Berke (Memlûk sultanı)

Wikipedia tasarımı üzerinden görüntüle.

Berke Han
Mısır Memlûk Sultanı
Hüküm süresi 1277 – 1279
Önce gelen I. Baybars
Sonra gelen Sülemiş
Tam ismi
Melikü's-Said Sultan Nasırüddin Berke
Hanedan Bahri Hanedanı
Babası I. Baybars
Doğum 1260
Ölüm 18 Agustos 1280

Muhammed Berke Han (Arapça: محمد بركة قان) ya da tam adıyla Melikü's-Said Sultan Nasırüddin Berke (12601280), Mısır ve Suriye'de 1277 ile 1279 yılları arasında hüküm sürmüş Bahri Memluk hanedanının beşinci sultanıdır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir Kıpçak Türkü olan Memluk sultanı Baybars'ın büyük oğlu ve halefidir. Bazı kaynaklarda Sultan Berke’nin annesinin Altın Ordu hükümdarı Berke Han'ın kızı olduğu ileri sürülse de bu doğru değildir. Öyle olsaydı Sultan Baybars’ın Berke Han’ın kızıyla evlenmiş olması lazım gelirdi. Her ne kadar Altın Ordu hükümdarı Berke Han’la görüşen Memluk Sultanlığı elçileri, Berke Han’ın hiç oğlu olmadığını, kızları olduğunu açıkça belirtmiş olsalar da Sultan Baybars’ın eşi Altın Ordu hükümdarı Berke Han’ın kızı değil, Harezmli Hüsameddin Berke Han’ın kızıdır. Muhtemelen bazı günümüz araştırmacıları Altın Ordu hükümdarı Berke Han’la Harezmli Hüsameddin Berke Han’ı karıştırmış olmalıdırlar.[1]

Sultan Baybars ölümünden önce oğlu Berke'yi kendi halefi olarak sultanlığa hazırladı, ve 1268 yılında bir kutlama sırasında Berke'yi kendi halefi olarak ilan etti. Baybars oğlunun konumunu güçlendirmek için kendisini zamanının güçlü beylerinden gene Türk kökenli olan Kalavun'un kızı Gaziye Hatun ile evlendirdi.

Babasının 1277 yılında ölümünden sonra Berke Memluk tahtına geçti. Sultanlığı 2 yıl sürdü. Babasından devir aldığı Memlük emir ve idarecilerinin güçlerini kırmayı ve kendi Memlüklerini ilerletmeyi siyaset edindi. Bunlardan biri, babasının naipliğini yapmış bir idareci. şüpheli bir şekilde ölünce bu siyasetin sorunları açığa çıktı. Babasının zamanının en güçlü emirleri olan Kalavun ile Baysari'yi 1279'da her ikisinin emrine 10.000 kişilik ordu vererek Kiliya'da Ermeniler üzerine sefer için gönderdi. Bunun hedefinin açıkça onları savaşla uğraştırıp iktidar merkezi olan Kahire'den uzaklaştırma olduğu herkese aşikardı. Berke Han'ın planı bu iki emir savaştan dönünce onları tutuklatıp elimine etmekti. Fakat "Kuvenduk" adlı diğer bir Memlük emir Kalavun ve Baysari'ye bu planı açıkladı. Onlar savaştan dönünce, 18 Ağustos 1279da Berke Han'ı tahttan feragate zorladılar. Yerine 7 yaşında olan küçük kardeşi Sülemiş'i Memlük Sultanı ilan ettiler. Fakat ülkede gerçek iktidar gücü Sülemiş'e atabeglik yapan Kalavun elinde idi.[2]

Berke Han tahttan ayrıldıktan sonra, eski bir Haçlı kalesi olan (şimdi Ürdün'de bulunan) "Karak"a yerleşti ve bir yıl sonra 1280'de orada öldü.

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Muammer Gür, Harezmli Türklerin Anadolu ve Yakındoğu’daki Rolleri ve Tesirleri sh.: 14 / dipnot
  2. ^ André Clot (2009) L'Égypte des Mamelouks 1250-1517. L'empire des esclaves Paris:Perrin ISBN 978-2-262-03045-2 (Fransızca)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Clot, André
    • (çev. Turhan Ilgaz) (2005), Kölelerin İmparatorluğu Memlüklerin Mısır'ı, İstanbul:Epsilon Yayınları ISBN 9753317727.
    • (2009) L'Égypte des Mamelouks 1250-1517. L'empire des esclaves, Paris: Perrin, ISBN 9782262030452. (Fransızca)
  • Türk Ansiklopedisi, Memlukler (Mısır) maddesi.
  • Büyük Larousse Ansiklopedisi, Berke Han maddesi.
Resmî unvanlar
Önce gelen:
I. Baybars
Mısır Memlûk Sultanı
1277 – 1279
Sonra gelen:
Sülemiş


This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

Destek