فرزانه تأییدی

Wikipedia open wikipedia design.

فرزانه تأییدی
Farzaneh Taeidi.jpg
زمینه فعالیت سینما، تئاتر
تولد ۱۳۲۴
تهران
مرگ ۵ فروردین ۱۳۹۹ (۷۵ سال)
لندن
ملیت ایرانی
پیشه هنرپیشه
سال‌های فعالیت ۱۳۵۱–۱۳۷۰
شریک(های)
زندگی
پرویز کاردان (طلاق)
بهروز به‌نژاد (؟ تا ۱۳۹۹)
فرزندان کیوان
وبگاه رسمی http://farzanehtaidi.com
صفحه در وبگاه IMDb
صفحه در وبگاه سوره

فرزانه تأییدی (زادهٔ ۱۳۲۴ در تهران – درگذشتهٔ ۴ فروردین ۱۳۹۹ در لندن) هنرپیشه سینما و تئاتر ایران بود. وی در فیلم‌هایی چون بدون دخترم هرگز، فریاد زیر آب، سفر سنگ و خاک و مجموعه تلویزیونی طلاق، ساخته مسعود اسدالهی، ایفای نقش کرد.[۱][۲][۳]

زندگی‌نامه

کودکی

فرزانه دوران کودکی و تحصیل را در اصفهان، کرمان، کرمانشاه و خوزستان گذراند. پدرش ارتشی بود[۴] و این نخستین بار بود که فرزانه شانس ایرانگردی را در دوران کودکی و نوجوانی داشت و دومین بار به خاطر حرفه اش به عنوان هنرپیشه تئاتر اداره هنرهای دراماتیک شانس سفر و بازی بر روی صحنه‌های گوناگون را داشت. او از کودکی عاشق رقص باله بود و مدتی هم کلاس باله رفت اگرچه بعدتر تئاتر به علاقهٔ حقیقی او به هنر تبدیل شد.[۱]

تئاتر و ازدواج

با شرکت در نخستین نمایش زندهٔ تلویزیونی در سال ۱۳۴۱، او کار در تئاتر را به‌طور رسمی در ادارهٔ هنرهای دراماتیک آغاز کرد. پس از یکسال و اندی با پرویز کاردان هنرپیشه و نویسنده و کارگردان تئاتر ادارهٔ هنرهای دراماتیک ازدواج کرد و حاصل این ازدواج کوتاه مدت پسرش کیوان بود. در طول پنج سال و نیم فعالیتش در ادارهٔ هنرهای دراماتیک تئاتر او در بیش از ۳۰ نمایشنامهٔ تلویزیونی و صحنه ای شرکت کرد.[۱]

سفر به آمریکا

در سال ۱۳۴۶ با پدرش به آمریکا رفت. در مدت اقامت ۵ ساله در آمریکا با شرکت در کلاس‌های شبانه کالج‌های معتبر کالیفرنیا که به کارگاه تئاتر معروف است او در این مدت دوره کوتاه آموزشی چند ساله در پیرامون تاریخ غرب و بازیگری در صحنه را آموخت. به عقیدهٔ او بیشترین تجربه‌هایش را از تماشای نمایش‌نامه‌های گوناگون بدست آورده‌است. او در زمان اقامتش در ایالت کالیفرنیا در لس آنجلس با حسین رجائیان (کارگردان) آشنا شد. او فرزانه را برای نقش اول فیلم خود به ایران دعوت کرد.[۱]

بازگشت به ایران

فرزانه تأییدی در اوایل سال ۱۹۷۲ میلادی با بازگشت به ایران با ادامهٔ کارش در تئاتر کار در سینمای ایران را شروع نمود. او با بهروز به‌نژاد در بیش‌تر کارهای تلویزیونی و سینمائی به عنوان زوج هنری فعال بود و این همراهی همچنان نیز ادامه دارد. او در این مدت فیلم‌های فریاد زیر آب را ساخت.

او که بعد از انقلاب ایران (۱۳۵۷)، در استخدام رسمی ادارهٔ برنامه‌های تئاتر وزارت فرهنگ و هنر بود مدعی است که در سال ۱۳۵۹ با صدور حکم حسن حبیبی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از کار برکنار شد. در حکم رسمی وزارت ارشاد اسلامی اینگونه نوشته شده که برای پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی شما مازاد بر احتیاج می‌باشید و بدیهی است که از این تاریخ تمام حقوق و مزایای شما قطع می‌شود.[۱]

در این مورد فرزانه تأییدی می‌گوید:

تا امروز که بیش از بیست و شش سال از انقلاب اسلامی می‌گذرد، این را می‌دانم که من اولین و تنها کارمند رسمی اداره برنامه‌های تئاتر بودم که بدین گونه از کار برکنار شدم. بهر حال بر اساس قانون رسمی استخدام کشوری من هم می‌بایست یا بازنشسته می‌شدم یا بازخرید. تمام سالهایی که کارمند رسمی وزارتخانه بودم حق بازنشستگی و حق بیمه می‌پرداختم و می‌بایست همه این مزایا در نظر گرفته می‌شد که نشد، من تا امروز هم نمی‌دانم که جرمم چه بوده‌است.

فرزانه به مدت هفت سال و چند ماه در ایران زندگی کرد و تا سال ۱۳۶۰ کار در تئاترهای لاله زار را ادامه داد و آخرین فیلم سینمائی‌اش «میراث من جنون» را بدون حجاب اسلامی کار کرد، که فیلم مذکور در اکران عمومی با استقبال تماشاگران روبرو شد. اما به علت همزمانی با تعطیلات مذهبی از اکران برداشته شد.[۱]

خروج از ایران

بالاخره در اوایل سال ۱۳۶۵ به انگلستان رفت و تا زمان مرگ به همراه بهروز به نژاد در لندن کار و زندگی کرد.[۱]

گریز ناگزیر

تئاتر زندهٔ تلویزیونیِ «آتشکده»، از راست: فیروز بهجت‌محمدی، ؟، مهین شهابی، فرزانه تأییدی و عزت‌الله انتظامی

نام کتابی است که در بخشی از آن، شرح خاطرات فرزانه تأییدی از مشکلات پیروان آئین بهایی در دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی و همچنین مشکلاتی که گریبانگیر او به عنوان یک بازیگر قدیمی شده بود آورده شده‌است.[۵]

شرکت در فیلم بدون دخترم هرگز

فرزانه تأییدی یکی از بازیگران فیلم بدون دخترم هرگز بود، که نقش «خانم شهین» را ایفا کرد.[۶] این فیلم به عقیدهٔ بعضی از صاحب‌نظران مانند راجر ایبرت[۷] و کرین جیمز[۸] نمایشی مغرضانه و متعصبانه از ایرانیان مسلمان دارد.[۹]

درگذشت

فرزانه تأییدی در روز ۵ فروردین ۱۳۹۹ در لندن درگذشت. او هنگام مرگ ۷۵ سال داشت.[۱۰][۱۱]

آثار

سینمایی

در فیلم سفر سنگ
ردیف نام فیلم نقش سال
۱ بدون دخترم هرگز خانم شهین ۱۳۷۰
۲ میراث من جنون گلی ۱۳۶۰
۳ سفر سنگ آسیه ۱۳۵۶
۴ فریاد زیر آب آذر ۱۳۵۶
۵ واسطه‌ها محترم ۱۳۵۶
۶ صلات ظهر سوری ۱۳۵۳
۷ خاک شوکت ۱۳۵۲
۸ هشتمین روز هفته لیلی ۱۳۵۲
۹ جهنم + من زری ۱۳۵۱

مجموعه تلویزیونی

نمایش‌ها

  • آقای آریان‌فر و خانواده‌اش
  • آگهی ازدواج
  • استحاله
  • امیر ارسلان نامدار
  • بختک
  • بنگاه تآترال
  • بیگانه‌ای در خانه
  • پرده‌برداری
  • جعفرخان از فرنگ آمده
  • خوشا به حال بردباران
  • دایی وانیا
  • دوست ناشناس
  • دیار خاموشان
  • روز سن والنتین
  • رومئو و ژولیت
  • زیبای بی‌اعتنا
  • سرباز لاف‌زن
  • فاسق
  • فناشدگان
  • گربه سیاه
  • گلدان
  • مرگ همسایه
  • مطبخ
  • نیویورک نیویورک
  • وعدهٔ ملاقات با خودم

جوایز

  • برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر نقش اول زن از ششمین جشنوارهٔ فیلم سپاس برای بازی در فیلم هشتمین روز هفته در سال ۱۳۵۳
  • برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر نقش اول زن از ششمین جشنواره فیلم سپاس برای بازی در فیلم خاک در سال ۱۳۵۳

پانویس

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ «Farzaneh Taidi - فرزانه تائیدی». farzanehtaidi.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۵.
  2. «از «بدون دخترم هرگز» تا «۳۰۰» شانزده سال می‌گذرد». سایت سی نت. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژانویه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۱ ژوئن ۲۰۱۱.
  3. «نگاهی به زندگی و دستاوردهای هنری «فرزانه تأییدی» بازیگر فقید ایرانی». صدای آمریکا. ۶ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۶.
  4. پور، یوسف لطیف (۲۰۲۰-۰۳-۲۵). «درگذشت فرزانه تأییدی، ستارۀ 'فریاد زیر آب'». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۶.
  5. نازنین پایدار (۱۴ شهریور ۱۳۸۷). «'گریز ناگزیر'، سی روایت از سی سال پیش». بی‌بی‌سی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۶.
  6. Not Without My Daughter (1991) - IMDb, retrieved 2020-03-26
  7. Ebert, Roger. "Not Without My Daughter movie review (1991) | Roger Ebert". www.rogerebert.com. Retrieved 2020-03-25.
  8. James، Caryn (۱۹۹۱-۰۱-۲۷). «Embrace the Stereotype; Kiss the Movie Goodbye» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۵.
  9. "Iran tried to hire IRA hit-men: Provos turned down offer of guns,". The Independent. 1994-05-03. Retrieved 2020-03-25.
  10. «فرزانه تأییدی، بازیگر سرشناس پیش از انقلاب، درگذشت». رادیو فردا. ۶ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۵.
  11. «تصاویر؛ فرزانه تأییدی درگذشت». ۶ فروردین ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۰.

منابع

پیوند به بیرون



This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

Destek