Advertising Enquiries

Yusuf İzzeddin Efendi

Wikipedia tasarımı üzerinden görüntüle.

Yusuf İzzeddin Efendi
Osmanlı Ordusu Müşiri
Veliaht-ı Saltanat
Z.K.H. Prins Yusuf Izzedidin van Turkije 1857-1916.jpg
Yusuf İzzeddin Efendi'nin portresi, Windsor 1911
Hanedan Osmanlı Hanedanı
Babası Abdülaziz
Annesi Dürrinev Kadınefendi
Doğum 10 Ekim 1857
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 1 Şubat 1916 (58 yaşında)
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Dini Sünni İslam
Meslek Asker, siyasetçi, diplomat
Askeri kariyer
Bağlılığı  Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları 1871–1916
Rütbesi Müşir
Komuta ettiği 1. Ordu

Yusuf İzzeddin Efendi (d. 10 Ekim 1857 - ö. 1 Şubat 1916) Türk asker ve Osmanlı Hanedanı mensubu. Osmanlı padişahı Abdülaziz'in henüz şehzade iken doğan oğludur. Beklenmedik bir şekilde öldüğünde Osmanlı Hanedanı'nın en büyük erkek çocuğu olarak veliaht sıfatını taşıyordu.[1]

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

10 Ekim 1857 tarihinde Dolmabahçe Sarayı'nda doğdu. Babası Abdülaziz, annesi ise Dürrinev Başkadınefendi'ydi.[2] Doğduğunda amcası Abdülmecid padişah olarak hüküm sürmekteydi. Babası Abdülaziz gibi şehzadelerin tahta çıkana kadar çocuk sahibi olmamaları kuralı geçerliydi. Yusuf İzzeddin Efendi bu kurala aykırı olarak doğmuştu. Bu nedenle babasının tahta çıktığı 1861 yılına kadar dört yıl boyunca varlığı gizlendi. 10 yaşındayken babasıyla birlikte Avrupa gezisine katıldı.[3] 14 yaşındayken 1 Eylül 1871 tarihinde babası Sultan Abdülaziz tarafından Müşir rütbesiyle Hassa Ordusu komutanlığına atandı ve bu görevini Ocak 1873'e kadar sürdürdü. 19 yaşındayken babası Abdülaziz tahttan indirildi ve kısa bir süre sonra makasla bilekleri kesilmiş olarak ölü bulundu. İntihar mı katl mi olduğu tartışmalı bu ölümden sonra, genç yaşta babasız kaldı.

Babasının ölümünden sonra tahta çıkacak padişahı belirlemek için, o dönemde geçerli olan hanedanın en yaşlı erkeğinin tahta çıkması kuralı kullanıldı. Bu kural uyarınca Abdülaziz'in ölümünden sonra, önce amcasının oğulları V. Murad ve II. Abdülhamid sırasıyla tahta çıktılar. Daha sonra da V. Mehmed 27 Nisan 1909 tarihinde tahta çıktığı zaman hanedanın padişahtan sonraki en yaşlı erkeği olarak veliaht durumuna yükseldi. Osmanlı Devleti'ni yurt dışında çeşitli törenlerde veliaht sıfatıyla temsil etti. 1910 yılında Birleşik Krallık kralı VII. Edward'ın cenaze, 1911 yılında da V. George'un taç giyme törenlerinde bulundu.

I. Dünya Savaşı yılları sırasında Enver Paşa'nın izlediği siyasete ayrı düştü ve onu sertçe eleştirdi.[4] Hükûmet işleriyle yakından ilgilendi. Çanakkale Savaşları sırasında bizzat cepheleri ziyaret etti. Bu ziyaretler sırasında Enver Paşa ile herkesin içinde münakaşa etti. Hükümetten ayrı olarak barış görüşmeleri yaptı. Ancak tahta çıkamadan 1 Şubat 1916 tarihinde beklenmedik biçimde Zincirlikuyu'daki köşkünde ölü olarak bulundu. Ölüm nedeni intihara bağlı kan kaybı olarak kabul edilse de, İttihatçıların onu öldürttüğü de teoriler arasındadır. Fakat sıradaki veliaht İttihatçılarla hiç anlaşamayan VI. Mehmet Vahidettin idi. Tarihçi İlber Ortaylı ise müttefik Almanya'nın da şüpheliler arasında olduğunu iddia eder. Çünkü veliaht savaştan çekilmek ve İtilaf Devletleri ile müstakil bir anlaşma yapmaktan bahsetmekteydi. Ortaylı, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun son imparatoru VI. Karl'ın bu gibi bir talebi sonrasında Almanya tarafından özür dilemek zorunda bırakılmasını örnek gösterir.[5]

II. Mahmut Türbesi'ne, babası Abdülaziz'in yanına defnedildi.

Eşleri ve çocukları[değiştir | kaynağı değiştir]

Eşleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Çeşmiahu Hanım Efendi. Evlenme tarihi: 1879
  • Cavidan Hanım Efendi (12 Ocak 1870 - 1935). Evlenme tarihi: 20 Mayıs 1885
  • Emine Nazikedâ Hanım Efendi (30 Mayıs 1872 - 1946). Evlenme tarihi: 6 Temmuz 1886
  • Tazende Hanım Efendi (10 Ekim 1875 - 16 Haziran 1950). Evlenme tarihi: 15 Ekim 1892, Mezarı: Yahya Efendi Tekkesi Mezarlığı'ndadır.
  • Leman (Ünlüsoy) Hanım Efendi (6 Temmuz 1888 - 3 Ağustos 1953) Evlenme tarihi: 4 Şubat 1904

Çocukları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Şehzade Mehmed Baharüddin Efendi (Şubat 1883 - 8 Kasım 1883, Annesi:Çeşmiahu Hanım Efendi)
  • Hatice Şükriye Sultan (24 Şubat 1906 - 1 Nisan 1972, Annesi: Leman (Ünlüsoy) Hanım Efendi)
  • Şehzade Mehmet Nizamettin Efendi (10 Ocak 1909 - 21 Mart 1933, Annesi: Leman (Ünlüsoy) Hanım Efendi)
  • Mihriban Mihrişah Sultan (1 Temmuz 1916 - 25 Ocak 1987, Annesi: Leman (Ünlüsoy) Hanım Efendi)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Veliaht Yusuf İzzeddin, Tahsin Yıldırım, ISBN 9758845293.
  2. ^ "Ancestry.com Kraliyet ailelerinin soyağaçları sitesi". 1 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2008. 
  3. ^ Yusuf İzzeddin Efendi'nin biyografisi.
  4. ^ "Veliaht cinayete kurban gitti, Mehmet Ali Eren, Aksiyon Dergisi, 2 Ocak 1999". 22 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2011. 
  5. ^ İlber Ortaylı, Atlas Tarih, s.57, no.6, 2011.


This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

Destek