Encyklopedia internetowa

Zrzut ekranu encyklopedii internetowej (Wikipedia)

Encyklopedia internetowakompendium ludzkiej wiedzy zapisane i udostępnione w Internecie.

Pierwszą internetową encyklopedię postanowiono stworzyć w 1991 roku. Wówczas przygotowano internetową wersję The Hitchhiker's Guide to the Galaxy.

Pierwsze internetowe encyklopedie[edytuj | edytuj kod]

Najprawdopodobniej pierwsza wolna encyklopedia pisana przez ochotników ruszyła w 1991 roku. Została ona zainicjowana przez czytelników grupy usenetowej alt.fan.douglas-adams, którzy rozpoczęli projekt polegający na stworzeniu prawdziwej wersji The Hitchhiker's Guide to the Galaxy, fikcyjnej encyklopedii używanej w pracach Douglasa Adamsa. Projekt stał się znany jako Project Galactic Guide. Początkowo miał zawierać jedynie prawdziwe i rzeczowe artykuły, zasada ta została zmieniona tak, aby można było tworzyć artykuły na tematy niewyobrażalne i nierealne. Project Galactic Guide zawiera około 1700 artykułów. Od 2000 roku nie powiększano tej liczby artykułów. Prawdopodobnie pośrednią przyczyną tego zastoju było założenie h2g2, bardziej oficjalnego projektu z podobnymi zasadami.

Kluczową gałęzią digitalizacji domeny publicznej była digitalizacja starych encyklopedii. W styczniu 1995 wystartował Projekt Gutenberg mający na celu upublicznienie tekstu jedenastej edycji Encyklopedii Britannica (z 1911 roku), ale spór związany z metodami wstrzymał prace nad pierwszym tomem. Z powodu znaków towarowych encyklopedia ta została opublikowana jako Gutenberg Encyclopedia. W 2002 roku tekst wszystkich 28 tomów został opublikowany przez inne źródło na stronie o nazwie Classic encyclopedia[1].

Projekt Gutenberg ponownie rozpoczął pracę nad digitalizacją tej encyklopedii, jednak do czerwca 2005 roku wciąż nie została ona wydana. W tym czasie, przed obliczem rywali takich jak Encarta, ostatnia Britannica została przepisana przez ich wydawców i wydana jako pierwsza encyklopedia na płycie CD, a następnie udostępniona jako serwis internetowy.

Najprawdopodobniej najważniejszym udanym procesem digitalizacji encyklopedii był projekt o nazwie Bartleby Project opierający się na Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, 2000, która została udostępniona na stronie tego projektu w początku 2000 roku i jest okresowo uaktualniana[2].

Wybrane encyklopedie internetowe[edytuj | edytuj kod]

Polskojęzyczne[edytuj | edytuj kod]

Obcojęzyczne[edytuj | edytuj kod]

Różne internetowe encyklopedie zajmują się również specjalnie wybranymi dziedzinami (poniżej lista wybranych matematycznych encyklopedii internetowych):

  • MathWorld – własnościowy system tworzony w Wolfram Research.
  • PlanetMath – darmowa encyklopedia matematyczna oparta o mechanizm wiki. Początkowo tworzona była, by zastąpić MathWorld, który został zamknięty z powodów prawnych. Gdy MathWorld znowu powrócił, PlanetMath nie zostało zamknięte.

Nieistniejące[edytuj | edytuj kod]

  • Interpedia – projekt encyklopedii internetowej tworzonej przez ogół internautów dyskutowany na grupie usenetowej comp.infosystems.interpedia; nie doszedł do skutku.
  • Nupedia – projekt tworzenia encyklopedii internetowej tworzonej przez ogół internautów ale z procesem recenzowania przez ekspertów; Nupedia została zamknięta 26 września 2003; przez proces recenzji przeszło do tego czasu kilka artykułów, które zostały włączone do Wikipedii.
  • GNUPedia, inicjatywa Richarda Stallmana, zaproponowana w 1999, funkcjonowała w latach 2001-2002; miała uproszczony w stosunku do Nupedii system recenzowania przez wybieranych przez Stallmana "ekspertów" wywodzących się z grona edytorów tej encyklopedii; projekt został zamknięty przez Stallmana, artykuły zostały przeniesione do Wikipedii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyclopaedia Britannica Classic 1911 Edition (ang.). The Gloucester County Library System. [dostęp 2015-05-10].
  2. Strona główna Columbia Encyclopedia
  3. Informacje o „Strona startowa“ – IBR wiki, ibrbs.pl [dostęp 2020-12-29].