Tomasz Vetulani

Tomasz Vetulani
Imię i nazwisko Tomasz Jerzy Vetulani
Data i miejsce urodzenia 21 grudnia 1965
Kraków
Narodowość polska
Alma Mater Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie,
Królewska Akademia Sztuk Pięknych w Gandawie
Dziedzina sztuki malarstwo,
rysunek,
rzeźba
Strona internetowa

Tomasz Jerzy Vetulani (ur. 21 grudnia 1965 w Krakowie[1]) – polski artysta plastyk, malarz, rysownik i rzeźbiarz.

Od 1991 roku mieszka i tworzy w Utrechcie w Holandii. Posiada obywatelstwo polskie i holenderskie. W swojej twórczości, posługując się m.in. silikonem i gąbką, zawiera zarówno odniesienia osobiste, jak i komentarze do bieżących spraw politycznych i społecznych.

Życie i twórczość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako drugi syn Jerzego Vetulaniego i Marii Vetulani z domu Pająk, młodszy brat Marka. Został ochrzczony przez biskupa Karola Wojtyłę[2], który był przyjacielem jego rodziny. Zdał maturę w V Liceum Ogólnokształcym im. Augusta Witkowskiego w Krakowie. W latach 1986–1991 studiował na Wydziale Malarstwa krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie otrzymał dyplom w pracowni profesora Juliusza Joniaka[3]. Podczas studiów miał krótki epizod współpracy z Tadeuszem Kantorem[4]. W 1990 wyjechał do Izraela, gdzie przez dwa semestry studiował na Uniwersytecie Hajfy. W latach 1992–93 dzięki stypendium Wspólnoty Flamandzkiej Belgii i Ministra Kultury Polski odbył studia na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Gandawie[5]. W Polsce Vetulani debiutował w 1992 roku wystawą w Stawski Gallery w Krakowie. W 1994 roku otrzymał wyróżnienie na XXXI Ogólnopolskiej Wystawie Malarstwa Bielska Jesień[6], a w 2002 nominację do Nagrody im. Daniela Chodowieckiego na polski rysunek i grafikę. W 1991 roku wyjechał i osiedlił się w Holandii, gdzie obecnie mieszka i tworzy[1][4]. W Utrechcie wykonał kilka realizacji publicznych: zaprojektował balustradę mostu nad kanałem pomiędzy ulicami Bleyenburgstraat i Huizingalaan nazwaną Eendjesbrug (2014)[4][7] oraz rzeźbę De Stoel w parku Voorveldse Polder (2018)[8][9]. Od 2014 roku regularnie wystawia prace w Galerii Olympia w Krakowie. Ma troje dzieci[10].

W swoim malarstwie Vetulani pośród innych technik często wykorzystuje szkic i akwarelę, pracuje zarówno z farbą olejną jak i silikonem, dodając niekiedy do obrazów i kolaży archiwalne fotografie. Pracuje m.in. na gąbce, bo jak mówił „jest to łatwy, lekki materiał zawsze gotowy do użytku. Jej kolor i faktura spełniają moje wymagania estetyczne, fizycznie jest bardzo obecna w przestrzeni. Farba lub tusz są natychmiast wchłaniane w powierzchnię pianki, co sprawia, że korekty są prawie niemożliwe. Jest to materiał, który nadaje się do szybkiej, dynamicznej aplikacji i jest szczególnie przydatny do spontanicznego szkicowania farbą wyciskaną bezpośrednio z tubki. Fakt, że prace te nie mają wielkiej trwałości (gąbka nie jest bardzo trwałym materiałem) nie zniechęca mnie; przemijalność bardzo dobrze pasuje do charakteru pracy i w pewnym stopniu odzwierciedla moje postrzeganie sztuki”[11]. Jest ateistą, ale równocześnie szuka inspiracji w tematyce i architekturze religijnej, a także w otaczającej przyrodzie i krajobrazie holenderskim.

Agnieszka Gołębiewska, kuratorka wystawy Zagrożenia nie ma. Barwa i broń, pisała: „Twórczość Vetulaniego balansuje rozpięta na dwóch fascynujących osiach, dając obraz artysty żonglującego z łatwością i przekorą rozmaitymi środkami wyrazu oraz mediami o szerokiej skali. Od intrygujących i wyrazistych obiektów, tworzonych przez niego np. z przypominającego wosk gorącego białego kleju, czy czarnego sylikonu, o mocnych konotacjach społecznych i politycznych – po emanujące prawdziwym pięknem subtelne obrazy-obiekty, przywołujące stany bardzo ulotne, gdzie czułe oko artysty dotyka wysublimowanie pewnych wrażliwości”[12]. Inny komentator Fred Gijbels stwierdzał: „Artysta celowo odrzuca klasyczne piękno postaci na rzecz kruchości, ulotności czy po prostu większej wrażliwości na to, co zastane. Jego twórczość ma prześmiewczy i ironiczny charakter. Na Polskę spogląda krytycznie i z dużą obawą, robi to z perspektywy emigranta, z odmiennie ukształtowanej kulturowo i społecznie Holandii, która stała się dla niego jego nową ojczyzną”[13].

Wybrane wystawy[edytuj | edytuj kod]

Fragment instalacji z wystawy Ręczna robota, prace powstałe w reakcji na sytuację polityczną w Polsce po wyborach parlamentarnych w 2015

Indywidualne

  • Moira, Utrecht, 1994;
  • Sluijmer & Van Leeuwen, Utrecht, 1996;
  • Hordaland Kunstnersentrum, Bergen, 1997;
  • Galleri Allmenningen, Bergen, 1999;
  • Galerie De Verrasing, Utrecht, 2000;
  • Expositieruimte Stichting 1/2, Rotterdam, 2001;
  • INTERDRUCK Schipper+Patitz, Lipsk, 2001;
  • Galerie Besselaar, Utrecht, 2003;
  • EM Galerie, Kollum, 2005;
  • Solo tentoonstelling Windesheim, Zwolle, 2009;
  • Rysunki z niskich krajów, Galeria Aneks GSW, Opole, 2011;
  • Galerie Niek Waterbolk, Utrecht, 2013;
  • Wizja lokalna, Galeria Olympia, Kraków, 2014[14];
  • (Re)search: schetsen en sculpturen, Museum Warsenhoeck, Nieuwegein, 2017[15];
  • Zagrożenia nie ma. Barwa i broń, Galeria Olympia, Kraków, 2017[16].

Zbiorowe

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[1]

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz niekompletny.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Oficjalna strona Tomasza Vetulaniego (ang.). [dostęp 29 czerwca 2011].
  2. Agnieszka Kania. Jak uciekać, to do Niskich Krajów. „Gazeta Wyborcza Opole”, s. 7, 27 maja 2011. 
  3. Rysunki z Niskich Krajów Tomasza Vetulaniego w Galerii Aneks (pol.). tekturaopolska.pl. [dostęp 29 czerwca 2011].
  4. a b c Katarzyna Szymańska-Borginon: Polski artysta w Holandii: Cały czas jest ciężko. Pogodziłem się z losem cichego życia (pol.). rmf24.pl, 3 maja 2015. [dostęp 3 maja 2015].
  5. Tomasz Vetulani. artinfo.pl. [dostęp 25 marca 2016].
  6. Edycja 1994. Biennale Malarstwa Bielska Jesień. [dostęp 25 marca 2016].
  7. Niet alle eendjes zwemmen in het water…. wijkkrantwittevrouwen.nl, 16 grudnia 2014. [dostęp 3 października 2018].
  8. Gedichtenbank Voorveldsepolder. ezelsdijk.nl, 29 września 2018. [dostęp 16 października 2018].
  9. Kunststoel met vaart. wijkkrantwittevrouwen.nl, 4 listopada 2018. [dostęp 9 listopada 2018].
  10. Tomasz Vetulani o Holandii, niskim kraju (pol.). nto.pl, 5 czerwca 2011. [dostęp 29 czerwca 2011].
  11. Katalog wystawy W tym szczególnym momencie, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, 1998.
  12. Agnieszka Gołębiewska: Zagrożenia nie ma. Barwa i broń. Galeria Olympia, 24 października 2017. [dostęp 3 października 2018].
  13. Fred Gijbels: Multi-Kulti. Dom Norymberski, 25 września 2018. [dostęp 3 października 2018].
  14. Wizja lokalna (pol.). Galeria Olympia. [dostęp 25 marca 2016].
  15. Expositie Vetulani in Museum Warsenhoeck. pen.nl, 2 kwietnia 2017. [dostęp 2 grudnia 2018].
  16. Tomasz Vetulani / Zagrożenia nie ma. Galeria Olympia, 23 listopada 2017. [dostęp 2 grudnia 2018].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]