HTML

Vikipedi, özgür ansiklopedi

HTML
HTML
HyperText Markup Language
İlk çıkışı 1993
Geliştirici W3C ve WHATWG
Kararlı sürüm

HTML5

(28 Ekim 2014)
Platformu Web
İşletim sistemi Tümü
Lisans Açık kaynak
Olağan dosya uzantıları .html, .htm
Web sitesi w3.org/html/, whatwg.org

Hiper Metin İşaretleme Dili (İngilizce Hypertext Markup Language, ks. HTML) web sayfalarını oluşturmak için kullanılan standart metin işaretleme dilidir. Dilin son sürümü HTML5'tir.

HTML, bir programlama dili olarak tanımlanamaz. Zira HTML kodlarıyla kendi başına çalışan bir program yazılamaz. Ancak bu dili yorumlayabilen programlar aracılığıyla çalışabilen programlar yazılabilir. Programlama dili denilememesinin nedeni tam olarak budur. Temel gereği yazı, görüntü, video gibi değişik verileri ve bunları içeren sayfaları birbirine basitçe bağlamak, buna ek olarak söz konusu sayfaların web tarayıcısı yazılımları tarafından düzgün olarak görüntülenmesi için gerekli kuralları belirlemektir. HTML kodunu web tarayıcıları okur, yorumlar ve görsel hale dönüştürürler, dolayısıyla aynı HTML kodunun farklı tarayıcılarda farklı sonuç vermesi olasıdır. CSS ve JavaScript ile beraber kullanıldığında HTML vasıtasıyla görsel ve dinamik web siteleri yaratılabilir.

Küçüktür ve büyüktür işaretleri arasına yazılan HTML komutları kullanılarak yazılır (ör: <html>). İşaretlenen metnin başını ve sonunu belirtmek için çoğunlukla çift olarak kullanılırlar (Örnek: <h1>Selam</h1>) ancak işaretlemek yerine metnin bir yerine bir işaret konacaksa tek olarak da kullanılabilirler (Ör: <img>).

Örnek bir HTML kodu[değiştir | kaynağı değiştir]

HTML standartları W3C tarafından belirlenmektedir. HTML, "etiket" (İngilizce: tag) ismi verilen çeşitli elemanlar kullanılarak oluşturulur. Aşağıdaki örnek bu etiketler kullanılarak yazılmıştır.

<html>   <head>     <title>örnek başlık</title>    </head>   <body>     <p style="font-size:10px"><a href="http://tr.wikipedia.org">Özgür Ansiklopedi</a></p>   </body> </html> 

Bu kodun ekran çıktısı "Özgür Ansiklopedi" yazısı şeklinde olur ve yazı Vikipedi genel sayfasına köprü görevi görür.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

1980 yılında CERN'de görevli olan Tim Berners-Lee, CERN araştırmacılarının bilgilerini ve dokümanlarını birbirleriyle paylaşabilmeleri için bir sistem olması gerektiğine inanıyordu. Bu yüzden prototip olarak ENQUIRE isimli sistemi önerdi. 1989 yılına gelindiğinde internet tabanlı sistemin ilk temellerini yine aynı isim Tim Berners Lee attı.[1] 1990 yılında HTML işaretleme dilini geliştirmesinden sonra World Wide Web(WWW) sistemini kurmuştur. Bu şekilde CERN'de bilgi paylaşımını kolaylaştırma amacı doğrultusunda ortaya çıkan HTML günümüzde hayatımızın vazgeçilmezi olan webin başlıca temelini oluşturmuştur.

Eleman örnekleri[değiştir | kaynağı değiştir]

HTML belgesinin başlığı: <head>...</head>. Başlık, kafaya dahil edilmiştir, örneğin:

<head>   <title>Başlık</title> </head> 

Başlıklar: HTML başlıkları, <h1> - <h6> etiketleriyle H1 en yüksek (veya en önemli) olacak şekilde tanımlanır seviye ve H6 en az:

<h1>Başlık seviyesi 1</h1> <h2>Başlık seviyesi 2</h2> <h3>Başlık seviyesi 3</h3> <h4>Başlık seviyesi 4</h4> <h5>Başlık seviyesi 5</h5> <h6>Başlık seviyesi 6</h6> 

Paragraflar:

<p>Paragraf 1</p> <p>Paragraf 2</p> 

Satır sonları: <br>. <br> ve <p> arasındaki fark, br öğesinin, p sayfayı paragraf olarak bölümlere ayırır. br öğesi bir boş elemandır, çünkü nitelikleri olmasına rağmen hiçbir içerik alamaz ve bir bitiş etiketi olmayabilir.

<p>Bu <br> satır sonları <br> olan <br> bir paragraf</p> 

Bu, HTML'deki bir bağlantıdır. Bir bağlantı oluşturmak için <a> etiketi kullanılır. href özelliği bağlantının URL adresini tutar.

<a href="https://www.wikipedia.org/">Vikipedi bağlantısı!</a> 

Girişler:

Bir kullanıcının aşağıdakiler gibi girişler verebilmesinin birçok yolu vardır:

1 <input type="text" /> <!-- Bu metin girişi içindir --> 2 <input type="file" /> <!-- Bu dosyaları yüklemek içindir --> 3 <input type="checkbox" /> <!-- Bu onay kutuları içindir --> 

Yorumlar:

<!-- Bu bir yorum --> 

Yorumlar, işaretlemenin anlaşılmasına yardımcı olabilir ve web sayfasında görüntülenmez.

HTML'de kullanılan çeşitli biçimlendirme öğeleri türleri vardır:

Yapısal işaretleme metnin amacını gösterir
Örneğin, <h2>Golf</h2> ikinci düzey bir başlık olarak "Golf" kurar. Yapısal işaretleme belirli bir oluşturmayı göstermez, ancak çoğu web tarayıcısının öğe biçimlendirmesi için varsayılan stilleri vardır. İçerik CSS kullanılarak daha fazla şekillendirilebilir.[2]
Sunum biçimlendirmesi, amacına bakılmaksızın metnin görünümünü gösterir
Örneğin, ​'''kalın yazı'''​, görsel çıkış aygıtlarının kalın yazı ile "kalın yazı" oluşturması gerektiğini belirtir, ancak bunu yapamayan cihazların (metni yüksek sesle okuyan işitsel cihazlar gibi) ne yapması gerektiği konusunda çok az bilgi verir. Hem ​'''kalın'''​ hem de ​''eğik''​ durumunda, başka şeyler de vardır <strong>güçlü metin</strong> ve <em>vurgulanan metin</em> gibi, eşdeğer görsel renderlere sahip öğeler vurgulanan metin. Bir işitsel kullanıcı aracısının son iki unsuru nasıl yorumlaması gerektiğini görmek daha kolaydır. Bununla birlikte, sunumsal muadillerine eşdeğer değildir: örneğin bir ekran okuyucusunun bir kitabın adını vurgulaması istenmez, ancak ekranda böyle bir ad eğik olur. Sunum biçimlendirme öğelerinin çoğu stil için CSS kullanılması lehine HTML 4.0 spesifikasyonu altında kullanımdan kaldırılmıştır.
Köprü metni işaretleme, bir belgenin bölümlerini diğer belgelere bağlantılar haline getirir
Bağlantı öğesi belgede hyperlink oluşturur ve href özelliği bağlantının hedefini URL ayarlar. Örneğin, <a href="https://www.google.com/">Vikipedi</a> HTML işaretlemesi, "Vikipedi" köprüsü olarak uygulanır. Görüntüyü köprü olarak oluşturmak için a öğesine içerik olarak bir img öğesi eklenir. br gibi img, nitelikleri olan, ancak içeriği veya kapanış etiketi olmayan boş bir öğedir. <a href="https://example.org"><img src="image.gif" alt="descriptive text" width="50" height="50" border="0"></a>.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Tim Berners-Lee, "Information Management: A Proposal." CERN (March 1989, May 1990). W3.org
  2. ^ "CSS Introduction". W3schools. 14 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2015.