Śledztwo w sprawie impeachmentu Donalda Trumpa

Wikipedia open wikipedia design.

Donald Trump we wrześniu 2019

Śledztwo w sprawie impeachmentu Donalda Trumpa – śledztwo zmierzające do postawienia w stan oskarżenia i w konsekwencji usunięcia z urzędu wszczęte 24 września 2019 przeciwko prezydentowi Stanów Zjednoczonych Donaldowi Trumpowi przez Kongres Stanów Zjednoczonych w związku z oskarżeniem o zdradę przysięgi urzędowej, zdradę bezpieczeństwa narodowego i sprzeniewierzenie się uczciwości wyborów.

Formalne wszczęcie procedury impeachmentu oraz upublicznienie całego procesu zostało przegłosowane przez Izbę Reprezentantów 31 października 2019 stosunkiem głosów 232-196[1].

Donald Trump jest podejrzewany o wywieranie nacisku na zagraniczny rząd. Miał zażądać od prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, by ten wszczął śledztwo, które mogłoby zaszkodzić Joemu Bidenowi, potencjalnemu rywalowi Trumpa w wyborach prezydenckich w 2020. Od spełnienia tego żądania miała być uzależniona amerykańska pomoc finansowa dla Ukrainy o wysokości około 400 milionów dolarów amerykańskich. Głównymi kontaktami Trumpa na Ukrainie mieli być jego osobisty prawnik i były burmistrz Nowego Jorku Rudy Giuliani i prokurator generalny Stanów Zjednoczonych William P. Barr. Pracownicy Białego Domu mieli natomiast starać się zatuszować aferę, świadomi próby uzyskania przez prezydenta korzyści osobistych.

Donald Trump jest czwartym prezydentem Stanów Zjednoczonych, wobec którego wszczęto śledztwo w sprawie impeachmentu. Poprzednimi byli Andrew Johnson (w 1868 roku), Richard Nixon (w 1974 roku) i Bill Clinton (w 1998 roku)[2].

Tło[edytuj | edytuj kod]

Wybory prezydenckie w 2020[edytuj | edytuj kod]

Joe Biden w sierpniu 2019

W 2019 prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump oficjalnie ubiega się o reelekcję z ramienia Partii Republikańskiej w wyborach zaplanowanych na rok 2020[3]. Tymczasem opozycyjna Partia Demokratyczna organizuje prawybory, które mają wyłonić oficjalnego kandydata partii w wyborach prezydenckich. Latem 2019 były wiceprezydent Joe Biden z Partii Demokratycznej prowadził w większości ogólnokrajowych sondaży[4].

Hunter Biden i Burisma Holdings[edytuj | edytuj kod]

W latach 2009–2016 Joe Biden z Partii Demokratycznej sprawował urząd wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. W 2014 zarejestrowana na Cyprze firma Burisma Holdings, jeden z największych światowych wydobywców gazu ziemnego, ogłosiła, że Hunter Biden, syn Joego Bidena, dołączył do zarządu. Miał on doradzać w sprawach przejrzystości, ładu korporacyjnego i ekspansji międzynarodowej. Hunter Biden był członkiem zarządu do 2019 i zarabiał w tym czasie około 50 tysięcy dolarów amerykańskich miesięcznie. Jego niespodziewana nominacja budziła kontrowersje, szczególnie ze względu na zarzucany Hunterowi Bidenowi brak doświadczenia[5].

Założyciel Burisma Holdings, Mykoła Złoczewski, służył wcześniej jako minister środowiska na Ukrainie. Po masowych protestach w 2014 społeczeństwo ukraińskie oraz wiele rządów zagranicznych domagało się od nowych władz Ukrainy dochodzenia w sprawie korupcji. Złoczewskiemu zarzucono pranie brudnych pieniędzy i nadużywanie władzy. Sam Złoczewski nie przyznał się do winy. Ówczesny rząd Stanów Zjednoczonych domagał się również dymisji prokuratora generalnego Ukrainy, Wiktora Szokina, zarzucając mu zbytnią pobłażliwość wobec korupcji. Dymisja Szokina nastąpiła jeszcze w tym samym roku[5].

Dochodzenie w sprawie Burisma Holdings zakończyło się zamknięciem sprawy bez postawienia zarzutów. W maju 2019 prokurator generalny Ukrainy Jurij Łucenko oświadczył, że Hunter Biden nigdy nie był podmiotem śledztwa[5], a według agencji prasowej Agence France Presse śledztwo obejmowało okres przed zatrudnieniem Bidena[6]. W międzyczasie Hunter Biden dołączył do zarządu chińskiej firmy BHR Partners[6].

Zarzuty Donalda Trumpa wobec Joego Bidena[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze spekulacje na temat tego, że Joe i Hunter Biden mogli być zamieszani w korupcję na Ukrainie, pojawiły się w książce Secret Empires: How Our Politicians Hide Corruption and Enrich Their Families autorstwa Petera Schweizera. W książce nie pojawiły się jednak sugestie, jakoby doszło do złamania prawa przez kogokolwiek z rodziny Bidenów[5].

Donald Trump publicznie oskarżał Joego Bidena i Huntera Bidena o korupcję, wymuszania i podstępne eksploatowanie innych państw. Zarzucił byłemu wiceprezydentowi, że domagał się dymisji Szokina, by zaszkodzić śledztwu w sprawie Burisma Holdings. Według kampanii wyborczej Donalda Trumpa, Joe Biden miał zaproponować rządowi ukraińskiemu miliard dolarów amerykańskich w zamian za zwolnienie prokuratora generalnego. W niektórych wpisach na Twitterze Trump cytował Schweizera[5].

Joe Biden nazwał zarzuty Donalda Trumpa bezzasadnymi i politycznie motywowanymi[6]. Część mediów, na przykład agencja prasowa Bloomberg, stwierdziła, że nie ma żadnych dowodów ani na popełnienie wykroczenia przez Huntera Bidena, ani na naciski rządu amerykańskiego na rząd Ukraiński w związku ze śledztwem w sprawie Burisma Holdings[5].

Przebieg śledztwa[edytuj | edytuj kod]

Podstawy do wszczęcia śledztwa[edytuj | edytuj kod]

Wypowiedź Rudiego Giulianiego[edytuj | edytuj kod]

Rudy Giuliani we wrześniu 2019

W maju 2019 Rudy Giuliani, osobisty prawnik Donalda Trumpa, publicznie oświadczył, że wybiera się na Ukrainę, by interweniować w sprawie śledztwa dotyczącego korupcji, które mogłoby być bardzo przydatne dla prezydenta Stanów Zjednoczonych. Jego zdaniem śledztwo mogło pogrążyć polityków Partii Demokratycznej, Joego Bidena i Hillary Clinton. Giulianiemu zarzucano, że jego udział w prowadzonym śledztwie mógł być nielegalny i odebrany jako zabieganie o interwencję zagranicznego rządu w wybory prezydenckie w 2020[7].

19 września 2019 w telewizji CNN Rudy Giuliani udzielił niejednoznacznej odpowiedzi na temat tego czy zachęcał wprost ukraińskich urzędników, by zbadali działalność Joego Bidena i Huntera Bidena na terenie Ukrainy. W różnych momentach potwierdził lub zaprzeczył tym oskarżeniom. Podtrzymał jednak opinię, że w żaden sposób nie popełnił wykroczenia[8][9].

Doniesienia sygnalisty[edytuj | edytuj kod]

20 września 2019 gazeta The Wall Street Journal opublikowała artykuł, w którym powołując się na doniesienia anonimowego sygnalisty, poinformowała, że w lipcu 2019 Donald Trump odbył rozmowę telefoniczną z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Miał ośmiokrotnie poprosić Zełenskiego o wszczęcie śledztwa przeciwko Joemu Bidenowi i jego synowi Hunterowi oraz o współpracę z Rudym Giulianim, prawnikiem pracującym wówczas dla Trumpa[10]. Przed rozmową Biały Dom zablokował prawie 400 milionów dolarów amerykańskich wyasygnowanej przez Kongres pomocy dla Ukrainy, co rzekomo miało być formą nacisku na ukraiński rząd[11]. Według sygnalisty pracownicy Białego Domu starali się zatuszować aferę, miedzy innymi utajniając zapisy wszystkich prezydenckich rozmów telefonicznych przeprowadzonych w lecie 2019 roku, ponieważ byli świadkami próby uzyskania przez prezydenta korzyści osobistych[12].

Wszczęcie śledztwa[edytuj | edytuj kod]

24 września 2019 spikerka Izby Reprezentantów Nancy Pelosi z Partii Demokratycznej ogłosiła wszczęcie formalnego śledztwa w sprawie impeachmentu prezydenta Donalda Trumpa. W swojej wypowiedzi zarzuciła Trumpowi nieuczciwość, zdradę przysięgi urzędowej, zdradę bezpieczeństwa narodowego i sprzeniewierzenie się uczciwości wyborów[13]. Trump nie przyznał się do winy i tego samego dnia odtajnił część zapisu swojej rozmowy z Wołodymyrem Zełenskim. Odtajnione fragmenty potwierdzały jednak część doniesień sygnalisty[14].

W październiku 2019 prokuratura federalna w Nowym Jorku wszczęła dochodzenie przeciwko Rudiemu Giulianiemu w sprawie podejrzeń o naruszenie prawa o zapobieżeniu wpływom zagranicznym na rząd Stanów Zjednoczonych[15].

Formalne rozpoczęcie procedury impeachmentu Izba Reprezentantów uchwaliła 31 października 2019. Rezolucję poparło 232 parlamentarzystów. Przeciwnych było 196[16].

Zapis rozmowy telefonicznej Trumpa i Zełeńskiego[edytuj | edytuj kod]

Odtajniony zapis potwierdzał, że w lipcu 2019 Donald Trump poprosił Wołodymyra Zełenskiego, aby ten przyjrzał się sprawie Joego i Huntera Bidenów. Zalecił również współpracę z prawnikiem Trumpa Rudym Giulianim i prokuratorem generalnym Stanów Zjednoczonych Williamem Barrem. Wyraził też niezadowolenie z powodu dymisji ukraińskiego prokuratora generalnego Jurija Łucenki[17].

Fragment rozmowy Donalda Trumpa z Wołodymyrem Zełenskim z 25 lipca 2019, dotyczący Joe i Huntera Bidenów[18]
Wersja oryginalna Tłumaczenie
Donald Trump: Mr. Giuliani is a highly respected man. He was the mayor of New York City, a great mayor, and I would like him to call you. I will ask him to call you along with the Attorney General. Rudy very much knows what's happening and he is a very capable guy. If you could speak to him that would be great. The former ambassador from the United States, the woman, was bad news and the people she was dealing with in the Ukraine were bad news so I just want to let you know that. The other thing, There's a lot of talk about Biden's son, that Biden stopped the prosecution and a lot of people want to find out about that so whatever you can do with the Attorney General would be great. Biden went around bragging that he stopped the prosecution so if you can look into it...It sounds horrible to me.

Wołodymyr Zełenski: I wanted to tell you about the prosecutor. First of all I understand arid I'm knowledgeable about the situation. Since we have won the absolute majority in our Parliament; the next prosecutor general will be 100% my person, my candidate, who will be approved, by the parliament and will start as a new prosecutor in September. He or she will look into the situation, specifically to the company that you mentioned in this issue.

Donald Trump: Pan Giuliani jest wysoce szanowanym człowiekiem. Był burmistrzem Nowego Jorku, wielkim burmistrzem, i chciałbym, żeby do ciebie zadzwonił. Poproszę go, aby zadzwonił do ciebie razem z prokuratorem generalnym. Rudy wie bardzo dużo o tym, co się dzieje i jest bardzo zdolnym gościem. Gdybyś chciał z nim porozmawiać, byłoby świetnie. Były ambasador Stanów Zjednoczonych, ta kobieta, była hultajem i ludzie z jej otoczenia byli hultajami i chcę, żebyś o tym wiedział. Druga sprawa, dużo się mówi o synu Bidena, że Biden powstrzymał prokuratora i wiele osób chce się o tym dowiedzieć, więc cokolwiek zrobisz z prokuratorem generalnym, byłoby świetne. Biden wszystkim się chwalił, że powstrzymał prokuraturę, więc jakbyś mógł się temu przyjrzeć to... to brzmi okropnie...

Wołodymyr Zełenski: Chciałem ci powiedzieć o prokuratorze. Po pierwsze rozumiem sytuację i jestem jej świadomy. Ponieważ zdobyliśmy większość absolutną w naszym parlamencie, kolejny prokurator generalny będzie w 100% moim człowiekiem, moim kandydatem, który zostanie zatwierdzony przez parlament i obejmie urząd we wrześniu. On lub ona przyjrzy się sprawie, zwłaszcza firmie, o której wspomniałeś.

Wezwania do dostarczenia komisjom dokumentów[edytuj | edytuj kod]

Sekretarz stanu Mike Pompeo, pierwsza osoba wezwana przez Kongres w związku ze śledztwem w sprawie impeachmentu

27 września 2019 wezwano pierwszą osobę do przesłuchania przed komisją badającą sprawę impeachmentu. Był to sekretarz stanu Mike Pompeo. Zażądano od niego pełnego zapisu rozmowy telefonicznej Donalda Trumpa z Prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim z 25 lipca 2019 oraz listy wszystkich urzędników Departamentu Stanu, którzy słyszeli lub otrzymywali streszczenia rozmowy. Gazeta The Wall Street Journal powołując się na doniesienia sygnalisty poinformowała, że Pompeo również brał udział w rozmowie[19].

Kolejnym wezwanym był Rudy Giuliani. Śledczy kongresowi nakazali mu dostarczenie korespondencji i dokumentów od początku roku 2017 do 15 października 2019. Uprzedzili go przy tym, że niezastosowanie się do nakazu będzie dowodem utrudniania śledztwa[19].

Szef personelu Białego Domu Mick Mulvaney został wezwany do dostarczenia pełnej dokumentacji związanej z rozmową telefoniczną Trumpa z Zełenskim z 25 lipca 2019. Biały Dom odmówił jednak współpracy, co zdaniem kongresmenów badających sprawę było dowodem utrudniania śledztwa[19].

7 października 2019 Kongres wezwał sekretarza obrony Marka Espera oraz Biuro Zarządzania i Budżetu Białego Domu do dostarczenia wszelkich dokumentów dotyczących opóźnienia dostarczenia 400 milionów dolarów amerykańskich pomocy militarnej dla Ukrainy. Pentagon odpowiedział, że jest przygotowany na współpracę z Kongresem. Biuro Zarządzania i Budżetu zapowiedziało, że nie zastosuje się do wezwania[19]. Później Esper również wycofał się ze współpracy[20].

Przesłuchania[edytuj | edytuj kod]

Bill Taylor, przesłuchany przez Kongres ambasador Stanów Zjednoczonych na Ukrainie, który potwierdził zarzuty stawiane Donaldowi Trumpowi

Przesłuchania prowadzą trzy komisje Izby Reprezentantów: spraw zagranicznych, wywiadu oraz nadzoru[21].

3 października komisje ustaliły, że Donald Trump prawdopodobnie odwołał ambasadorkę Stanów Zjednoczonych na Ukrainie Marie Yovanovitch ze względu na skargi Rudiego Giulianiego i innych, którzy twierdzili, że blokowała wszczęcie śledztwa w sprawie Bidena i wyrażała się negatywnie o prezydencie[22].

8 października 2019 miało się odbyć przesłuchanie ambasadora Stanów Zjednoczonych w Unii Europejskiej Gordona Sondlanda, który specjalnie w tym celu przyleciał z Brukseli do Waszyngtonu, jednak w ostatniej chwili Departament Stanu zabronił mu składania zeznań. Dyplomata wyraził gotowość do współpracy w przyszłości[23][24].

22 października 2019 pełniący obowiązki ambasadora USA na Ukrainie Bill Taylor zeznał, że Donald Trump prowadził własną politykę wobec Ukrainy, uzależniając wartą 391 milionów dolarów amerykańskich pomoc wojskową od obietnicy, że Kijów podda śledztwu Joego i Huntera Bidenów, co miałoby ułatwić Trumpowi wygranie wyborów prezydenckich w 2020. Taylor dodał przy tym, że nieformalne kontakty polityczne mocno odbiegały od oficjalnych celów polityki zagranicznej USA w stosunku do Ukrainy[25].

26 października 2019 amerykański dyplomata odpowiedzialny za sprawy europejskie w Departamencie Stanu Philip Reeker zeznał, że jego przełożeni zabronili mu wstawić się za ambasador na Ukrainie Marie Yovanovitch, gdy Donald Trump chciał ją usunąć ze stanowiska, bo była przeszkodą w nieoficjalnych rozmowach prezydenta z władzami Ukrainy[25].

31 października 2019 Izba Reprezentantów przyjęła rezolucję, zgodnie z którą zeznania w Kongresie w sprawie impeachmentu Donalda Trumpa miały być od tej pory jawne[26]. Z ujawnionych transkryptów przesłuchań wynikało, że ambasadorka Stanów Zjednoczonych na Ukrainie Marie Yovanovitch czuła presję ze strony konserwatywnych mediów oraz bliskich współpracowników prezydenta, którzy kwestionowali jej lojalność wobec głowy państwa. Szczególnie mieli ją krytykować Rudy Guliani i syn prezydenta, Donald Trump Jr., którzy publikowali niekorzystne dla niej wpisy w mediach społecznościowych. Według jej relacji, ambasador Stanów Zjednoczonych przy Unii Europejskiej Gordon Sondland powiedział jej musisz iść na całość albo wracać do domu. Musisz, wiesz, tweetować, że popierasz prezydenta. Kilku świadków zeznało, że Sondland odegrał istotną rolę w polityce wobec Ukrainy, mimo że ten kraj nie jest częścią Unii Europejskiej. Z kolei były doradca sekretarza stanu Michael McKinley zeznał, że postanowił zrezygnować ze stanowiska po tym, jak departament stanu postanowił nie stawać w obronie ambasador Yovanovitch. McKinley miał także odnosić wrażenie, że amerykańscy dyplomaci są wykorzystywani do realizacji celów wewnętrznych[21].

5 listopada 2019 Gordon Sodland, który początkowo deklarował brak wiedzy o powiązaniu wstrzymania pomocy finansowej Ukrainie z prośbą o wszczęcie śledztwa wobec Huntera Bidena, zmienił swoje zeznania. Stwierdził, że wobec braku innego wyjaśnienia, takie powiązanie jest możliwe. Wspomniał, że w pewnym momencie podzielił się z Trumpem swoimi podejrzeniami telefonicznie, jednak prezydent nie chciał rozmawiać na ten temat. Odpowiedział jedynie Niczego nie chcę, nie chcę quid pro quo, chcę żeby Zełyński postąpił właściwie[27].

Aresztowanie Lwa Parnasa i Igora Frumana[edytuj | edytuj kod]

10 października 2019 prokuratura na Manhattanie ogłosiła, że aresztowano dwóch amerykańskich biznesmenów wschodnioeuropejskiego pochodzenia powiązanych z Rudym Giulianim, Lwa Parnasa i Igora Frumana, założycieli firmy Fraud Guarantee[28]. Dzień wcześniej mieli zamiar wylecieć do Wiednia, lecz zostali zatrzymani na międzynarodowym porcie lotniczym Dulles w Waszyngtonie. Postawiono im zarzuty dostarczania z zagranicy pieniędzy dla kandydatów politycznych. Według danych zebranych w czasie śledztwa w sprawie impeachmentu, to oni mieli kontaktować Giulianiego z politykami na Ukrainie. Dwaj zatrzymani przekazywali też pieniądze na kampanie polityczne wybranych osób, posługując się podstawionymi osobami. Parnas był podejrzany o to, że nielegalnie wyłożył na kampanię wyborczą Donalda Trumpa od 325 tysięcy do 478 tysięcy dolarów amerykańskich[29].

Wezwania[edytuj | edytuj kod]

List napisany przez oficjalnego prawnika Białego Domu, Pata Cipollone'a, do Spikerki Izby Reprezentantów Nancy Pelosi oraz przewodniczących komisji odpowiedzialnych za śledztwo: Adama Schiffa, Eliota Engela i Elijah Cummingsa z dnia 8 października 2019, stwierdzający, że "Prezydent Trump [i jego administracja] nie będzie współpracował z partyjnym i sprzecznym z konstytucją procesie."

Przesłuchania w sprawie śledztwa prowadzą trzy komisje Izby Reprezentantów: spraw zagranicznych, wywiadu oraz nadzoru[21]. Od 25 września komisje

Do dostarczenia dowodów[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko Urząd Data ostateczna Status
Mike Pompeo Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych 2019-10-044 października 2019 Odmówił współpracy[30]
Sondland, GordonGordon Sondland Ambasador Stanów Zjednoczonych przy Unii Europejskiej 2019-10-1414 października 2019 Odmówił współpracy[24]
Pence, MikeMike Pence Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych 2019-10-1515 października 2019 Odmówił współpracy[31]
Giuliani, RudyRudy Giuliani Osobisty prawnik Donalda Trumpa, były Burmistrz Nowego Jorku 2019-10-1515 października 2019 Odmówił współpracy[32]
Esper, MarkMark Esper Sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych 2019-10-1515 października 2019 Odmówił współpracy[20]
Mulvaney, MickMick Mulvaney P.o szefa personelu Białego Domu 2019-10-1818 października 2019 Odmówił współpracy[33]
Perry, RickRick Perry Sekretarz energii Stanów Zjednoczonych 2019-10-1818 października 2019 Ogłosił swoją rezygnację z 17 października 2019[34]

Do stawienia się przed komisją w kongresie[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko Urząd Data ostateczna Status
Maguire, JosephJoseph Maguire P.o. dyrektora Wywiadu Narodowego Zeznawał 26 września 2019[35].
Linick, SteveSteve Linick Generalny Inspektor Departamentu Stanu Stawił się w Kongresie 2 października 2019 i przekazał dokumenty dotyczące teorii spiskowej, które Rudy Giuliani wcześniej wysłał do FBI[36].
Yovanovitch, MarieMarie Yovanovitch Ambasadorka Stanów Zjednoczonych na Ukrainie 2019-10-022 października 2019 Zeznawała 11 października 2019[37].
Volker, KurtKurt Volker Były specjalny wysłannik Stanów Zjednoczonych na Ukrainie 2019-10-033 października 2019 Zeznawał 3 października 2019 i ponownie 16 października[38].
Atkinson, MichaelMichael Atkinson Generalny Inspektor Intelligence Community Zeznawał 4 października 2019[36].
Kent, GeorgeGeorge Kent Zastępca pomocnika sekretarza stanu 2019-10-077 października 2019 Nie stawił się do 7 października 2019[36], zeznawał 15 października[39].
Parnas, LewLew Parnas Biznesmen powiązany z Rudym Giulianim 2019-10-1111 października 2019 Został aresztowany 9 października 2019 i oskarżony o domniemane przestępstwa związane z finansowaniem kampanii federalnej w Nowym Jorku[40].
Fruman, IgorIgor Fruman Biznesmen powiązany z Rudym Giulianim 2019-10-1111 października 2019 Został aresztowany 9 października 2019 i oskarżony o domniemane przestępstwa związane z finansowaniem kampanii federalnej w Nowym Jorku[40].
Hill, FionaFiona Hill Była dyrektor ds. Rosji i Europy Wschodniej w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego Zeznawała 14 października 2019[41].
Kislin, SemyonSemyon Kislin Biznesmen powiązany z Rudym Giulianim 2019-10-1414 października 2019 Zawarł porozumienie z Kongresem i współpracuje w śledztwie[42].
McKinley, MichaelMichael McKinley Starszy doradca sekretarza stanu Zeznawał 16 października 2019[43].
Sondland, GordonGordon Sondland Ambasador Stanów Zjednoczonych przy Unii Europejskiej 2019-10-1010 października 2019 (początkowa data);
2019-10-1616 października 2019
Nie stawił się do 16 października 2019, zeznawał 17 października[44].
Taylor, BillBill Taylor Ambasador Stanów Zjednoczonych na Ukrainie Zeznawał 22 października 2019[45].

5 listopada 2019 zmienił swoje zeznania.

Cooper, LauraLaura Cooper Zastępca pomocnika sekretarza obrony Zeznawała 23 października 2019[46].
Reeker, Philip T.Philip T. Reeker p.o. zastępcy sekretarza stanu d.s. europejskich i euroazjatyckich Zeznawał 26 października 2019[47].
Kupperman, CharlesCharles Kupperman Były doradca ds. bezpieczeństwa narodowego (p.o.) 2019-10-2828 października 2019 Odmówił zeznania i zażądał nakazu sądowego[48].
Vindman, AlexanderAlexander Vindman Pracownik Rady Bezpieczeństwa Narodowego Zeznawał 29 października 2019[49].
Croft, CatherineCatherine Croft Pracowniczka Rady Bezpieczeństwa Narodowego Zeznawała 30 października 2019[50].
Wheelbarger, Kathryn L.Kathryn L. Wheelbarger Dyrektor ds. europejskich w Radzie Bezpieczestwa Narodowego Zeznawała 31 października 2019[51].
Morrison, TimTim Morrison Dyrektor Rady Bezpieczeństwa Narodowego ds. Europy i Rosji Zeznawał 31 października 2019[52].
Duffey, MichaelMichael Duffey Zastępca Dyrektora ds. Programów Bezpieczeństwa Narodowego 2019-11-055 listopada 2019 Nie stawił się dobrowolnie, otrzymał wezwanie urzędowe 25 października 2019[53].
Brechbuhl, UlrichUlrich Brechbuhl Radca prawny Departamentu Stanu 2019-11-066 listopada 2019 Nie stawił się dobrowolnie, otrzymał wezwanie urzędowe 25 października 2019[53].
Vought, RussellRussell Vought P.o. szefa Biura Budżetu 2019-11-066 listopada 2019 Nie stawił się dobrowolnie, otrzymał wezwanie urzędowe 25 października 2019[53].
Sondland, GordonGordon Sondland Ambasador Stanów Zjednoczonych przy Unii Europejskiej 2019-10-1414 października 2019 5 listopada 2019 po raz drugi zeznawał w Kongresie. Podczas przesłuchania zmienił swoje oryginalne zeznania[27].

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Opinia publiczna[edytuj | edytuj kod]

26 września 2019 sondaż dla telewizji PBS i radia NPR wskazał, że 49% Amerykanów popierało impeachment Donalda Trumpa, a 46% respondentów była temu przeciwnych. Według sondażu liczba zwolenników impeachmentu od kwietnia, kiedy wykonano takie samo badanie, wzrosła o 10 punktów procentowych. W kwietniu trwała dyskusja na temat wszczęcia procedury impeachmentu na podstawie raportu Roberta Muellera i możliwości ingerencji Rosji w wybory prezydenckie w 2016[54].

Według sondaży CNN, od maja do października 2019 poparcie opinii publicznej dla impeachmentu Donalda Trumpa wśród wyborców niezależnych wzrosło o 11 punktów procentowych, do 44%, a wśród Republikanów o 8 punktów, do 14%[55].

16 października 2019 Instytut Gallupa opublikował raport, z którego wynikało, że 52% Amerykanów popierało impeachment Trumpa[56].

23 października 2019 według sondażu Ipsos 46% Amerykanów opowiadało się za impeachmentem Trumpa[57].

Sondaże i badania opinii publicznej[edytuj | edytuj kod]

Badanie poparcia dla śledztwa w sprawie impeachmentu wśród Amerykanów
Źródło Daty badania Wielkość próby[58] Margines błędu Popiera Sprzeciwia się Brak opinii
Wrzesień 2019
Monmouth University[59] 23-26 września 1161 ± 2.9% 49% 43% 7%
Politico / Morning Consult[60] 24-26 września 1640 ± 2.0% 43% 43% 13%
NPR / PBS NewsHour / Marist[61] 25 września 864 ± 4.6% 49% 46% 5%
Hill / HarrisX[62] 26-27 września 1003 ± 3.1% 47% 42% 11%
CBS News / YouGov[63] 26-27 września 2059 ± 2.3% 42% 36% 22%
Reuters / Ipsos[64] 26-30 września 1917 ± 2.6% 45% 43% 12%
Quinnipiac University[65][66] 27-29 września 1115 ± 3.6% 47% 47% 6%
Politico / Morning Consult[67] 27-30 września 2488 ± 2.0% 46% 43% 11%
Październik 2019
USA Today / Ipsos[68] 1-2 października 1006 ± 3.5% 45% 48% 7%
Washington Post / George Mason[69] 1-6 października 1007 ± 3.5% 58% 38% 4%
Pew Research[70] 1-13 października 3487 ± 2.2% 54% 44% 2%
NPR / PBS NewsHour / Marist[71] 3-8 października 1123 ± 3.4% 52% 43% 5%
The Wall Street Journal / NBC News[72] 4-6 października 800 ± 3.46% 55% 39% 6%
Fox News[73][74] 6-8 października 1003 ± 3.0% 55% 40% 5%
Politico / Morning Consult[73][75] 7-8 października 1991 ± 2.0% 50% 44% 6%
Quinnipiac University[76] 11-13 października 1995 ± 3.5% 46% 48% 7%
Politico / Morning Consult[77] 11-13 października 1993 ± 2% 50% 42% 8%
The Economist / YouGov[78] 13-15 października 1136 ± 3% 53% 40% 8%
Reuters / Ipsos[79] 14-15 października 961 ± 3.6% 44% 43% 12%
Quinnipiac University[80] 17-21 października 1587 ± 3.1% 55% 43% 3%
Emerson College[81] 18-21 października 1000 ± 3% 48% 44% 9%
Politico / Morning Consult[77] 18-21 października 1989 ± 2.0% 48% 42% 9%
Badanie poparcia dla usunięcia Donalda Trumpa z urzędu
Źródło Daty badania Wielkość próby[58] Margines błędu Popiera Sprzeciwia się Brak opinii
Wrzesień 2019
Monmouth University[59] 23-26 września 1161 ± 2.9% 44% 52% 5%
HuffPost/YouGov[82] 24-26 września 1000 ± 3.2% 47% 39% 14%
CNN / SSRS[83] 24-29 września 1009 ± 3.5% 47% 45% 8%
Październik 2019
Washington Post / George Mason[69] 1-6 października 1007 ± 3.5% 49% 44% 7%
Gallup[84][85] 1-13 października 1526 ± 3% 52% 46% 2%
NPR / PBS NewsHour / Marist[71] 3-8 października 1123 ± 3.4% 48% 48% 4%
The Wall Street Journal / NBC News[72] 4-6 października 800 ± 3.46% 43% 49% 8%
Fox News[73][74] 6-8 października 1003 ± 3.0% 51% 44% 5%
Politico / Morning Consult[73][75] 7-8 października 1991 ± 2.0% 50% 42% 7%
The Economist / YouGov[78] 13-15 października 1136 ± 3% 53% 40% 7%
CNN / SSRS[86][87] 17-20 października 1003 ± 3.7% 50% 43% 7%
Quinnipiac University[80] 17-21 października 1587 ± 3.1% 48% 46% 6%
Politico / Morning Consult[77] 18-21 października 1989 ± 2.0% 50% 42% 8%
Washington Post / ABC News[88] 27-30 października 1003 ± 3.5% 49% 47% 4%
Listopad 2019
Monmouth University Poll[89] 1-3 listopada 908 ± 3.3% 44% 51% 4%

Biały Dom i rząd Ukrainy[edytuj | edytuj kod]

Donald Trump nie przyznaje się do stawianych mu zarzutów. Śledztwo w sprawie impeachmentu nazwał polowaniem na czarownice[9], zamachem stanu[90] i linczem[91]. 4 października 2019 publicznie wezwał Ukrainę i Chiny do rozpoczęcia śledztwa przeciwko Joemu i Hunterowi Bidenom. Część komentatorów politycznych zwróciła uwagę, że publicznie zrobił dokładnie to, o co jest oskarżony[92]. 5 października 2019 wezwał Demokratów do wszczęcia procedury impeachmentu, zapewniając, że Senat na pewno i tak odrzuci wniosek[93].

W ciągu pierwszego tygodnia od wszczęcia śledztwa sztab wyborczy Donalda Trumpa zamieścił na Facebooku ponad 1,8 tysięcy reklam przeciw impeachmentowi prezydenta[94]. Sekretarz prasowa Białego Domu Stephanie Grisham stwierdziła w oświadczeniu, że śledztwo przeciwko Trumpowi to kolejna próba oczernienia prezydenta przez lewicowych ustawodawców i radykalnych biurokratów, którzy wytoczyli wojnę konstytucji[25].

25 września 2019 prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski publicznie zaprzeczył jakoby Donald Trump miał wywierać naciski na rząd Ukrainy[95].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Stany Zjednoczone
Godło USA
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Stanów Zjednoczonych

Portal:Stany Zjednoczone

  1. First vote on impeachment inquiry passes House, 31 października 2019 [dostęp 2019-11-06] (ang.).
  2. Dave Roos, How Many US Presidents Have Faced Impeachment?, History [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  3. Peter Nicholas, Donald Trump’s Never-Ending Campaign Keeps Getting Angrier, The Atlantic, 3 kwietnia 2019 [dostęp 2019-10-30] (ang.).
  4. Election 2020 – 2020 Democratic Presidential Nomination, RealClearPolitics [dostęp 2019-10-30] (ang.).
  5. a b c d e f Stephanie Baker, Zachary Mider, Daryna Krasnolutska, On Bidens and Ukraine, Wild Claims With Little Basis, Bloomberg, 9 października 2019 [dostęp 2019-11-02] (ang.).
  6. a b c Syn Joe Bidena odchodzi z zarządu chińskiej firmy, TVN24, 14 października 2019 [dostęp 2019-11-02] (pol.).
  7. Rudy Giuliani says he's headed to Ukraine to start 'meddling in an investigation' that could be 'very, very helpful' to Trump, The Week, 9 maja 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  8. Ian Schwartz, Giuliani Freaks Out On CNN's Cuomo After Admitting Asking Ukraine To Investigate Biden Moments After Denying, Real Clear Politics, 19 września 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  9. a b Jeremy Engle, Katherine Schulten, What Are Your Reactions to the Impeachment Inquiry of President Trump?, „The New York Times”, 3 października 2019, ISSN 0362-4331 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  10. Alan Cullison, Rebecca Ballhaus, Dustin Volz, Trump Repeatedly Pressed Ukraine President to Investigate Biden’s Son, Wall Street Journal, 21 września 2019 [dostęp 2019-10-30] (ang.).
  11. Tomasz Zalewski, Impeachment grozi Trumpowi bardziej niż kiedykolwiek, Polityka, 2019 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  12. Courtney Subramanian and Tom Vanden Brook, Former CIA Director: 'Lock down' of Trump’s Ukraine call a sign 'they were at least thinking of a cover-up', USA TODAY [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  13. Nicholas Fandos, Nancy Pelosi Announces Formal Impeachment Inquiry of Trump, „The New York Times”, 24 września 2019, ISSN 0362-4331 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  14. Seung Min Kim, Colby Itkowitz, Trump says he has authorized release of transcript of call with the Ukrainian president, Washington Post, 25 września 2019 (ang.).
  15. The New York Times: w USA zostało wszczęte śledztwo wobec Rudiego Giulianiego, Kresy24.pl – Wschodnia Gazeta Codzienna, 13 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  16. Piotr Białczyk, Impeachment Donalda Trumpa przyspiesza. Izba Reprezentantów formalnie rozpoczyna procedurę, Wirtualna Polska, 31 października 2019 [dostęp 2019-11-06] (pol.).
  17. Michael D. Shear, Maggie Haberman, ‘Do Us a Favor’: Call Shows Trump’s Interest in Using U.S. Power for His Gain, „The New York Times”, 25 września 2019, ISSN 0362-4331 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  18. Zapis rozmowy telefonicznej Donalda Trumpa i Wołodymyra Zełenskiego, 25 lipca 2019 (ang.).
  19. a b c d Joseph Zeballos-Roig, Here are the Trump associates who have been subpoenaed in the impeachment inquiry, Business Insider, 7 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  20. a b Defense Secretary Mark Esper will no longer comply with impeachment inquiry, NBC News, 6 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  21. a b c Zeznawali za zamkniętymi drzwiami w sprawie Trumpa. Ujawniono treści z zeznań, TVN24, 5 listopada 2019 [dostęp 2019-11-06] (pol.).
  22. Rebecca Ballhaus, Michael C. Bender, Vivian Salama, Trump Ordered Ukraine Ambassador Removed After Complaints From Giuliani, Others, Wall Street Journal, 3 października 2019 [dostęp 2019-11-06] (ang.).
  23. Miał zeznawać przed Kongresem w sprawie Trumpa. Interweniował Departament Stanu, TVN24, 8 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  24. a b Stephen Collinson, White House escalates impeachment clash by ordering top diplomat not to testify, CNN, 8 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  25. a b c Impeachment Donalda Trumpa: Zarzuty najcięższego kalibru, Rzeczpospolita, 27 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  26. Impeachment Donalda Trumpa. Przegłosowano rezolucję, w ramach której przesłuchania mają być jawne, Gazeta.pl, 31 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  27. a b Nick Allen, Key Donald Trump impeachment witness changes testimony over Ukraine 'quid pro quo', „The Telegraph”, 5 listopada 2019, ISSN 0307-1235 [dostęp 2019-11-06] (ang.).
  28. Rosalind S. Helderman i inni, How two Soviet-born emigres made it into elite Trump circles — and the center of the impeachment storm, Washington Post [dostęp 2019-11-06] (ang.).
  29. Afera ukraińska w USA. Aresztowano dwóch biznesmenów powiązanych z Giulianim, Dziennik Polska-Europa-Świat, 10 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  30. Zachary Cohen, Caroline Kelly, Pompeo fails to meet House subpoena deadline to produce Ukraine documents, CNN, 5 października 2019 [dostęp 2019-11-04] (ang.).
  31. Pence refuses House request to provide documents related to Ukraine call, NBC News, 15 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  32. Rebecca Ballhaus, Natalie Andrews, Pence, Giuliani Say They Won’t Give Congress Documents in Trump Impeachment Inquiry, Wall Street Journal, 15 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  33. Timothy R. Homan, Democrats want Mulvaney to testify in Trump impeachment probe, The Hill, 17 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  34. Maggie Haberman, Lisa Friedman, Perry to Resign as Energy Secretary, „The New York Times”, 17 października 2019, ISSN 0362-4331 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  35. Vera Bergengruen, Trump’s Top Intelligence Official Defends Handling of 'Unprecedented' Whistleblower Complaint, Time, 26 września 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  36. a b c Tessa Stuart, Who’s Who of Witnesses Called to Testify in the Impeachment Inquiry, Rolling Stone, 8 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  37. John Hudson i inni, Ousted ambassador Marie Yovanovitch tells Congress Trump pressured State Dept. to remove her, Washington Post, 11 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  38. Arden Fahri, Ex-Ukraine envoy testified he was „never asked to do anything” he thought was wrong, CBS News, 16 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  39. Paul Kane, Karoun Demirjian, Rachael Bade, White House directed ‘three amigos’ to run Ukraine policy, senior State department official tells House investigators, The Washington Post, 15 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  40. a b Rosalind S. Helderman i inni, How two Soviet-born emigres made it into elite Trump circles – and the center of the impeachment storm, The Washington Post, 12 października 2019 (ang.).
  41. Alex Ward, Former White House official bolsters the Trump-Ukraine whistleblower’s allegations, Vox, 15 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  42. Manu Raju, Jeremy Herb, Lawyer: Giuliani associate 'being cooperative' with House impeachment probe, CNN, 16 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  43. Brakkton Booker, Barbara Campbell, Ex-Pompeo Aide Is Latest State Department Official To Talk In Impeachment Inquiry, NPR, 16 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  44. Stefan Becket, U.S. ambassador to E.U. testifies Trump directed diplomats to work with Giuliani, CBS News, 17 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  45. Harry Stevens, Dan Keating, Kevin Uhrmacherand Chris Alcantara, What’s next in the Trump impeachment inquiry, and will Trump cooperate with it?, The Washington Post, 2 listopada 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  46. Andrew Duehren, Gordon Lubold, Jesse Naranjo, First Pentagon Official Testifies in House Impeachment Probe, The Wall Street Journal, 23 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  47. Nicholas Wu, State Department official subpoenaed to testify in Trump impeachment inquiry: The latest, USA Today, 26 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  48. Felicia Sonmez, Colby Itkowitz, John Wagner, Former top Trump aide asks court to rule on whether he must testify in impeachment inquiry, The Washington Post, 10 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  49. Manu Raju i inni, Shouting match erupts in Vindman deposition as Democrats accuse Republicans of trying to out whistleblower, CNN, 30 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  50. Katherine Tully-McManus, Catherine Croft impeachment testimony revives Bob Livingston’s spotlight, Roll Call, 30 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  51. Nicholas Fandos, White House Aide Confirms He Saw Signs of a Quid Pro Quo on Ukraine, „The New York Times”, 31 października 2019, ISSN 0362-4331 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  52. Nicholas Fandos, White House Aide Confirms He Saw Signs of a Quid Pro Quo on Ukraine, „The New York Times”, 31 października 2019, ISSN 0362-4331 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  53. a b c Tucker Higgins, House subpoenas White House budget officials, State Department advisor in impeachment probe, CNBC, 25 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  54. Impeachment Trumpa popiera coraz więcej Amerykanów [SONDAŻ], Dziennik Polska-Europa-Świat, 28 września 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  55. David Nather, Public support for Trump’s impeachment is higher than it was for Nixon and Clinton, Axios, 6 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  56. Kaanita Iyer, Gallup survey finds 52% support for impeachment, CNN, 16 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  57. Sondaż: 46 proc. Amerykanów za impeachmentem Trumpa, Rzeczpospolita, 23 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  58. a b Badani byli zarejestrowani w spisie wyborczym pełnoletni obywatele Stanów Zjednoczonych
  59. a b PATRICK MURRAY (red.), NATIONAL: IMPEACHMENT SUPPORT UP SLIGHTLY BUT TRUMP JOB RATING STEADY, Monmouth University, 1 października 2019.
  60. Support for impeachment jumps in new poll - POLITICO, web.archive.org, 30 września 2019 [dostęp 2019-11-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-30].
  61. Nature of the Sample: NPR/PBS NewsHour/Marist Poll of 864 National Adults.
  62. Support for Trump impeachment rises 12 points in new poll | TheHill, web.archive.org, 28 września 2019 [dostęp 2019-11-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-28].
  63. CBS News poll -- Impeachment, 9.29.19.pdf - Google Drive, web.archive.org, 30 września 2019 [dostęp 2019-11-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-30].
  64. American support for impeaching Trump rises to 45% amid Ukraine matter: Reuters/Ipsos poll, „Reuters”, 1 października 2019 [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  65. Support for Trump impeachment grows, Quinnipiac national poll, web.archive.org, 30 września 2019 [dostęp 2019-11-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-30].
  66. National (US) Poll - September 30, 2019 - Support For Impeachment Grows | Quinnipiac University Connecticut, web.archive.org, 30 września 2019 [dostęp 2019-11-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-30].
  67. Voters Who’ve Heard ‘a Lot’ About Impeachment Are More Supportive of It, Morning Consult, 2 października 2019 [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  68. Chris Jackson - Vice President i inni, Nearly Half of Americans Support Trump Impeachment, 3 października 2019.
  69. a b Scott Clement, Dan Balz, Poll: Majority of Americans say they endorse opening of House impeachment inquiry of Trump, „The Washington Post”, 8 października 2019 (ang.).
  70. 1615 L. St NW, Suite 800 Washington, DC 20036 USA202-419-4300 | Main202-419-4349 | Fax202-419-4372 | Media Inquiries, Modest Changes in Views of Impeachment Proceedings Since Early September, Pew Research Center for the People and the Press, 17 października 2019 [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  71. a b Support for Trump impeachment inquiry rises, new poll shows, PBS NewsHour, 10 października 2019 [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  72. a b Aaron Zitner, Majority of Americans Back Trump Impeachment Probe, WSJ/NBC Poll Finds, WSJ [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  73. a b c d Dana Blanton, Fox News Poll: Record support for Trump impeachment, Fox News, 9 października 2019 [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  74. a b Fox News Poll results October 6-8, 2019, Fox News, 9 października 2019 [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  75. a b Steven Shepard, Poll: Half of voters support impeaching and removing Trump, POLITICO [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  76. Quinnipiac University, QU Poll Release Detail, QU Poll [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  77. a b c National Tracking Poll #191024, 13 października 2019 (ang.).
  78. a b The Economist/YouGov Poll, „The Economist”, 15 października 2019 (ang.).
  79. Reuters/Ipsos Core Political: Impeachment Tracker (10/16/2019), Ipsos [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  80. a b Quinnipiac University, QU Poll Release Detail, QU Poll [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  81. n, Biden, Sanders, Warren Maintain Front Runner Status in Democratic Primary, emersonpolling.com [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  82. Wayback Machine, web.archive.org, 28 września 2019 [dostęp 2019-11-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-28].
  83. CNN Poll: Support for impeaching Trump rises among independents and Republicans - CNNPolitics, web.archive.org, 30 września 2019 [dostęp 2019-11-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-30].
  84. Kaanita Iyer CNN, Gallup survey finds 52% support for impeachment, CNN [dostęp 2019-11-05].
  85. Gallup Inc, Congress Approval, Support for Impeaching Trump Both Up, Gallup.com, 16 października 2019 [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  86. Jennifer Agiesta, CNN Polling Director, CNN Poll: 50% support impeaching Trump and removing him from office, CNN [dostęp 2019-11-05].
  87. Respondents who think the president should be impeached and removed from office, „CNN”, 22 października 2019 (ang.).
  88. Dan Balz i inni, Americans sharply divided over whether to impeach and remove Trump from office, Post-ABC poll finds, „The Washington Post”, 1 listopada 2019 (ang.).
  89. Monmouth University 400 Cedar AvenueWest Long BranchNJ07764732.571.3400, Partisan Opinion on Trump Digs in, Monmouth University Polling Institute [dostęp 2019-11-05] (ang.).
  90. Donald Trump calls impeachment inquiry 'a coup', Al Jazeera, 2 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  91. Stephen Collinson, Trump vents fury at impeachment probe with key witness due to testify, CNN, 22 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  92. Trump publicznie wzywa Chiny i Ukrainę do śledztwa ws. Bidena. Czyli robi dokładnie to, o co jest oskarżony, Gazeta.pl, 4 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  93. Grace Panetta, Joseph Zeballos-Roig, Trump is daring Democrats to impeach him because he thinks he cannot lose in the Senate, Business Insider, 5 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).
  94. Sztab Trumpa używa Facebooka do kampanii przeciw impeachmentowi, Onet.pl, 2 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (pol.).
  95. Holly Ellyatt, Ukraine's president says there was no blackmail in Trump call, CNBC, 10 października 2019 [dostęp 2019-11-03] (ang.).


This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

Destek