Türkiye'de din

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Türkiye'de din, çeşitli dinî inançlardan oluşur. Ülkedeki en yaygın din ise İslam'dır. Pew Araştırma Kuruluşu'nun yayımladığı 2012 yılı raporuna göre Müslümanların nüfusa oranı %98'dir.[1] Sabancı Üniversitesi'nin katkılarıyla yapılan bir ankete göre de bu oran %98,3'e ulaşmaktadır.[2] Ipsos'un 2016 tarihli anketine göre ise Türkiye'deki Müslümanlar nüfusun %82'sini oluşturmaktadır.[3]

İbrahimî dinler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni Camii, İstanbul.

İslam[değiştir | kaynağı değiştir]

Pew Araştırma Kuruluşu'nun yayımladığı 2012 yılı raporuna göre Türkiye nüfusunun %98'i Müslüman'dır.[1] Ipsos'un 2016 tarihli anketine göre ise Türkiye'deki Müslümanlar nüfusun %82'sini oluşturmaktadır.[3]

Müslümanların %70'ini Sünniler oluştururken, Alevi kesimin genel nüfusu oranı %20 civarındadır.[4] Caferiler olarak bilinen topluluğun nüfusa oranı ise %3'tür.[5] Hıristiyanlar (Katolik, Protestan ve Ortodoks) %0,4'tür. Yaklaşık 20.000 kadar da Yahudi (çoğunluğu Sefarad) nüfus bulunmaktadır.

Hristiyanlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Pew Araştırma Kuruluşu'na göre 2010 yılı itibarıyla Türkiye'de yaşayan Hristiyanlar, nüfusun %0,4'ünü oluşturmaktadır.[1] ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan 2012 Uluslararası Din Özgürlüğü Raporu'na göre Türkiye'de 60.000 Ermeni Ortodoks, 20.000 Süryani,[hangileri?] 2.270 Rum Ortodoks, 15.000 Rus Ortodoks, 7.000 Protestan, 25.000 Katolik, 5.000 Yehova Şahidi, 3.000 Keldani[6][7][hangileri?] yaşamaktadır. Haziran 2006'da yayımlanan Mormonluk ve Mormon Kilisesi Üzerine Bir Araştırma adlı makalede belirtilen veriye göre Türkiye'de 850 Mormon yaşamaktadır.[8]

Yahudilik[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk Musevi Cemaati'nin yayımladığı veriye göre Türkiye'de yaşayan Yahudi sayısı 20.000 kadardır.[9]

Bahâîlik[değiştir | kaynağı değiştir]

Arda Araştırma Kuruluşu'nun 2010 yılı verilerine göre Türkiye'de 21.259 Bahâî yaşamaktadır.[10]

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'de sayıları bilinmeyen dinî gruplar yaşamaktadır. Bu dinler Tengricilik, Zerdüştlük, Vika ve Taoizm'dir.

Budizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Pew Araştırma Kuruluşu'nun yayımladığı 2010 yılı rakamlarına göre Türkiye'de yaşayan Budistler nüfusun %0,1'inden azdır.[1]

Hinduizm[değiştir | kaynağı değiştir]

Arda Araştırma Kuruluşu'nun 2010 yılı verilerine göre Türkiye'de 728 Hindu yaşamaktadır.[11]

Nonteizm ve sekülerizm[değiştir | kaynağı değiştir]

WIN-Gallup tarafından hazırlanan 2012 yılına ait Dindarlık ve Ateizm isimli araştırma raporuna göre Türkiye toplumunun %2'si ateisttir. Diğer bir %2 ise dindarlık ve ateizme karşı tepkisizdir.[12] Eurobarometer tarafından 2005 yılında hazırlanan Sosyal Değerler, Bilim ve Teknoloji isimli rapora göre Türkiye nüfusunun %95'i bir tanrıya inanmaktadır.[13] Eurobarometer'ın 2010 yılına ait araştırma raporunda Türkiye nüfusunun %94'ü bir tanrıya, %1'i bir çeşit ruh veya yaşam gücüne inanmaktadır, ne bir çeşit ruh veya yaşam gücüne ne de tanrıya inanmayanlarsa %1'dir ve halkın %4'ü bu konuda tepkisizdir.[14] Chartsbin'in 2009 tarihinde çeşitli kaynaklardan yararlanarak oluşturduğu istatistiklere göre Türkiye nüfusunun %1,9'u agnostiktir.[15] Gallup Poll'ün 2006-2011 yıllarını kapsayan araştırmalarına göre Türkiye'de nüfusun %13'ü sekülerdir.[16] Gallup'un hazırladığı 2012 yılına ait araştırma sonucuna göreyse Türkiye nüfusunun %15'i sekülerdir.[17]

Dentsu'nun 2006 yılına ait verilerine göre nüfusun %2,5 ila %3'ü herhangi bir dine bağlı değildir.[18] Konda tarafından hazırlanan 2007 yılı raporuna göre %0,9'un dinî inancı yoktur, %2,3 ise dinin gereklerine inanmamaktadır.[19]

Türkiye'de 2014 yılı içinde 2 tane resmi ateist derneği kurulmuştur.[20][21]

Bunlardan ilk kurulanın resmi internet sitesi Mart 2015'te, "halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama" gerekçesiyle, devlet eliyle sansürlenmiştir.[22][23]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d The Global Religious Landscape
  2. ^ [1]
  3. ^ a b "Religion, Ipsos Global Trends". Ipsos. 2017. 5 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 23 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2013. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 10 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2013. 
  6. ^ "Büyüyen Türkiye'de yeni dini azınlıklar oluşuyor". 14 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2013. 
  7. ^ "Din Özgürlüğü Raporu'na göre, Türkiye'de yeni azınlıklar oluşuyor". 13 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2013. 
  8. ^ "mormonluk ve mormon kilisesi üzerine bir araştırma" (PDF). 6 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 15 Haziran 2013. 
  9. ^ "Günümüzde Türk Yahudileri". 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2013. 
  10. ^ "Most Baha'i Nations (2010)". 17 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2013. 
  11. ^ "Most Hindu Nations (2010)". 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2013. 
  12. ^ "RELIGIOSITY AND ATHEISM" (PDF). 19 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 23 Temmuz 2013. 
  13. ^ http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_225_report_en.pdf
  14. ^ "Biotechnology" (PDF). 24 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 23 Temmuz 2013. 
  15. ^ "Agnosticism Adherents by Country". 13 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2013. 
  16. ^ GALLUP WorldView - data accessed on 14 September 2011
  17. ^ GALLUP WorldView - veri erişimi 23 Temmuz 2013
  18. ^ Dentsu Communication Institute 電通総研・日本リサーチセンター編「世界60カ国価値観データブック (Japonca)
  19. ^ "gündelik yaşamda din, laiklik ve türban araştırması" (PDF). 7 Ekim 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2013. 
  20. ^ http://www.radikal.com.tr/turkiye/turkiyenin_ilk_ve_tek_ateizm_dernegi_kuruldu-1187153
  21. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2015. 
  22. ^ http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/225677/Ateizm_Dernegi_nin_internet_sitesine_yasak.html
  23. ^ http://www.ateizmdernegi.org/