HAARP

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Alaska'daki HAARP istasyonu
İstasyonda bulunan HAARP antenleri

Koordinatlar: 62°23′30″K 145°09′03″B / 62.39167°K 145.15083°B / 62.39167; -145.15083

Yüksek Frekanslı Aktif Aurorasal Araştırma Programı adıyla bilinen (İngilizceHigh Frequency Active Auroral Research Program)'ın baş harflerinden oluşan, kısaca HAARP kısatlmasıyla; ABD Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri, Alaska eyaletinin en büyük üniversitesi Alaska Fairbanks ve Defansif İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA)[1] tarafından finanse edilmiş, aktif aurora tabanlı, iyonosferin özelliklerini ve davranışlarını araştırmak üzere Alaska'da sürdürüldüğü iddia edilen çalışma. İngiliz havacılık şirketi BAE Systems tarafından tasarlanmış ve inşa edilmiştir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Alaska'da kurulu HAARP İstasyonu 1993 yılında faaliyete geçmiş olup şu an aktif olan IRI (İyonosferik Araştırma Aracı) 2007 yılında tamamlanmıştır. HAARP'ın 2008 yılı itibarıyla vergi ile finanse edilmiş 250 milyon $ harcaması gerçekleşmiştir. Mayıs 2013'te müteahhit değişikliğinin beklenmesi nedeniyle geçici olarak kapatılacağı bildirilmiş, Mayıs 2014'te HAARP programının bir yıl içerisinde tamamen sona erdirilebileceği belirtilmiştir. Ağustos 2015'te tesis ve tüm ekipmanları Alaska Fairbanks Üniversitesine devredilmiştir.

Amacı[değiştir | kaynağı değiştir]

İddia edildiği üzere HAARP'ın amacı iyonosferi analiz ederek radyo iletişim, izleme ve navigasyon için teknolojik iyileştirme potansiyelini araştırmaktır. HAARP programı Alaska Gaskona bölgesinde Amerikan Hava Kuvvetlerine ait bir arazi üzerinde yer alan ve büyük, yarı-arktik bir tesis olan HAARP Araştırma İstasyonunu işletmektedir. Bu istasyondaki en önemli ve en meşhur cihaz IRI'dır. Bu cihaz yüksek frekans bandında çalışan yüksek güçlü bir radyo vericisidir. IRI ile iyonosferin limitli bir bölgesi uyarılabilir. VHF ve UHS radarı, fluxgate manyetometresi, digisonde (bir iyonosferik ses cihazı), indüksiyon manyetometresi gibi diğer aletler IRI tarafından uyarılan bölgedeki fiziksel süreçlerin incelenmesi için kullanılır. Merkezde yüksek frekansta radyo sinyali yayınlayabilen toplam 180 adet anten bulunmaktadır. IRI ile iyonosferi anten gibi kullanarak düşük frekanslı elektromanyetik dalgalar yaratılabilir ve zayıf kuzey ışıkları (aurora) benzeri parlamalar elde etmek mümkündür.[1]

Komplo teorileri ve iddialar[değiştir | kaynağı değiştir]

HAARP projesi iklim kontrol silahı olması ve yapay deprem, zihin kontrolü yaratabilmesi gibi birçok komplo teorisine konu olmuştur. Bir kısım bilim insanları ve eleştirmenler tarafından bu iddiaların eksik veya hatalı bilgiye dayandığı, iddiaların tesisin kabiliyetlerinin çok üzerinde olduğu ve doğa biliminin kapsamını aştığı iddia edilmiştir. Stanford Üniversitesi profesörü, Türk bilim insanı Umran İnan, Popular Science dergisine verdiği demeçte iklim kontrolü ile ilgili komplo teorilerinin "tamamen yanlış bilgiye dayandığını" belirtmiş ve "Dünya gezegeninin (meteorolojik) sistemlerini ne yapsak bozamayız. Her ne kadar HAARP'ın yaydığı radyasyon çok büyük de olsa, bir şimşeğin gücü ile kıyaslandığında çok küçüktür ve tüm dünyada saniyede 50 ila 100 şimşek çakmaktadır, HAARP'ın yoğunluğu çok küçük"[2] demiştir.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "High-frequency Active Auroral Research Program (HAARP)". Alaska: University of Alaska Fairbanks. 3 Eylül 2015. 12 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2017. 
  2. ^ Abe Streep (18 Haziran 2008). "The Military's Mystery Machine". Popular Science. 4 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2017. 
  3. ^ David Naiditch (3 Mart 2010). "Is Baked Alaska Half-Baked?". 9 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2017. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta HAARP ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.