Kortaderia

Wikipedia open wikipedia design.

Kortaderia
Ilustracja
Kortaderia pampasowa
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj kortaderia
Nazwa systematyczna
Cortaderia O. Stapf
Gard. Chron. ser. 3. 22: 378. 27 Nov 1897[2]
Typ nomenklatoryczny
C. selloana (J. A. et J. H. Schultes) Ascherson et Graebner
Synonimy

Moorea Lemaire[3]

Cortaderia jubata – jako gatunek inwazyjny na Hawajach

Kortaderia[4][5], trawa pampasowa, okolcz[5] (Cortaderia Stapf) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje od ok. 20 gatunków (w wąskim ujęciu po wyodrębnieniu rodzaju Austroderia)[6] do ok. 24[7], 25[8] lub nawet 27 gatunków[3].

W wąskim ujęciu należą tu tylko gatunki południowoamerykańskie[6], a w szerszym także cztery z Nowej Zelandii i jeden z Nowej Gwinei[7]. Niektóre gatunki zostały rozprzestrzenione jako trawy ozdobne lub stosowane do nasadzeń przeciwerozyjnych i stały się inwazyjne w różnych częściach świata, np. kortaderia pampasowa w południowej Europie, południowej Afryce, w południowo-zachodniej części USA, w Australii, Nowej Zelandii[6] i Chinach[3], a Cortaderia jubata w południowej Afryce, w zachodniej części USA i na Hawajach, w Australii i Nowej Zelandii[9].

W naturze rośliny te zasiedlają zwykle brzegi strumieni w górskich dolinach, rzadziej widne lasy[7]. Cortaderia pilosa jest istotnym składnikiem tundry subantarktycznej, a Cortaderia modesta trawiastych zbiorowisk, zwanych campos, porastających Wyżynę Brazylijską powyżej granicy lasu[10].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Trawy kępiaste, zwykle okazałe, z pędami kwiatonośnymi sięgającymi wysokości 3 m[7].
Liście
W większości skupione odziomkowo w kępę, o blaszkach długich i wąskich, z ostrą (sztywną i piłkowaną), tnącą krawędzią[7]. Języczek liściowy w postaci szeregu włosków[3].
Kwiaty
Kwiaty jednopłciowe zebrane po 2–7[7] w bocznie spłaszczone kłoski[3], a te w okazałe, wąskie lub szerokie, wiechy. Rośliny są dwupienne (kwiaty żeńskie i męskie występują na różnych osobnikach). Plewy nierówne, cienkie, plewki owłosione, z długą ością. Pręciki dwa, szyjki słupka także dwie[7].
Owoce
Długie i wąskie ziarniaki[7]. W wielkich kwiatostanach, które na pojedynczej roślinie mogą powstać w liczbie 10 i więcej, powstaje do 100 tys. nasion w każdym[11].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), a w jej obrębie do podrodziny Danthonioideae[6].

Wykaz gatunków[8]

Zastosowanie i uprawa[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na okazałe rozmiary i wielkie kwiatostany kortaderie należą do popularnych traw ozdobnych[5]. Wyhodowano odmiany o gęstych srebrzystobiałych i kremoworóżowych kwiatostanach osiągających 90 cm długości[12]. Trawy te sadzone są zwykle w pojedynczych kępach, najlepiej prezentując się na ciemnym tle (np. drzew i krzewów iglastych). Wymagają na ogół stanowisk ciepłych, słonecznych i wilgotnych, na podłożu przepuszczalnym[5]. Do najbardziej popularnych w uprawie roślin z tego rodzaju, a przy tym największych i nie polecanych do małych ogrodów należy kortaderia pampasowa znosząca zimą spadki temperatur do -20 °C[5].

Wiechy stosowane są także do tworzenia suchych bukietów[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2019-11-05].
  2. Cortaderia. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-11-05].
  3. a b c d e Shou-liang Chen, Sylvia M. Phillips: Cortaderia Stapf. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-11-05].
  4. a b Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 61. ISBN 978-83-925110-5-2.
  5. a b c d e f g Roger Grounds: Trawy ozdobne. Warszawa: Klub dla Ciebie, 2009, s. 39. ISBN 978-83-7404-891-0.
  6. a b c d David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 237. ISBN 978-1-107-11502-6.
  7. a b c d e f g h Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 525. ISBN 0-333-74890-5.
  8. a b Cortaderia. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-11-05].
  9. Cortaderia jubata. W: CABI Invasive Species Compendium [on-line]. [dostęp 2019-11-08].
  10. Zbigniew Podbielkowski: Fitogeografia części świata. Ameryka, Australia, Oceania, Antarktyda. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 147, 151. ISBN 83-01-07601-1.
  11. Janet Marinelli (red.): Wielka encyklopedia roślin. Warszawa: Świat Książki, 2006, s. 450. ISBN 83-7391-888-4.
  12. a b Alicja i Jerzy Szweykowscy (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 2003, s. 585. ISBN 83-214-1305-6.


This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

Destek