروس را ثبت کرد". Retrieved 25 February 2020.
  238. "بحرین گزارش داد ۹ نفر به کرووناویرسوس". 25 February 2020. Retrieved 25 February 2020.
  239. امارات متحد عرب ارتباط هوایی با ایران را قطع کرد
  240. شیوع ویروس کرونا؛ قطر شهروندان خود را از ایران خارج می‌کند
  241. روسیه به خاطر کرونا صدور روادید برای ایرانیان را لغو کرد
  242. روسیه صدور ویزا برای شهروندان ایرانی را متوقف می‌کند
  243. ویروس کرونا با یک ایرانی به نیوزیلند رسید
  244. ترکیه تمام پروازهای مسافری و باری به ایران را متوقف کرد
  245. کویت بندر خود را برای ممانعت از تماس با خدمه کشتی‌های ایرانی بست
  246. شیوع ویروس کرونا؛ هشدار کانادا به شهروندان خود درباره خروج از ایران
  247. آمریکا ورود مسافران از ایران را محدود کرد
  248. سازمان بهداشت همگانی سوئد خواستار توقف پروازها به ایران شد
  249. «چرا خامنه‌ای در پرونده «ویروس کرونا» هم دنبال دشمن گشت؟». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۶.
  250. ۲۵۰٫۰ ۲۵۰٫۱ «فیلم/ اشاره رهبر انقلاب به تلاش انتخاباتی دشمن به بهانه ویروس کرونا». مشرق نیوز. ۲۰۲۰-۰۲-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۶.
  251. «نتایج انتخابات در قم اعلام شد/ مشارکت ۴۳ درصدی قمی‌ها». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۰-۰۲-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۹.
  252. «درصد مشارکت مردم قم در ۱۰ دوره انتخابات مجلس +آمار». مشرق نیوز. ۲۰۲۰-۰۲-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۹.
  253. «علم‌الهدی: تعطیلی نماز جمعه بخاطر کرونا توجیه ندارد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۹.
  254. بیرون کردن یک بازیگر از برنامه زنده تلویزیون ایران پس از انتقاد از عملکرد مسئولان در مقابله با کرونا؛ واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی
  255. صحبت‌های بی‌باکانه امیرحسین رستمی در برنامه زنده
  256. «واکنش سفیر چین دربارهٔ ابتلا و درگذشت چند ایرانی به کرونا». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲ اسفند ۱۳۹۸.
  257. مایک پمپئو: نگرانیم رژیم ایران جزئیات مهمی از شیوع کرونا در این کشور را مخفی کرده باشد
  258. مایک پمپئو: آمریکا آماده همکاری کامل و کمک‌رسانی به مردم ایران در پی شیوع کرونا است
  259. ابراز نگرانی دوباره مایک پمپئو از «مخفی‌کاری» رژیم ایران درباره کرونا
  260. نگرانی سازمان گزارشگران بدون مرز از پنهان‌کاری مقامات درباره گسترش کرونا در ایران
  261. «داعش از گسترش ویروس کرونا در ایران 'استقبال کرد'». bbc.com/persian. بی‌بی‌سی فارسی. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  262. پرزیدنت ترامپ می‌گوید اگر ایران درخواست کند، آمریکا آماده کمک به ایران برای مقابله با شیوع کرونا است
  263. «مورگان اورتگاس: مردم ایران در مواجهه با کرونا بار دیگر با سوءمدیریت و دروغگویی رژیم روبرو شده‌اند». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۹.
  264. «فرمانده سنتکام: شیوع ویروس کرونا ایران را خطرناکتر می‌کند». رادیو صدای آمریکا. ۲۲ اسفند. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  265. پیام شاهزاده رضا پهلوی به مردم، پزشکان و پرستاران درباره بحران شیوع کرونا در ایران
  266. تأکید رضا پهلوی بر حفظ سلامتی و آزادی زندانیان سیاسی در برابر کرونا
  267. درخواست فوری از سازمان بهداشت جهانی برای فشار بر دولت ایران جهت انجام تدابیر مقابله با ویروس کرونا (۱۹) و تأمین نیازهای ضروری شهروندان
  268. Iranian deputy health minister diagnosed with coronavirus
  269. ان‌بی‌سی نیوز: چرا آمار تلفات ناشی از ابتلا به ویروس کرونا در ایران بسیار بیشتر از کشورهای دیگر است
  270. یک دیدگاه در مجله آتلانتیک: کرونا ممکن است به گسستگی جامعه ایران منتهی شود
  271. گزارش تایم: پزشکان ایران باور دارند ویروس کورونا جدی‌تر از وضعیتی است که گزارش شده‌است
  272. به ایران در مهار ویروس کرونا نمی‌شود اعتماد کرد
  273. «واشینگتن‌پست: حفر گورهای بسیار در قبرستان معصومه قم برای قربانیان کرونا». radiofarda.com. رادیو فردا. ۲۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۳ اسفند ۱۳۹۸.
  274. Erin Cunningham; Dalton Bennett (12 March 2020). "Coronavirus burial pits so vast they're visible from space". washingtonpost.com. The Washington Post. Retrieved 12 March 2020.
  275. "Iranian mass graves 'for coronavirus victims are so huge they can be seen from space': Fears the regime's official 429 death toll is covering up scale of the crisis". dailymail.co.uk. دیلی میل. 12 March 2020. Retrieved 12 March 2020.
  276. ۲۷۶٫۰ ۲۷۶٫۱ "BBCPersian". Telegram. Archived from the original on 21 February 2020. Retrieved 2020-02-21.
  277. «مرگ یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در پی ابتلا به کرونا». dw.com. بخش فارسی دویچه وله. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۳ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  278. ۲۷۸٫۰ ۲۷۸٫۱ "کرونا به تهران و گیلان رسید/ ۱۳ مورد جدید مبتلا به ویروس کرونا تأیید شد". خبرآنلاین. 2020-02-21. Archived from the original on 22 February 2020. Retrieved 2020-02-21.
  279. «کرونا در دماوند قربانی گرفت». irna.ir. ایرنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  280. «تهران». tasnimnews.com. تسنیم. ۱۴ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  281. «فوت یک نفر در قرچک به دلیل ابتلا به کرونا تأیید شد». irna.ir. ایرنا. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  282. «اخبار کرونا در ایران/ ۱۰ مورد مثبت ابتلا به کرونا در شهریار/ادارات استان البرز روز شنبه تعطیل شد». fardanews.com. فردانیوز. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۷ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  283. «بستری بودن ۱۹ بیمار محتمل و مشکوک به کروناویروس در بیمارستان مفتح ورامین». isna.ir. ایسنا. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۸ اسفند ۱۳۹۸.
  284. «تعداد قربانیان کرونا در اسلامشهر به سه نفر رسید». borna.news. برنا. ۱۷ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۸ اسفند ۱۳۹۸.
  285. ۲۸۵٫۰ ۲۸۵٫۱ "ایران: دو نفر مبتلا به ویروس کرونا در قم درگذشتند". ار. اف. ای - RFI. 2020-02-19. Retrieved 2020-02-20.
  286. «مرگ سه نفر بر اثر ابتلا به ویروس کرونا در لاهیجان تأیید شد». irna.ir. ایرنا. ۸ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  287. «کرونا در گیلان؛ از قرنطینه اختیاری تا وضعیت قرمز». irna.ir. ایرنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  288. «فوت ۲ بیمار مشکوک به کرونا در آستارا». asriran.com. عصرایران. ۱۴ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  289. «بستری ۴۶ بیمار مشکوک به کرونا و فوت دو مبتلا در تالش». irna.ir. ایرنا. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  290. «کرونا در گیلان؛ به ماسوله نیایید، وضعیت انزلی قرمز است». irna.ir. ایرنا. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  291. «تایید مرگ 3 نفر در لاهیجان بر اثر ابتلا به کرونا». asriran.com. عصرایران. ۸ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  292. ۲۹۲٫۰ ۲۹۲٫۱ ایران, عصر (2020-02-20). "شناسایی 2 فرد مشکوک به کرونا در بابل مازندران". عصر ایران. Retrieved 2020-02-20.
  293. «تایید مرگ یک نفر بر اثر بیماری کرونا در مازندران + فیلم». خبرنگاران جوان. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۵ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ مارس ۲۰۲۰.
  294. «ابتلای ۶ نفر دیگر به کرونا در مازندران». khabaronline.ir. خبرآنلاین. ۹ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  295. «۲۷ بیمار کرونایی در بیمارستان نوشهر بهبود یافتند». irna.ir. ایرنا. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  296. ۲۹۶٫۰ ۲۹۶٫۱ خبرگزاری باشگاه خبرنگاران (2020-02-20). "ابتلای یک نفر به کرونا ویروس در اراک". خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. Retrieved 2020-02-20.
  297. صدا و سیما
  298. «تایید مرگ 2 نفر در ساوه استان مرکزی به دلیل ابتلا به کرونا». asriran.com. عصرایران. ۶ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۶ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۸.
  299. «شمار فوتی‌های کرونا در استان مرکزی به 9 نفر رسید». asriran.com. عصرایران. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  300. «پیک شیوع کرونا تا ۱۰ روز دیگر ادامه دارد؟». khabaronline.ir. خبرآنلاین. ۱۴ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  301. "موارد مشکوک به کرونا در همدان وجود دارد - ایرنا". ایرنا. 2020-02-22. Archived from the original on 22 February 2020. Retrieved 2020-02-22.
  302. «کرونا در همدان قربانی گرفت». irna.ir. ایرنا. ۵ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  303. «تاکنون ۵ نفر در همدان کرونا گرفته‌اند». isna.ir. ایسنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  304. «شناسایی ۲ بیمار مبتلا به کرونا ویروس در شهرستان نهاوند». mehrnews.com. خبرگزاری مهر. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  305. ۳۰۵٫۰ ۳۰۵٫۱ «۲۳ ابتلای قطعی به کرونا در اصفهان/ ۲ نفر فوت شده‌اند». isna.ir. ایسنا. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  306. «کاشان: تست ۳ نفر مشکوک به کرونا در اردستان مثبت شد». tasnimnews.com. تسنیم. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  307. ۳۰۷٫۰ ۳۰۷٫۱ «یک فرد مبتلا به کرونا در نیشابور فوت کرد». etemadonline.com. اعتماد آنلاین. ۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۳۹۸.
  308. «۲ مورد مثبت کرونا در مشهد». baharnews.ir. بهار نیوز. ۱۱ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  309. «نتیجه آزمایش سه بیمار مشکوک به کرونا در تربت حیدریه مثبت اعلام شد». ilna.news. ایلنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  310. «سه بیمار مبتلا به کرونا در شهرستان کاشمر فوت کردند». irna.ir. ایرنا. ۱۹ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۹ اسفند ۱۳۹۸.
  311. «شمار مبتلایان کرونا در گناباد به پنج نفر رسید». irna.ir. ایرنا. ۱۹ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۹ اسفند ۱۳۹۸.
  312. «کرونا در تربت جام قربانی گرفت». yjc.ir. باشگاه خبرنگاران. ۱۹ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۹ اسفند ۱۳۹۸.
  313. «یک بیمار مبتلا به کرونا در البرز شناسایی شد». irna.ir. ایرنا. ۵ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۴ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۳۹۸.
  314. «فوت یک بیمار مبتلا به کرونا در استان البرز». asriran.com. عصر ایران. ۶ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۷ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۸.
  315. «تست کرونای نائب رئیس شورای شهر کرج مثبت شد». asriran.com. عصرایران. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  316. «مثبت شدن سه مورد کرونا در استان فارس». mashreghnews.ir. مشرق نیوز. ۶ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۵ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۸.
  317. «آخرین اطلاعات در مورد وضعیت کرونا در فارس/ فوت ۲ بیمار زن». isna.ir. ایسنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  318. «فارس». ۲۶ اسفند ۱۳۹۸.
  319. "کرونا در هرمزگان ۲ مورد مشکوک دارد - ایرنا". ایرنا. 2020-02-23. Archived from the original on 25 February 2020. Retrieved 2020-02-25.
  320. «افزایش شمار قربانیان ویروس کرونا در ایران». aa.com.tr. خبرگزاری آناتولی. ۶ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  321. «یک مورد کرونا در هرمزگان مثبت اعلام شد». donya-e-eqtesad.com. دنیای اقتصاد. ۶ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۸.
  322. «مرگ یک بیمار مبتلا به کرونا در کیش تأیید شد». irna.ir. ایرنا. ۱۸ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۸ اسفند ۱۳۹۸.
  323. «موارد مثبت کرونا در هرمزگان به ۹ نفر رسید». isna.ir. ایسنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  324. «تایید یک مورد مثبت "کرونا" در کرمانشاه/ بیمار پس از بهبودی ترخیص شده». isna.ir. ایسنا. ۶ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  325. «اولین قربانی کرونا در کرمانشاه». irna.ir. ایرنا. ۱۱ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  326. «ورود ممنوع». irna.ir. ایرنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  327. «شمار مبتلایان کرونایی کرمانشاه به ۷۹ نفر رسید». ایرنا.
  328. «یک مورد آزمایش کرونا در یزد مثبت شد». mehrnews.com. خبرگزاری مهر. ۶ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۵ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۸.
  329. «تنها بیمار مبتلا به کرونا در یزد جان باخت». asriran.com. عصرایران. ۷ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  330. «تعداد بیماران مبتلا به کرونا در استان یزد به ۷ نفر رسید». irna.ir. ایرنا. ۱۴ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  331. «سه مبتلا به کرونا در خوزستان شناسایی شدند». irna.ir. ایرنا. ۷ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  332. «ابتلای ۱۶ نفر به کرونا در خوزستان/ ۳ نفر فوت شدند». mehrnews.com. خبرگزاری مهر. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  333. «یک بیمار مبتلا به کرونا در شادگان فوت کرد». irna.ir. ایرنا. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۶ اسفند ۱۳۹۸.
  334. «۱۶ نفر مبتلا و سه فوتی ناشی از ویروس کرونا در خوزستان». irna.ir. ایرنا. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  335. «اعلام ۲ مورد مبتلا به ویروس کرونا در کهگیلویه و بویراحمد». mashreghnews.ir. مشرق. ۷ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  336. «آمار بیماران کرونایی کهگیلویه و بویراحمد به تفکیک شهرستان ها/جزئیات فوت بیمارانی که مشکوک به کرونا بودند». sobhezagros.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۹.
  337. «افزایش شمار مبتلایان به ویروس کرونا در اردبیل به ۲ نفر». irna.ir. ایرنا. ۷ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  338. «کرونا در ایران؛ دستورالعمل حسن روحانی دربارهٔ بیماری کرونا». dw.com. بخش فارسی دویچه وله. ۸ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  339. «دانشگاه علوم پزشکی: 7 نفر در اردبیل به کرونا مبتلا هستند». asriran.com. عصرایران. ۹ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  340. «مثبت بودن تست 2 بیمار مبتلا به کرونا در لرستان». iribnews.ir. خبرگزاری صدا و سیما. ۷ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  341. «فوت یک بیمار مبتلا به کرونا در لرستان». fararu.com. فرارو. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸. فارسی
  342. «تعداد مبتلایان به کرونا در لرستان به ۶ نفر رسید». tasnimnews.com. تسنیم. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  343. «آخرین وضعیت کرونا در لرستان؛ مبتلایان اهل کدام شهر هستند؟ +فتوتیتر». tasnimnews.com. تسنیم. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  344. «کرونا به سمنان رسید». asriran.com. عصرایران. ۷ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  345. «یک بیمار مبتلا به کرونا در شاهرود درگذشت». irna.ir. ایرنا. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  346. «تعداد مبتلایان کرونا در استان سمنان به ۲۵ نفر افزایش یافت». irna.ir. ایرنا. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  347. «۲ نفر در سیستان و بلوچستان به ویروس کرونا مبتلا شدند». irna.ir. ایرنا. ۷ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  348. «ثبت اولین مورد فوت براثر کرونا در زاهدان». asrehamoon.ir. عصر هامون. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  349. «ویروس کرونا از ترس تا باور». irna.ir. ایرنا. ۱۱ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  350. «تایید ابتلای یک نفر جدید به کرونا در سیستان و بلوچستان». isna.ir. ایسنا. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  351. «تعداد مبتلایان کرونا در سیستان و بلوچستان به ۱۵ نفر». irna.ir. ایرنا. ۱۴ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  352. «ابتلای ۲ نفر در آذربایجان شرقی به کرونا». yjc.ir. باشگاه خبرنگاران جوان. ۸ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۹ اسفند ۱۳۹۸.
  353. «فوت ۳ نفر از ١٥ مورد کرونا مثبت در آذربایجان شرقی». isna.ir. ایسنا. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  354. «شمار قربانیان کرونا در استان آذربایجان شرقی ایران به ۳ نفر رسید». aa.com.tr. خبرگزاری آناتولی. ۱۱ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  355. ۳۵۵٫۰ ۳۵۵٫۱ «بالاخره وجود کرونا در آذربایجان‌غربی تاییدشد». khabaronline.ir. خبرآنلاین. ۹ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۸ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ اسفند ۱۳۹۸.
  356. «آخرین وضعیت کرونا در آذربایجان غربی/ترخیص ۸ بیمار مشکوک به کرونا / ۲۳۴ بیمار مشکوک تست دادند». tasnimnews.com. تسنیم. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  357. «بستری شدن چهار بیمار مشکوک به ویروس کرونا در بیمارستان مهاباد». iribnews.ir. خبرگزاری صدا و سیما. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  358. «یکی از پنج مورد مثبت کرونا در آذربایجان‌غربی ساکن خوی است». irna.ir. ایرنا. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  359. «مبتلایان به کرونا در آذربایجان‌غربی به ۷ نفر رسید». irna.ir. ایرنا. ۱۴ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  360. «ثبت نخستین مورد ابتلا به کرونا در کردستان». mashreghnews.ir. مشرق. ۸ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۸ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۹ اسفند ۱۳۹۸.
  361. «فوت سومین فرد مشکوک به کرونا در سقز». asriran.com. عصرایران. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  362. «فوت زن سقزی بر اثر بیماری کرونا در کردستان تکذیب شد». tasnimnews.com. تسنیم. ۱۱ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  363. «هیچ‌یک از مبتلایان به کرونا در کردستان فوت نکرده‌اند». irna.ir. ایرنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  364. «ابتلای ۲ گلستانی به کرونا قطعی شد». irna.ir. ایرنا. ۸ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  365. «آیا گلستان در حال تبدیل شدن به کانون شیوع کرونا در کشور است؟». hamshahrionline.ir. همشهری. ۱۱ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۳ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  366. «کدام شهرهای گلستان بیشترین آمار مبتلا به کرونا را دارد؟». yjc.ir. باشگاه خبرنگاران. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  367. «مبتلایان به ویروس کرونا در استان قزوین ۲نفر اعلام شد». irna.ir. ایرنا. ۹ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۴ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  368. «نخستین بیمار مبتلا به کرونا در قزوین درگذشت». irna.ir. ایرنا. ۱۱ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  369. «افزایش شدید مبتلایان و قربانیان ویروس کرونا در ایران طی ۲۴ ساعت». rfi.fr. رادیو بین‌المللی فرانسه. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  370. «فوت یکی از مبتلایان به کرونا در خراسان جنوبی». asriran.com. عصرایران. ۱۴ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  371. «ابتلاء یک نفر در خراسان جنوبی به ویروس کرونا». iribnews.ir. خبرگزاری صدا و سیما. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  372. «تعداد مبتلایان کرونا در خراسان جنوبی به ۵ نفر رسید». isna.ir. ایسنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۵ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  373. «حال عمومی بیمار مبتلا به کرونا در ایلام خوب است». irna.ir. ایرنا. ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.
  374. «فوت نخستین بیمار ایلامی بر اثر کرونا». ilna.news. ایلنا. ۱۷ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۷ اسفند ۱۳۹۸.
  375. «هفت مورد جدید ابتلا به کرونا در ایلام تأیید شد». irna.ir. ایرنا. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  376. «کرونا ویروس چگونه وارد کرمان شد؟». isna.ir. ایسنا. ۱۱ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ اسفند ۱۳۹۸.
  377. «علت مرگ پیرمرد ۶۸ ساله رفسنجانی کرونا بود». farsnews.ir. فارس. ۱۶ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۶ اسفند ۱۳۹۸.
  378. «آخرین وضعیت کرونا در استان کرمان». iribnews.ir. خبرگزاری صدا و سیما. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  379. «ثبت اولین مورد ابتلا به کرونا ویروس در زنجان». yjc.ir. yjc.ir. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۲ اسفند ۱۳۹۸.
  380. «دو بیمار مبتلا به کرونا در زنجان فوت کردند». mehrnews.com. خبرگزاری مهر. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  381. «۶۵ درصد افراد مبتلا به کرونا در زنجان آقایان هستند». mehrnews.com. خبرگزاری مهر. ۱۷ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۹ اسفند ۱۳۹۸.
  382. «هفت نفر در شهرستان ابهر به بیماری کرونا مبتلا هستند». irna.ir. ایرنا. ۱۹ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۹ اسفند ۱۳۹۸.
  383. «خراسان شمالی رنگ کرونا گرفت». irna.ir. ایرنا. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  384. ۳۸۴٫۰ ۳۸۴٫۱ «اولین مرگ کرونایی در خراسان شمالی». irna.ir. ایرنا. ۱۶ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۶ اسفند ۱۳۹۸.
  385. «چهارمحال و بختیاری از وضعیت سفید شیوع ویروس کرونا خارج شد». irna.ir. ایرنا. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۳ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  386. «نخستین فوتی ناشی از کرونا در چهارمحال و بختیاری». asriran.com. عصرایران. ۱۸ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۸ اسفند ۱۳۹۸.
  387. «چهارمحال و بختیاری از وضعیت سفید در برابر ویروس کرونا خارج شد». tasnimnews.com. تسنیم. ۱۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
  388. «ویروس کرونا در کمتر از دو هفته به همه استان‌های ایران رسید». iranintl.com. ایران اینترنشنال. ۱۳ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۳ اسفند ۱۳۹۸.
  389. ۳۸۹٫۰ ۳۸۹٫۱ «تشخیص ۳ بیمار مبتلا به کرونا در بوشهر». isna.ir. ایسنا. ۱۵ اسفند ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۸.
  390. «فوت یک نفر بر اثر کرونا /۵۰ بیمار تنفسی بستری هستند /مردم باید بیماری را جدی بگیرند». isna.ir. ایسنا. ۱۹ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۹ اسفند ۱۳۹۸.
  391. "Iran Reports Its First 2 Cases of the New Coronavirus". New York Times. Archived from the original on 2020-02-19. Retrieved 19 February 2020.
  392. "Two Iranians die after testing positive for coronavirus". CNBC. Retrieved 19 February 2020.
  393. "Three test positive for coronavirus in Iran - health ministry official". Thomson Reuters. 2020-02-20. Retrieved 2020-02-20.
  394. "Iran confirms 13 more coronavirus cases, two deaths - Health Ministry". Reuters. 2020-02-21. Retrieved 2020-02-21.
  395. Dehghanpisheh, Babak (22 February 2020). "Ten new cases of coronavirus in Iran, two dead: officials". Thomson Reuters. Retrieved 23 February 2020.
  396. "Iran reports highest coronavirus death toll outside of China". France 24. 2020-02-23. Retrieved 2020-02-24.
  397. "Legislator from Iran's Qom alleges virus coverup". Al Jazeera English. 2020-02-24. Archived from the original on 2020-02-24. Retrieved 2020-02-24.
  398. Smith, Josh; Stanway, David (2020-02-26). "Germany 'heading for epidemic' as virus spreads faster outside China". Thomson Reuters. Archived from the original on 2020-02-26. Retrieved 2020-02-26.
  399. ۳۹۹٫۰ ۳۹۹٫۱ "شناسایی 106 بیمار جدید کووید19 در کشور". behdasht.gov. Retrieved 27 February 2020.
  400. ۴۰۰٫۰ ۴۰۰٫۱ "شناسایی 143 مورد جدید ابتلای قطعی به کووید19 در کشور". behdasht.gov. Retrieved 28 February 2020.
  401. Hafezi, Parisa (2020-02-29). "Iran calls on people to stay at home as death toll rises to 43". Thomson Reuters. Archived from the original on 2020-02-29. Retrieved 2020-02-29.
  402. ۴۰۲٫۰ ۴۰۲٫۱ "وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي". behdasht.gov.ir. Retrieved 2020-02-29.
  403. ۴۰۳٫۰ ۴۰۳٫۱ "شناسایی 385 مورد جدید مبتلا به کووید19 در کشور/ بهبودی 175 نفر از بیماران کووید19". behdasht.gov.ir. Retrieved 2020-03-01.
  404. ۴۰۴٫۰ ۴۰۴٫۱ "523 مورد جدید قطعی مبتلا به کووید 19 در کشور/ شمار بهبودیافتگان به 291 نفر رسید" [523 new cases of COVID-19 nationally / 291 recoveries]. Iranian government. 2020-03-02. Archived from the original on 2020-03-02. Retrieved 2020-03-02.
  405. ۴۰۵٫۰ ۴۰۵٫۱ "شناسایی 835 مورد جدید ابتلا به کووید19 در کشور". Iranian government. 2020-03-03. Retrieved 2020-03-03.
  406. ۴۰۶٫۰ ۴۰۶٫۱ "شناسایی 586 بیمار جدید مبتلا به کووید19 در کشور/ بهبودی 552 نفر از بیماران در کشور". Iranian government. 2020-03-04. Retrieved 2020-03-04.
  407. ۴۰۷٫۰ ۴۰۷٫۱ "افزایش موارد شناسایی کووید19 به 3513 نفر در کشور". Iranian government. 2020-03-05. Retrieved 2020-03-05.
  408. ۴۰۸٫۰ ۴۰۸٫۱ "شناسایی ١٢٣۴ مورد جدید قطعی ابتلا به کووید۱۹ در کشور". Iranian government. 2020-03-06. Retrieved 2020-03-06.
  409. ۴۰۹٫۰ ۴۰۹٫۱ "افزایش تعداد بیماران شناسایی شده به 5823 نفر". Iranian government. 2020-03-07. Retrieved 2020-03-07.
  410. ۴۱۰٫۰ ۴۱۰٫۱ "شناسایی 743 مورد ابتلای جدید قطعی به کووید ١٩ در کشور". Iranian government. 2020-03-08. Retrieved 2020-03-08.
  411. ۴۱۱٫۰ ۴۱۱٫۱ "شناسایی 595 مورد جدید قطعی ابتلا به کووید19 در کشور". Iranian government. 2020-03-09. Retrieved 2020-03-09.
  412. ۴۱۲٫۰ ۴۱۲٫۱ "شناسایی 881 مورد ابتلای جدید قطعی به کووید19 در کشور/ تعداد بهبودیافتگان به 2731 نفر رسید". Iranian government. 2020-03-10. Retrieved 2020-03-10.
  413. "شناسایی 958 مورد جدید ابتلای قطعی به کووید19 در کشور". Iranian government. 2020-03-10. Retrieved 2020-03-11.
  414. ۴۱۴٫۰ ۴۱۴٫۱ "شناسایی 1075 بیمار جدید مبتلا به کووید19 در کشور/خوشبختانه 3276 نفر از بیماران بهبود یافته و ترخیص شدند". Iranian government. 2020-03-12. Retrieved 2020-03-12.
  415. "شناسایی 1289 مورد جدید ابتلای قطعی به کووید19 در کشور". Iranian government. 2020-03-13. Retrieved 2020-03-13.
  416. "شناسایی ۱۳۶۵ مورد جدید ابتلای قطعی به کووید۱۹ در کشور". Iranian government. 2020-03-14. Retrieved 2020-03-14.
  417. "شناسایی 1209 بیمار جدید مبتلا به کووید 19 در کشور". Iranian government. 2020-03-15. Retrieved 2020-03-15.
  418. "شناسایی 1053 بیمار جدید مبتلا به کووید19 در کشور". Iranian government. 2020-03-16. Retrieved 2020-03-16.
  419. «شناسایی ۱۷۶۲ مورد جدید کرونا در کشور/۱۲۲ تن دیگر جان باختند». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۳-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۴.
  420. «۲۷۰۱۷ ابتلا و ۲۰۷۷ فوتی کرونا در کشور تا کنون». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۳-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۵.
  421. «۲۷۰۱۷ ابتلا و ۲۰۷۷ فوتی کرونا در کشور تا کنون». ایسنا. ۷ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۷ فروردین ۱۳۹۹.
  422. «۳۲۳۳۲ ابتلا و ۲۳۷۸ فوتی کرونا در کشور / ۲۸۹۳ تن در وضعیت شدید بیماری». ایسنا. ۸ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۸ فروردین ۱۳۹۹.
  423. «۳۵۴۰۸ ابتلا و ۲۵۱۷ فوتی کرونا در کشور / حال ۳۲۰۶ بیمار وخیم است». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۳-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۸.
  424. «۳۸۳۰۹ مبتلا و ۲۶۴۰ فوتی کرونا در کشور/۱۲۳۹۱ تن بهبود یافتند». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۳-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۹.
  425. «آخرین آمار مبتلایان ویروس کرونا تا روز دو‌شنبه ۱۱ فروردین/ بهبودیافتگان ۱۳ هزار و ۹۱۱ و مبتلایان ۴۱ هزار و ۴۹۵ نفر+جزئیات». آنا. ۲۰۲۰-۰۳-۳۰.
  426. «آمار کرونا به ۴۴۶۰۶ نفر رسید/۱۴۶۵۶ نفر بهبود یافته اند». مهر. ۲۰۲۰-۰۳-۳۱.
  427. «شناسایی ۲۹۸۷ مبتلای جدید به کووید ۱۹ در کشور/بیش از ۱۵ هزار تن از بیمارستان‌ها ترخیص شدند». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۴-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۰۱.
  428. «آمار مبتلایان کرونا به ۵۰۴۶۸ نفر رسید». رادیو فردا. ۲۰۲۰-۰۴-۰۳.
  429. «مجموع مبتلایان به کووید19 در کشور به 53 هزار نفر رسید». وزارت بهداشت. ۲۰۲۰-۰۴-۰۴.
  430. "Iran COVID-19 Death Toll Reaches 8, With 43 Confirmed Infection Cases". Time. Retrieved 2020-02-25.
  431. Inc, Reuters. "Iran says coronavirus has spread to several cities, reports two new deaths | The Chronicle Herald". www.thechronicleherald.ca. Retrieved 2020-02-25.
  432. "وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی". behdasht.gov.ir. Retrieved 2020-02-27.
  433. "آمار رسمی کرونا در ایران (۱۳۹۸/۱۲/۱۴)". IRNA. IRNA. 4 March 2020. Archived from the original on 4 March 2020. Retrieved 4 March 2020.
  434. "آمار رسمی کرونا در ایران (۱۳۹۸/۱۲/۱۵)". IRNA. IRNA. 5 March 2020. Archived from the original on 5 March 2020. Retrieved 5 March 2020.
  435. "آمار رسمی کرونا در ایران (۱۳۹۸/۱۲/۱۶)". IRNA. IRNA. 6 March 2020. Archived from the original on 6 March 2020. Retrieved 6 March 2020.
  436. "آمار رسمی کرونا در ایران (۱۳۹۸/۱۲/۱۷)". IRNA. IRNA. 7 March 2020. Archived from the original on 7 March 2020. Retrieved 7 March 2020.
  437. "آمار رسمی کرونا در ایران (۱۳۹۸/۱۲/۱۸)". IRNA. IRNA. 8 March 2020. Archived from the original on 8 March 2020. Retrieved 8 March 2020.
  438. "آمار رسمی کرونا در ایران (۱۳۹۸/۱۲/۱۹)". IRNA. IRNA. 8 March 2020. Archived from the original on 9 March 2020. Retrieved 9 March 2020.
  439. "Iran's coronavirus toll update March 10, 2020". IRNA. IRNA. 10 March 2020. Archived from the original on 10 March 2020. Retrieved 10 March 2020.
  440. «۹۰۰۰ ابتلا و ۳۵۴ فوتی کروناویروس در کشور تا کنون». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۳-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۱.
  441. "Iran's coronavirus toll update March 12, 2020". IRNA. IRNA. 12 March 2020. Archived from the original on 12 March 2020. Retrieved 12 March 2020.
  442. «بیش از ۱۱ هزار ابتلا و ۵۱۴ فوتی کرونا در کشور». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۳-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۳.
  443. "Iran's coronavirus toll update March 18, 2020". IRNA. IRNA. 18 March 2020. Archived from the original on 18 March 2020. Retrieved 18 March 2020.
  444. "Iran's coronavirus toll update March 19, 2020". IRNA. IRNA. 19 March 2020. Archived from [Iran's coronavirus toll update March 19, 2020 the original] Check |url= value (help) on 19 March 2020. Retrieved 19 March 2020.
  445. "Iran's coronavirus toll update March 22, 2020". IRNA. IRNA. 22 March 2020. Archived from the original on 22 March 2020. Retrieved 22 March 2020.

پیوند به بیرون[ویرایش]

داده‌ها و نقشه‌ها[ویرایش]

سامانه غربالگری وزارت بهداشت[ویرایش]

سامانه‌های توزیع اقلام بهداشتی در ایران[ویرایش]

نوشتارها و مقاله‌ها[ویرایش]

الگو:دنیاگیری ۲۰–۲۰۱۹ کروناویروس الگو:دنیاگیری کروناویروس در ایران



This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

  • Oriflame Üyelik
  • Destek