Ahmet Haşim

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Ahmet Hâşim
Ahmet Haşim.jpg
Ahmet Hâşim
Doğum 1887
Bağdat, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 4 Haziran 1933 (46 Yaşında)
İstanbul, Türkiye
Eğitim İstanbul Hukuk Mektebi
Meslek Şair ve yazar

Ahmed Haşim (1887, Bağdat - 4 Haziran 1933, Kadıköy, İstanbul), sembolizmin öncülerinden Türk şairi.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağdat'ta doğmuştur. Babası mülkiye kaymakamlarından ve Bağdat'ın eski ve bilinen ailelerinden biri olan Alusizadelere mensup Arif Hikmet Bey; annesi ise yine Bağdat'ın ileri gelenlerinden Kahyazadeler'in kızı Sara Hanım'dır. Meşhur tefsir alimi Mahmud el Alusi Ahmet Haşim'in babasının dedesidir.[1] Babasının Arabistan vilâyetlerindeki memuriyetleri sebebiyle düzensiz bir ilkokul tahsili gördü. Aynı sebepten dil olarak da sadece Arapçayı öğrendi. Annesinin ölümü üzerine 12 yaşında babasıyla birlikte İstanbul'a geldi. 1897'de Galatasaray Sultanîsi'ne yatılı olarak verildi. Hâşim'in sanat ve edebiyata ilgisi Galatasaray Sultanîsi'nde başlar. Bilinen ilk manzumesi "Leyâl-i Aşkım" 1901'de "Mecmua-i Edebiyye"de yayınlandı. Bu dönemde Muallim Naci, Abdülhak Hâmid, Tevfik Fikret ve Cenab Şahabeddin'in tesiri altında kaldı. Son sınıfta iken Fransız şiirini ve sembolistleri tanıdı. Bundan sonra kendi şahsiyetini gösterdi ve ilk şiirlerini kitaplarına almadı. 1905 - 1908 yılları arasında yazdığı ve Piyâle kitabına aldığı "Şi'r-i Kamer" serisindeki şiirleri hayal zenginliği, iç ahenkteki kuvvet ve büyük telkin kabiliyeti ile dikkat çekti ve beğenildi. 1909'da kurulan Fecr-i Âtî'ye girdi. 1907'de mezun olunca Reji İdaresine memur olarak girdi. Bir taraftan da Mekteb-i Hukuk'a devam etti. I. Dünya Savaşı'ndaki askerliği (1914 - 1918) sırasında Çanakkale Cephesinde bulundu. Ayrıca Anadolu'nun çeşitli yerlerini görme fırsatı buldu. 1924'te Paris'e, 1932'de de hastalığı sebebiyle Frankfurt'a gitti. Çeşitli yerlerde memur olarak çalışan Ahmet Hâşim, daha çok öğretmenlik yaptı. Sanâyi-i Nefise Mektebi'nde (Güzel Sanatlar Akademisi) mitoloji dersleri hocalığı ve Mülkiye Mektebi'ndeki Fransızca öğretmenliği görevlerine ölünceye kadar devam etti.

"Edebiyatı ideolojinin değil, estetiğin emrine vermek." Prensibinden hareket eden Fecr-i Âtî grubunun yayın organı Servet-i Fünûn dergisinde şiirler yayınladı ve Servet-i Fünûn - Edebiyat-ı Cedide - topluluğuna yapılan hücumlara makaleleriyle katıldı. 1911'de yayınlanan Göl Saatleri adlı şiirleriyle haklı bir şöhret kazandı. Fecr-i Atî dağıldıktan sonra siyasî ve edebî akımların dışında kendisine has bir şiir ve nesir anlayışının tek temsilcisi olarak kaldı.

Dış dünya gözlemlerini kendi prizmasından geçirerek anlatır; sonbahar, akşam kızıllığı ve karamsarlık önemli temalardır. Ahmet Haşim fıkraları, denemeleri ve gezi yazılarıyla da önemli bir yazardır. Düz yazılarında dili sade ve oldukça başarılıdır. Mezarı Eyüp Sultan Camii yakınındadır.[2]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Şiirleri

  • Ağaç
  • Akşam Yine Toplandı Derinde
  • Bahçe
  • Bir Günün Sonunda Arzu
  • Bir Yaz Gecesi Hatırası
  • BülBül
  • Başım
  • Gece
  • Gelmeden Evvel Geldin Birlikte
  • Havuz
  • Hayal-i Aşkım
  • Karanfil
  • Karanlık
  • Kari'e
  • Mehtapta Leylekler
  • Merdiven (Popüler)
  • Mukaddime
  • O Belde
  • O Eski Hücreye Benzer ki
  • Orman
  • Öğle
  • Parıltı
  • Seher
  • Sonbahar
  • Süvari
  • Şafakta
  • Şairsiz Dünya
  • Tahattur
  • Yarı Yol
  • Göl Saatleri
  • Piyale

Diğer eserleri

  • Gurabahane-i Laklakan (1928), Deneme
  • Bize Göre (1928), Deneme
  • Frankfurt Seyahatnamesi (1933), Gezi yazısı

Hakkında Yazılmış Kitaplar:[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. 1933 Ahmet Haşim, Kerim Sadi, İnsaniyet Kütüphanesi Neşriyatı, İstanbul,
  2. 1934 Ahmet Haşim Monografi, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, ISBN 9789754708066
  3. 1934 Ahmet Haşim Poyimita [Rumca] (Ahmet Haşim'in Şiirleri) , Kaspakis V. , İstanbul,
  4. 1934 Ahmet Haşim, Kunt Ozan, Arkadaş Basımevi, İstanbul,
  5. 1937 Ahmet Haşim Hayatı ve Eserleri, Yusuf Ziya Ortaç, İstanbul,
  6. 1937 Ahmet Haşim. Ahmet Cevat, Çığır Kitabevi, İstanbul,
  7. 1938 Ahmet Haşim ve Sembolizm, Suut Kemal Yetkin, Cumhuriyet Halk Partisi Yayını, Ankara
  8. 1941 Ahmet Haşim. Hayatı, Seçme Şiir ve Yazıları, Murat Uraz, Semih Lütfi Kitabevi, İstanbul
  9. 1947 Ahmet Haşim Hayatı ve Şiirleri, Zahir Güvemli, Yeni Mecmua Yayını, İstanbul,
  10. 1947 Ahmet Haşim, Şerif Hulusi Kurbanoğlu, Remzi Kitabevi, Ankara
  11. 1947 Sanat Sistemleri ve Ahmet Haşim'in Sembolizmi, Cemil Sena Ongun, Tefeyyüz Kitabevi, İstanbul
  12. 1952 Ahmet Haşim, Hayatı, Sanatı, Eserleri, Varlık Yayınları, İstanbul,
  13. 1958 Bütün Cepheleriyle Ahmet Haşim, İstanbul,
  14. 1959 Fecr-i Ati Şairleri: Ahmet Haşim, Rıfat Evrimer, İnkılâp Kitabevi, İstanbul,
  15. 1963 Ahmet Haşim Şiiri ve Hayatı, Abdülhak Şinasi Hisar, ISBN 975-08-1072-2
  16. 1965 Ahmet Haşim'in Ruh Ülkesi, Nazan Güntürkün, İzmir,
  17. 1975 Ahmet Haşim. Hayatı, Kişiliği, Şiiri, Attila Özkırımlı, Toker Yayınları, İstanbul,
  18. 1977 Ahmet Haşim, Memet Fuat, istanbul,
  19. 1985 Ahmet Haşim, Hayatı Sanatı ve Eserleri, Turan Alptekin, Kastaş Yayınları, İstanbul,
  20. 1986 Ahmet Haşim/Yaşamı, Kişiliği, Sanatı, Seçme Şiirleri, Asım Bezirci, İnkılâp Kitabevi, İstanbul.
  21. 1987 Doğumunun Yüzüncü Yılında Ahmet Haşim, AKDTYK Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara
  22. 1997 Ahmet Haşim, Ahmet Özdemir, Boğaziçi Yayınları.
  23. 2004 Göller ve Çöller Şairi Ahmet Haşim, Ahmet Çoban, Akçağ Yayınları.
  24. 2009 Ahmet Haşim’in Poetikası Ali İhsan Kolcu : Salkımsöğüt Yayınevi. Erzurum
  25. 2009 Ahmet Haşim, İsa Kocakaplan, ISBN 975-6186-38-1
  26. 2012 Ömrüm Benim Bir Ateşti Ahmet Haşim'in Hayatı, Sanatı, Estetiği, Dramı - Beşir Ayvazoğlu, Kapı Yayınları, İstanbul ISBN 9758950768
  27. 2013 Bir Şair Bir Romancı Ahmet Haşim - Halide Edip Adıvar, Nazan Güntürkün, İleri Kitabevi.
  28. 2015 Ahmet Haşim, İsmail Parlatır, Akçağ Yayınları, Ankara.
  29. 2017 Ahmet Haşim'in Nesirleri, İbrahim Demirci, Ebabil Yayınları.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ömrüm Benim Bir Ateşti Ahmet Haşim'in Hayatı, Sanatı, Estetiği, Dramı - Beşir Ayvazoğlu, Kapı Yayınları, İstanbul 2012, ISBN 9758950768
  2. ^ Haskan, Mehmet Nermi:Eyüplü Meşhurlar, Eyüp Belediyesi Yayınları, cilt.2, s. 33, İstanbul 2014
  • Ahmet Özdemir, Ahmet Haşim, AŞG Yayınları,İst. 1990
  • Ahmet Özdemir, Ahmet Haşim Hayatı, Sanatı, Eserleri, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 1998.
  • Ahmet Haşim: Hayatı,Şahsiyeti, Seçme Şiir ve Yazıları. Ankara: Edebiyat Yayınevi, Türk Şair ve Yazarları Dizisi:6, 1968.
  • T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
  • Yeni Makale