Saliha Dilaşub Sultan

Wikipedia tasarımı üzerinden görüntüle.

Saliha Dilaşub Valide Sultan
PIC 2004-08-23 09-12 9807.JPG
Sâliha Dil-Âşûb Valide Sultan'ın mezarı Süleymaniye Camii'deki Kanuni Sultan Süleyman türbesi içerisinde oğlu II. Süleyman'ın yanındadır.
Doğum (?)[1]
Ölüm 4 Aralık 1689 (62 yaşında)[2]
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Defin yeri Süleymaniye Camii, İstanbul
Evlilik(ler) Osmanlı padişahı İbrahim
Çocuk(lar) II. Süleyman

Saliha Dilâşub Valide Sultan (ö. 4 Aralık 1689[2], İstanbul) Osmanlı İmparatorluğu'nun Valide Sultan'ı, padişah II. Süleyman'ın annesi ve Sultan İbrahim'in eşiydi.

Sâliha Dil-Âşûb Valide Sultan'ın kocası Osmanlı padişahı I. İbrahim.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Saraya ne zaman alındığı ve milliyeti kesin olarak bilinmemekle birlikte,[3] bazı kaynaklara göre adının Katerina olduğu ve Sırp asıllı olduğu tahmin edilmektedir.[4] I. İbrahim'in 1641'de evlendiği ikinci eşidir. II. Süleyman, Ümmügülsüm Sultan ile Ayşe Sultan’ın annesi ve Üçüncü Haseki olduğu öne sürülmüştür.[4] Sultan İbrahim tahttan indirildikten sonra eski saraya yollanmış hayatının büyük çoğunluğu orada geçirmiştir. Oğlu II. Süleyman'ın 8 Kasım 1687 tarihinde tahta çıkması üzerine, Sâliha Dil-Âşûb Sultan, Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da çok masraflı ve uzun sürecek olan Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşlarına giriştiği bir dönemde Valide Sultan oldu.

Valide Sultanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sâliha Dil-Âşûb Valide Sultan'ın oğlu, II. Süleyman.

Osmanlı Devleti, İkinci Mohaç Muharebesi'nde aldığı ağır yenilginin ardından derin bir krize girmiş ve askerler arasında isyanlar çıkmıştı. Baş komutan ve sadrazam olan Sarı Süleyman Paşa kendi askerleri tarafından öldürüleceği endişesiyle ordunun komutasını terk etmiş ve önce Belgrad'a ardından da İstanbul'a doğru kaçmaya başlamıştı. Ordunun aldığı ağır yenilginin haberinin Eylûl ayı başlarında İstanbul'da öğrenilmesi üzerine, 18 Eylûl 1687 tarihinde IV. Mehmed tarafından Köprülü Damadı Abaza Siyavuş Paşa yeni sadrazam tâyin edildi. Kendisi ordunun komutasını ele alamadan Osmanlı Ordusu darmadağan olmuş, Yeniçeriler ve Sipahiler başları bozuk bir halde İstanbul'a dönmeye başlamışlardı. Gelişen bu hadiseler üzerine 18 Eylûl 1687 Sarı Süleyman Paşa idam edildi. İstanbul Boğazlar Komutanı "Köprülü Fazıl Mustafa Paşa", IV. Mehmed tarafından Baş-Vezir Naibi olarak atandı. Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'nın ordudaki komutanlarla ve yüksek rütbeli devlet erkânı ile yaptığı görüşmeler neticesinde IV. Mehmed'in tahtı terketmesinin böyle bir durumda yapılacak en hayırlı iş olduğu soncuna varıldı. Komutanlar ve diğer devlet erkânı ile yapılan görüşmelerin özeti padişaha sunuldu. Padişah Avcı Mehmet durumu serin kanlılıkla karşıladı ve tahttan inerek yerine küçük kardeşi Sâliha Dil-Âşûb Sultan'ın oğlu Süleyman'ın padişah olmasına rıza gösterdi. Bu yeni gelişmelerden sonra II. Süleyman'ın tahta çıkması üzerine, yıllarca Eski Saray'da yaşamış olan Haseki Sâliha Dil-Âşûb Sultan da Valide Sultan olarak Topkapı Sarayı'na geri döndü.

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun ilerleyen orduları önünde pek büyük başarılar kaydedemeyen Bekri Mustafa Paşa'nın 7 Kasım 1689 tarihinde vezîr-i âzamlıktan azledilerek yerine 10 Kasım 1689'da Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'nın sadrazam olarak atanmasının hemen akabinde hastalanan Sâliha Dilaşûb Valide Sultan 4 Aralık 1689 tarihinde vefat etti. Sâliha Dilaşûb Valide Sultan'ın defnedildiği yer Süleymaniye Camii'ndeki Kanuni Sultan Süleyman'ın türbesidir.

Oğlu Süleyman'ın 22 Haziran 1691 tarihinde vefâtı üzerine II. Ahmed padişah oldu.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Sakaoğlu, Necdet. Bu Mülkün Kadın Sultanları. s. 253
  2. ^ a b E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936, Martijn Theodoor Houtsma, 1987
  3. ^ Sakaoğlu, Necdet. Bu Mülkün Kadın Sultanları (4. bas.). s. 253. 
  4. ^ a b The Imperial House of Osman - 6

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

Önce gelen:
Turhan Hatice Sultan
Valide Sultan
8 Kasım 1687 - 4 Aralık 1689
Sonra gelen:
Emetullah Rabia Gülnuş Sultan


This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

Destek