Greta Thunberg

Wikipedia open wikipedia design.

Greta Thunberg
Thunberg in 2018
Thunberg in 2018
Algemene informatie
Geboren 3 januari 2003
Nationaliteit Zweedse
Bekend van sit-in voor Zweeds parlement

Greta Thunberg (3 januari 2003) is een Zweedse klimaatactiviste. Ze raakte bekend toen ze besloot om na de zomervakantie tot de Zweedse parlementsverkiezingen op 9 september 2018 elke schooldag te staken en met een spandoek buiten het Zweeds parlement post te vatten om aandacht te vragen voor de dreigende klimaatverandering.[1] Na de verkiezingen staakte ze iedere vrijdag.[2] “Ik doe dat tot de politici de voorwaarden van het Akkoord van Parijs naleven”, zei ze in 2018 in een opiniestuk in The Guardian.[3]

Biografie

Thunbergs moeder is Malena Ernman, een Zweedse operazangeres en deelneemster aan het Eurovisiesongfestival 2009. Haar vader is Svante Thunberg, een acteur, genoemd naar Svante Arrhenius, een neef van zijn overgrootmoeder.[4] Deze won in 1903 de Nobelprijs voor Scheikunde voor zijn theorie over elektrolytische dissociatie.[5]

Greta Thunberg was al vroeg sterk geïnteresseerd in milieu en wetenschap. Om de koolstofvoetafdruk te verminderen, overtuigde ze haar gezinsleden om veganistisch te eten, te consuminderen en niet meer te reizen met het vliegtuig.[6]Tijdens de TEDx Conferentie in Stockholm in november 2018 verklaarde ze te zijn gediagnosticeerd met obsessieve-compulsieve stoornis, selectief mutisme en het syndroom van Asperger.[7] Zij verklaart haar zwart-witdenken en de verbetenheid van haar engagement ten dele vanuit haar autisme.[8][9] Volgens haar (auto)biografie Scener ur hjärtat (Scenes uit het hart, Ons leven voor het klimaat), die ze samen met haar moeder schreef, heeft ze een fotografisch geheugen.

Thunberg werd begin maart 2019 in Zweden uitgeroepen tot "vrouw van het jaar", na een enquête, uitgevoerd in opdracht van de Zweedse krant Aftonbladet. Expressen, een andere Zweedse krant, riep Thunberg eerder ook al tot vrouw van het jaar uit.[10] Op 13 maart 2019 werd Greta Thunberg genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede door drie Noorse parlementsleden, Freddy André Øvstegård en twee andere leden van de Socialistische Linkse Partij[11] nadat ze begin februari ook al was genomineerd door de Duitse politica Lisa Badum.[12] Op 30 maart 2019 kreeg Thunberg in Berlijn tijdens het Goldene Kamera-gala de Sonderpreis Klimaschutz[13] en dezelfde dag werd ze door de Swedish Women's Educational Association (ofwel SWEA International, Inc.) gehuldigd als Zweedse vrouw van het jaar.[14]

Op 2 april 2019 werd bekendgemaakt dat Thunberg de winnaar werd van de Prix Liberté van de Franse regio Normandië, een prijs uitgereikt aan jongeren die zich inzetten voor vrijheid en vrede.[15] Op 12 april won Thunberg samen met de Noorse milieuvereniging Natur og Ungdom de Noorse Fritt Ords Pris.[16]

Activisme

Thunberg voor het Zweeds parlement in augustus 2018

Greta Thunberg kwam geregeld in de pers vanwege haar scherpe uitspraken op klimaatbijeenkomsten. Tijdens een actie van burgerlijke ongehoorzaamheid voor het Britse parlement op 31 oktober 2018, georganiseerd door Extinction Rebellion, had Thunberg het over “een uitzonderlijke en dringende crisis die nooit als zodanig is erkend, en onze leiders handelen allemaal als kleine kinderen".[17] Op de TED-conferentie van 24 november 2018 in Stockholm stelde Thunberg “we hebben al dertig jaar pep-talk en positieve praatjes gehoord. En sorry, maar het is nutteloos. Had het geholpen, dan waren de emissies nu al gezakt – en dat is niet het geval".[18][9]

Op de Klimaatconferentie van Katowice 2018 sprak Thunberg meermaals de aanwezigen toe, en verweet ze de huidige wereldleiders “de toekomst van jullie kinderen voor hun ogen te stelen”[19] en “jullie zijn niet volwassen genoeg om de waarheid te zeggen zoals ze is. Zelfs die last laten jullie aan ons, kinderen, over”.[2]

Op 23 december 2018 werd zij geïnterviewd door Fareed Zakaria in het CNN-programma GPS, waarin normaliter politici, regeringsautoriteiten en diplomaten aan het woord komen.[20]. Op 23 januari 2019 arriveerde ze in Davos, waar ze was uitgenodigd om te spreken op het World Economic Forum.[21] Terwijl Thunberg koos voor een 32 uur durende treinreis[22], kwamen 1500 deelnemers hiernaartoe met privévliegtuigen.[23]

Greta Thunberg fungeerde ook als rolmodel voor de klimaatacties van scholieren (Spijbelen voor het klimaat) in België, Duitsland en Zwitserland, in januari 2019.[24][25]

Op 21 februari 2019 kwam Greta Thunberg naar Brussel om samen met Anuna De Wever, Kyra Gantois en Adélaïde Charlier, de Belgische boegbeelden van Youth for Climate vooraan mee te lopen in de zevende klimaatmars op donderdag. Door de massale persbelangstelling moest de politie ingrijpen om de jongeren te beschermen.[26] In de voormiddag sprak Thunberg in Brussel de Europese Commissie met voorzitter Jean-Claude Juncker toe.[27] Op vrijdag 22 februari 2019 was Thunberg samen met onder anderen Anuna De Wever, Kyra Gantois en Adélaïde Charlier aanwezig bij de klimaatmars in Parijs en werd nadien samen met de Belgische en Duitse delegaties ontvangen door de Franse president Emmanuel Macron.[28] Thunberg deed tijdens een week schoolvakantie in Zweden mee aan de klimaatmarsen in Antwerpen op 28 februari 2019 en Hamburg op 1 maart 2019.[29] Omdat Thunberg in Berlijn uitgenodigd was voor het Goldene Kamera-gala, was ze op vrijdag 29 maart ook aanwezig op het Fridays for Future-protest, waar ze onder de Brandenburger Tor de circa 20.000 deelnemers toesprak.[30]

Op dinsdag 16 april 2019 sprak Thunberg de milieucommissie van het Europees Parlement in Straatsburg toe.[31] In de Vlierwijk in het centrum van Brussel werd een muurschildering gemaakt van Thunberg, door kunstenaar Encq, ook gekend als Henk De Ruddere.[32] Op woensdag 17 april 2019 had Thunberg op het Sint-Pietersplein in Rome een korte ontmoeting met Paus Franciscus die haar aanmoedigde om door te gaan.[33] Op donderdag was Thunberg uitgenodigd samen met andere organisatoren van de klimaatstakingen (o.a. Anuna De Wever) om te spreken voor het Italiaans parlement[34] en op vrijdag liep ze in Rome mee met de schoolstaking voor het klimaat, waar ze op het Piazza del Popolo de 25.000 deelnemers toesprak.[35] Vervolgens reisde Thunberg verder met de trein naar Londen, waar ze op zondag 21 april de actievoerders van de Extinction Rebellion-beweging toesprak die al acht dagen actie voerden in Londen.[36] Op 23 april 2019 gaf Thunberg een speech in het Britse parlement.[37]

Coaching en rolmodel

Greta Thunberg werd reeds op 20 augustus 2018, de eerste dag van haar protest, ontdekt door We Don't Have Time, een Zweedse tech-start-up onder leiding van CEO Ingmar Rentzhog,[38][39][40] een kennis van haar moeder Malena Ernman.[41] De stichting/onderneming zet zich in om via de sociale media ondersteuning te bieden voor ingrijpende klimaatinvesteringen (Green New Deal).[42][43] Greta Thunberg is korte tijd als speciale jeugdadviseur toegetreden tot het bestuur van de stichting.[42] In februari 2019 gaf de organisatie We Don’t Have Time toe dat ze zonder medeweten van Greta Thunberg en haar familie haar naam gebruikt hadden.[44]

In 2018 schreef Malena Ernman, de moeder van Thunberg, in haar biografie Scener ur hjärtat (Scenes uit het hart, Ons leven voor het klimaat) dat haar dochter een fotografisch geheugen had en dat ze "met het blote oog kon zien hoe broeikasgassen zoals koolstofdioxide uit onze schoorstenen stroomden en (...) de atmosfeer in een (...) stortplaats veranderden". Nadat deze passage bij een deel van de publieke opinie en media enige commotie veroorzaakte, verklaarden zowel Ernman als uitgeverij 'Bokförlaget Polaris' dat dit citaat niet letterlijk maar wel figuurlijk, als een metafoor moet worden geïnterpreteerd.[45]

Zie ook

Algemeen:broeikasgas · klimaatverandering · systeem Aarde · koolstofdioxide · stikstofoxiden · methaan
Fenomenen:verwoestijning · zeespiegelstijging · klimaatvluchteling · terugtrekking van gletsjers sinds 1850 · waterschaarste · global dimming · gat in de ozonlaag · massa-extinctie
Internationaal overleg:Akkoord van Kopenhagen · Akkoord van Parijs · Desertificatieverdrag · Emissiehandel · Europees systeem voor emissiehandel · Forests Now Declaration · Green Climate Fund · Intergovernmental Panel on Climate Change · Klimaatconferentie Kopenhagen 2009 · Klimaatconferentie van Lima 2014 (COP-20) · Klimaatconferentie van Parijs 2015 (COP-21) · Klimaatconferentie van Marrakesh 2016 (COP-22) · Klimaatconferentie van Bonn 2017 (COP-23) · Klimaatconferentie van Katowice 2018 (COP24) · Klimaatconferentie Chili 2019 (COP25) · Klimaatverdrag (UNFCCC) · Kyoto-protocol
Maatregelen:adaptatie · BECCS · CO2-afvang en -opslag · duurzame ontwikkeling · geo-engineering · klimaatneutraal · klimaatrechtspraak · koolstofput · mitigatie
Metingen:Hockeystickcurve · Keelingcurve · Mauna Loa Observatorium · Ny-Ålesund · State of the Climate · Temperatuurstijging in het noordpoolgebied · Wereld Meteorologische Organisatie
Onderzoek:Algemeen circulatiemodel (ACM, GCM) · Climate Change Performance Index · Climate Action Tracker · Gaia-hypothese · IPCC-rapport 2014 · Lijst van klimaatwetenschappers · Planetaire grenzen · RCP scenario's · Stern Review · Tellus Institute
Overheidsprogramma's:Deltaprogramma‎ · Sigmaplan · Energiebox · Klimaatbos · Nationaal emissieplafond · Nederlandse Emissieautoriteit · Energieakkoord voor duurzame groei · Green New Deal
Opinie en controverse:Climategate · Controverse over de opwarming van de Aarde · Koch Industries
Sociale actie & media:An Inconvenient Truth · Dikketruiendag / Warmetruiendag · Earth Hour · Energy Survival · Klimaatactivist in de politiek (boek) · Klimaatrechtvaardigheid · Live Earth · pooljaar (2007-2009) · Vleesloze dag · Klimaatbeweging · Schoolstaking voor het klimaat · Greta Thunberg · Anuna De Wever


This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

Destek