Antropogonia

Antropogonia - termin z zakresu antropologii kultury oraz filozofii religii, oznaczający przedstawienie religijnej bądź mitologicznej perspektywy na pochodzenie człowieka i antropologiczne podstawy jego bytu[1][2]. Koncepcja antropogonii, przedstawia sobą różne wizję, w zależności od tego na jakiej religii jest opierana[3].

Koncepcje antropogonii[edytuj | edytuj kod]

Chrześcijaństwo[edytuj | edytuj kod]

W świetle teologii chrześcijańskiej, antropogonia jest umocowana w filozofii tomistycznej, kładącej szczególny nacisk na stworzenie człowieka przez Boga i idei praw naturalnych, których jest istnienie ścisłe związane z kreacją człowieka przez istotę wyższą. To właśnie ta kreacja, wedle nomenklatury chrześcijańskiej jest uznawana za przykład antropogonii, obecny w tej religii[4].

Religia starogermańska[edytuj | edytuj kod]

Mit o Asku i Emblie pierwszej parze ludzi wg wierzeń nordyckich,powołanych do życia przez Odyna, jest przykładem mitu i niejako stanowiska teologicznej, na temat tego jak powstali ludzie[5][6].

Ludy Indochin[edytuj | edytuj kod]

W społecznościach birmańskich, istnieje wiele symbolicznych koncepcji wg których tamtejsze ludy, szczególnie Wa, przybyły na swe ziemie, zesłani przez amorficzne byty przypominające skrzydlate stworzenia. Pewne wersje tego mitu wykazują, również przywiązanie najstarszych ludów Indochin do totemizmu. Kolejną koncepcją, wśród tych społeczności było przeświadczenie, że istnieli oni na tamtych terenach od początku czasu, badacze wskazali, że niektóre etnosy birmańskie, prawdopodobnie na skutek wpływów kultury chińskiej i buddyzmu, wierzą, że osiedlili się na swoich terenach na skutek wędrówki, którą rozpoczęli po masowym oświeceniu przez Buddę[7].

Hinduizm[edytuj | edytuj kod]

Przykładem antropogonii, jest wierzenie, że ludzie zostali wykreowani przez Boga Słońca a pierwszym człowiekiem był Manu[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stefan Ewertowski, OPOWIEŚĆ MITYCZNA A TEOLOGIA, „Studia Warmińskie” (40), Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, 2003, s. 15-29 [dostęp 2022-05-07].
  2. Ireneusz Kania, Peru urewu. Dwa programy Jahwe a źródła współczesnego kryzysu ekologicznego, „BZB” (8. - BZB- Peru Uweru- biblijne korzenie ochrony i niszczenia środowiska), Kraków: Wydawnictwo "Zielone Brygady", wrzesień 1994 [dostęp 2022-05-07] (pol.).
  3. Anna Z. Zmorzanka, Teogonia, Polskie Towarzystwo Św. Tomasza z Akwinu [dostęp 2022-05-07].
  4. Ronald Pennock, John W. Chapman, Religion, Morality, and the Law, NYU Press, czerwiec 1988, str. 248, ISBN 978-0-8147-6606-4 [dostęp 2022-05-07] (ang.).
  5. Anders Hultgård, The Askr and Embla myth in a comparative perspective, [w:] Anders Andrén, Old Norse Religion in Long-term Perspectives: Origins, Changes, and Interactions : an International Conference in Lund, Sweden, June 3-7, 2004, Kristina Jennbert, Catharina Raudvere, Nordic Academic Press, 2006, ISBN 978-91-89116-81-8 [dostęp 2022-05-07] (ang.).
  6. Michael D.J. Bintley, Revisiting the Semnonenhain: A Norse Anthropogonic Myth and the Germania, „Pomegranate”, 13 (2), 2011, s. 146–162, DOI10.1558/pome.v13i2.146, ISSN 1743-1735 [dostęp 2022-05-07] (ang.).
  7. Taryo Obayashi, ANTHROPOGONIC MYTHS OF THE WA IN NORTHERN INDO-CHINA, „Hitotsubashi Journal of Social Studies”, 3 (1 (3)), 1966, s. 43–66, ISSN 0073-280X, JSTOR43294203 [dostęp 2022-05-07].
  8. 10 Examples of Anthropogonic Myths - Examples Lab, 22 grudnia 2021 [dostęp 2022-05-07] (ang.).