Krimcrisis

Wikipedia open wikipedia design.

Zie artikel Dit artikel gaat specifiek over de crisis op het Krim-schiereiland. Voor de algemene politieke crisis van Oekraïne sinds 2013, zie Tijdlijn van de Oekraïnecrisis en Oorlog in Oost-Oekraïne. Voor het conflict tussen 1853 en 1856, zie Krimoorlog.
Krimcrisis
Onderdeel van Oekraïnecrisis
 De Krim  Oekraïne  Rusland

 De Krim

 Oekraïne

 Rusland

Datum 20 februari 2014 – heden
Locatie Krim
Casus belli Oekraïense revolutie tijdens Euromaidan
Strijdende partijen
Vlag van Rusland Rusland
Flag of Crimea.svg Krimrepubliek
Pro-Russische organisaties
Vlag van Oekraïne Oekraïne
Flag of the Crimean Tatar people.svg Mejlis van de Krim-Tataren[1]
Euromaidan-demonstranten
De Krimrepubliek en de havenstad Sebastopol.

De Krimcrisis van 2014 ontstond na de pro-Europese antiregeringsprotesten in Oekraïne in 2013-2014, bekend als Euromaidan, en de machtswisseling waarbij de regering-Jatsenjoek aantrad, in de laatste week van februari 2014. Toen Rusland overging tot een militaire interventie op de Krim ontstond er een diplomatieke crisis en het risico op een oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Ook de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk waren betrokkenen, omdat zij samen met Rusland het Memorandum van Boedapest[2] ondertekend hadden dat in ruil voor de ontmanteling van Oekraïnes kernwapens (een erfenis uit de Sovjettijd) de onschendbaarheid van de Oekraïense grenzen garandeerde. Vladimir Poetin verklaarde echter dat Rusland deze verplichting niet langer had, omdat er in Oekraïne een volgens Rusland ongrondwettelijke omwenteling had plaatsgevonden.[3]

Verloop[bewerken]

Onrust onder Krimbewoners[bewerken]

De crisis ontstond na de pro-Europese antiregeringsprotesten in Oekraïne in 2013-2014, bekend als Euromaidan, en de machtswisseling waarbij de regering-Jatsenjoek aantrad, in de laatste week van februari 2014. De onrust verplaatste zich daarna op 26 februari van Kiev naar de Krim in het zuiden van het land. Een deel van de bevolking van dit schiereiland, dat in 1954 door Rusland aan Oekraïne werd geschonken, was (pro-)Russisch en tegenstander van de machtswisseling in Kiev. Voor Rusland was de Krim van groot strategisch belang omdat daar, in Sebastopol, een grote basis lag van de Zwarte Zeevloot. Afscheiding van de Krim dreigt.[4] De meeste Krim-Tataren (ca. 12,1% van de Krimbevolking) waren echter tegen Russisch ingrijpen en steunden de nieuwe machthebbers in Kiev. De Mejlis van de Krim-Tataren heeft bij monde van voorzitter Refat Choebarov opgeroepen tot het vormen van zelfverdedigingsploegen.[1]

Russische interventie[bewerken]

Op de Krim hebben op 27 februari 2014 tientallen gewapende mannen het parlementsgebouw in de regionale hoofdstad Simferopol bezet. Ze hesen de Russische vlag.[5] Twee vliegvelden bij Simferopol en Sebastopol zijn bezet door Russische militairen. Ook het gebouw van de Oekraïense staatstelevisie in Simferopol is door een pro-Russische militie of Russische militairen bezet. De acties zijn bedoeld om "de positie aan de Zwarte Zee te behouden". De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt in New York bijeen vanwege de Krimcrisis.[6][7]

Op 1 maart kreeg president Poetin van de Russische Federatieraad toestemming om de strijdkrachten in te zetten in Oekraïne. Poetin had daar zelf om gevraagd. Volgens hem zijn de troepen nodig op de Krim om de etnische Russen en de Zwarte Zeevloot te beschermen. Het Kremlin spreekt over de inzet van militairen op het grondgebied van Oekraïne. Dat laat de mogelijkheid open om elders dan de Krim troepen in te zetten.[8] Drie uur later liet waarnemend president Oleksandr Toertsjynov weten dat het Oekraïense leger is overgegaan tot mobilisatie en hij waarschuwde Rusland dat elke militaire actie in Oekraïne zou leiden tot oorlog.[9]

Aansluiting van de Krim bij Rusland[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Annexatie van de Krim (2014) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Op 6 maart 2014 stemde het Krimse parlement in met een decreet dat bepaalde dat de Krim een deel van Rusland werd.[10] Ter voorbereiding hierop werd op 11 maart de onafhankelijkheid uitgeroepen. Op 16 maart 2014 werd een referendum over aansluiting bij Rusland gehouden, waarbij de grote meerderheid van de bevolking voor aansluiting stemde. Oekraïne, de Europese Unie en de Verenigde Staten erkennen dit referendum echter niet, omdat zij voorafgaande onderhandelingen met Oekraïne nodig achten, en omdat de Russische militaire aanwezigheid de vrijheid van de stemming zou verstoren.

Op 18 maart 2014 werd officieel bekendgemaakt dat de Krim geannexeerd was door Rusland.[11][12] Dit wordt buiten Rusland alleen erkend door Wit-Rusland.[13][14] Op 24 maart besloot de Oekraïense regering om al haar soldaten en hun familieleden van de Krim te evacueren.[15]

Sinds de annexatie vinden er op de Krim op grote schaal landonteigeningen en andersoortige confiscaties plaats, die niet zelden als 'nationalisaties' worden aangeduid.[16] Voor de ontsluiting van de Krim opende de Russische federatie de Kertsjbrug over de Straat van Kertsj. Op 25 november 2018 blokkeerde de Russische Marine deze zeestraat, die de doorgang vormt tussen de Zwarte Zee en de Zee van Azov.[17]

Aanklacht[bewerken]

Op 25 januari 2016 maakte de Oekraïense regering bekend dat Oekraïne Rusland zou gaan aanklagen vanwege de annexatie van de Krim. Volgens het Oekraïense persbureau Unian zou de Oekraïense regering bij onder meer het Internationaal Zeerechttribunaal en het Internationaal Gerechtshof de annexatie aanhangig maken.

Zie ook[bewerken]

Portal.svg Portaal Krim


This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

Destek