Essen

Ten artykuł dotyczy miasta w Nadrenii Północnej-Westfalii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Essen
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy  Nadrenia Północna-Westfalia
Zarządzający Thomas Kufen
Powierzchnia 210,31 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

582 760[1]
2771 os./km²
Nr kierunkowy 0201
Kod pocztowy 45127-45359
Tablice rejestracyjne E
Położenie na mapie Nadrenii Północnej-Westfalii
Mapa konturowa Nadrenii Północnej-Westfalii, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Essen”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, po lewej znajduje się punkt z opisem „Essen”
Ziemia51°27′N 7°01′E/51,450000 7,016667
Strona internetowa
Portal Niemcy
Szyb zabytkowej kopalni Zollverein

Essen – miasto na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf. Pełni funkcję portu nad Ruhrą i nad Kanałem Ren-Herne. Pod koniec 2019 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą około 580 tys., Essen zajmowało dziesiąte miejsce w Niemczech pod względem liczby ludności[1]. Siedziba biskupstwa rzymskokatolickiego założonego w 1958 r. Od roku 1972 miasto uniwersyteckie. W roku 2010 Essen wraz z sąsiednimi miastami pod nazwą RUHR.2010 było Europejską Stolicą Kultury.

Dzielnice[edytuj | edytuj kod]

Miasto Essen jest podzielone na 9 dzielnic. Aktualny podział przedstawia się następująco:

  • Dzielnica 1:
    • Stadtkern
    • Ostviertel
    • Nordviertel
    • Westviertel
    • Südviertel
    • Südostviertel
    • Huttrop
    • Frillendorf
  • Dzielnica 2:
    • Rüttenscheid
    • Rellinghausen
    • Bergerhausen
    • Stadtwald
  • Dzielnica 3:
    • Holsterhausen
    • Fulerum
    • Haarzopf
    • Margarethenhöhe
    • Frohnhausen
    • Altendorf
  • Dzielnica 4:
    • Schönebeck
    • Bedingrade
    • Frintrop
    • Dellwig
    • Gerschede
    • Borbeck-Mitte
    • Bochold
    • Bergeborbeck
  • Dzielnica 5:
    • Altenessen Nord
    • Altenessen-Süd
    • Vogelheim
    • Karnap
  • Dzielnica 6:
    • Stoppenberg
    • Schonnebeck
    • Katenberg
  • Dzielnica 7:
    • Steele
    • Kray
    • Freisenbruch
    • Horst
    • Leithe
  • Dzielnica 8:
    • Heisingen
    • Kupferdreh
    • Byfang
    • Überruhr-Hinsel
    • Überruhr-Holthausen
    • Burgaltendorf
  • Dzielnica 9:
    • Bredeney
    • Schuir
    • Werden
    • Fischlaken
    • Heidhausen
    • Kettwig

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Główny ośrodek przemysłowy i handlowy Zagłębia Ruhry (przede wszystkim przemysł metalowy, maszynowy, środków transportu, zbrojeniowy, chemiczny, elektrotechniczny).

Essen jest siedzibą wielu przedsiębiorstw, jak: RWE, Hochtief, Con-Energy, Aldi-Nord, Arcandor (były Karstadt-Quelle) i ThyssenKrupp. Oprócz tego Essen jest siedzibą instytucji finansowych i handlowych, miejscem targów międzynarodowych i siedzibą instytucji naukowo-badawczych.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Głównym dworcem kolejowym jest Essen Hauptbahnhof. Inne stacje kolejowe to Essen-Frohnhausen, Essen-Horst, Essen-Hügel, Essen-Stadtwald, Essen-Kettwig, Essen-Werden.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pomimo olbrzymich zniszczeń spowodowanych nalotem brytyjskim 11 marca 1943 r. – 3000 budynków zostało całkowicie zniszczonych, dalszych 2000 uszkodzonych – Essen zachowało liczne dzieła sztuki, przede wszystkim z czasów panowania Ottonów oraz z okresu wielkiej industrializacji miasta w XIX w.

W centrum Essen zachowało się dawne opactwo żeńskie, w którego skład wchodzi katedra św. Kosmy i Damiana (Hl. Cosmas und Damian), z ottońską kryptą i westwerkiem oraz wczesnogotyckim halowym korpusem nawowym. Wewnątrz m.in. złota Madonna z ok. 980 r. oraz siedmioramienny świecznik z roku 1000. Cenne dzieła sztuki ottońskiej mieści skarbiec katedralny, między innymi zabytki z czasów rządów Matyldy i Teofano – wśród nich znajdują się cztery krzyże procesyjne w tym krzyż Ottona i Matyldy, miecz ceremonialny, Korona Ottona III. Obok katedry późnogotycki kościół św. Jana Chrzciciela (Johannes) z 1471. Również późnogotycki w stylu kościół św. Gertrudy (St. Gertrud) zachował romańską wieżę zachodnią.

Z zabytków świeckich m.in. zamek Borbeck z XVIII w. oraz XIX-wieczna Villa Hügel, dawna rezydencja Kruppów. Wśród zabytków techniki wyróżnia się dawny kompleks przemysłowy kopalni i koksowni Zollverein (niem. Zeche und Kokerei Zollverein), od 2001 roku na liście światowego dziedzictwa UNESCO oraz zabytkowe osiedla robotnicze. Pamiątką po gminie żydowskiej jest stara synagoga z 1913, dzieło Edmunda Körnera. Pomimo zniszczeń zachowała w całości swoją modernistyczną architekturę.

W dzielnicy Werden znajduje się dawny klasztor benedyktynów (znany od 875) z romańskim kościołem św. Ludgera (St. Ludgerus) z 2 poł. XII w. Obok kościół św. Lucjusza (St. Lucius) udokumentowany od 995, przebudowany w XI-XII w. z zabudowaniami klasztornymi z XVIII w.

Innymi wizytówkami Essen są muzeum Folkwang oraz Grugapark z ogrodem botanicznym.

Polityka lokalna[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście rozgrywany jest kobiecy turniej tenisowy, pod nazwą Bredeney ITF, zaliczany do rozgrywek rangi ITF, z pulą nagród 25 000 $[2].

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości partnerskie:


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]