Advertising Enquiries

Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı

Wikipedia open wikipedia design.

Norveç Nobel İnstitutu Norveç Nobel Komitəsinə Nobel Sülh Mükafatını alanların seçilməsində və illik mükafatın Osloda təşkilində kömək edir.

Sülh üzrə Nobel mükafatı hər il Norveç Nobel Komitəsi tərəfindən "millətlər arasındakı qardaşlıq, daimi orduların ləğvi və ya azaldılması və sülh qurultaylarının keçirilməsi və təşviqi üçün ən çox və ya ən yaxşı işlər görmüş şəxsə" təqdim edilir.[1] Nobelin vəsiyyətinə əsasən, mükafat Norveç Nobel Komitəsi tərəfindən idarə olunur və Norveç Parlamenti tərəfindən seçilmiş beş nəfərdən ibarət komitə tərəfindən verilir.[2]

Hər laureatbir bir medal, bir diplom və illər ərzində dəyişən miqdarda pul mükafatı alır.[3] Bu mükafat kimya, fizika, ədəbiyyat, sülhfiziologiya və ya tibb sahələrində insanlığa əlamətdar töhfələr verənlərə təqdim edilən Alfred Nobelin 1895-ci ildəki vəsiyyəti əsasında təsis edilmiş beş Nobel mükafatından biridir.[4]

Ümumi baxış[redaktə | əsas redaktə]

Sülh Mükafatı hər il Osloda, Norveç Kralının iştirakı ilə, 10 dekabrda Nobelin ölümünün ildönümündə təqdim olunur və Stokholmda təqdim edilməyən yeganə Nobel mükafatıdır.[5] Digər mükafatlardan fərqli olaraq Sülh Mükafatı ara-sıra bir şəxsdən çox bir təşkilata verilir (məsələn, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi üçqat laureat).

Nobel Sülh Mükafatı ilk dəfə 1901-ci ildə Frederik PassiAnri Dünana verildi, onların bölüşdükləri mükafat pulu 150.782 İsveç kronu təşkil edirdi (bu məbləğ 2008-ci ildə 7.731.004 krona bərabər idi). Ən sonuncu laureat 2019-cu ildə isə Abiy Əhməd Əli idi.

  • 1962-ci ildə Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı olan Laynus Polinq iki dəfə şəriksiz şəkildə Nobel mükafatına layiq görülən yeganə şəxsdir; 1954-cü ildə Kimya üzrə Nobel mükafatını aldı.[6]
  • 2014-cü ildə 17 yaşında Sülh üzrə Nobel mükafatına layiq görülən Məlalə Yusəfzay ən gənc laureatdır.[6]
  • Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı olan ilk qadın Bertha von Zuttner idi (1905). 106 Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatından 17-si qadındır.[6]
  • Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi humanitar fəaliyyətinə görə üç dəfə mükafata layiq görülərək ən çox Sülh üzrə Nobel mükafatlarını alan laureat olmuşdur.[6]
  • Üç Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı mükafatlandırıldıqları vaxt həbsdə idilər: Karl von Ossiyetski, Aun San Su ÇjiLyu Syaobo.[6]

Mübahisə[redaktə | əsas redaktə]

Bu mükafat Nobel mükafatlarının ən mübahisəli hesab olunur; bir neçə seçimin tənqid edilməsi[7][8] və 19 dəfə mükaftın verilməməsinə görə.

  • Beş dəfə namizəd olmasına baxmayaraq, Mahatma Qandi heç vaxt bu mükafatı qazanmadı. 1948-ci ildə öldürülməsindən sonra komitə ölümündən sonra ona mükafatın təltif edilməsini düşündü, lakin buna qarşı qərar verdi və və bunun əvəzinə həmin il "uyğun yaşayan namizədin olmaması" izahatı ilə mükafat heç kimə verilmədi.[9]
  • 1961-ci ildə namizədliyini irəli sürdükdən sonra laureat elan olunmasından bir neçə ay əvvəl vəfat edən Daq Hammarşeld ölümündən sonra laureat olan yeganə şəxs oldu.[10]
  • 1973-cü ildə Le Dık Tho Nobel sülh mükafatından imtina edib. İmtinaya səbəb kimi isə Vyetnamda hələ də əsl sülhün əldə olunmadığını əsas gətirib.[6]

Laureatlar[redaktə | əsas redaktə]

2018-ci ildə Sülh üzrə Nobel mükafatı 106 şəxs və 24 təşkilata verildi. On yeddi qadın Sülh üzrə Nobel mükafatını (digər mükafatlardan daha çox).[11] Yalnız iki alıcı bu sahə üzrə birdən çox mükafatlar qazandı: Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi üç dəfə (1917, 1944 və 1963) və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı iki dəfə (1954 və 1981). 19 il Sülh üzrə Nobel mükafatı verilmədi. Le Dık Tho 1973-cü ildə mükafatdan imtina edən yeganə şəxs idi.[12] O, Henry Kissinger ilə 1973-cü il bu mükafata layiq görüldü, ancaq bu cür "burjua sentimentalizmlərinin" onun üçün olmadığını və Paris Sülh Sazişlərinə tam əməl olunmadığını əsas gətirərək mükafatdan imtina etdi.

İl Laureat Ölkə Əsaslanma
1901 Jean Henri Dunant.jpg Anri Dünan İsveçrə İsveçrə Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin təsis edilməsindəki roluna görə[10][13]
Frederic Passy.jpg Frederik Passi Fransa Fransa "Parlamentlərarası Birliyin əsas qurucularından biri və eyni zamanda ilk Ümumdünya Sülh Konqresinin əsas təşkilatçısı olduğuna görə"[10][13]
1902 Ducommun.jpg Eli Dükommen İsveçrə İsveçrə "Beynəlxalq Sülh Bürosunun ilk fəxri katibi vəzifəsinə görə"[10][14]
Charles Albert Gobat2.jpg Albert Qoba "Parlamentlərarası Birliyin ilk baş katibi vəzifəsinə görə"[10][14]
1903 Cremer.jpg Uilyam Krimer Böyük Britaniya Böyük Britaniya "Parlamentlərarası Birliyin 'ilk atası' olaraq roluna görə"[10][15]
1904 Logo of Institut de Droit International.svg Beynəlxalq Hüquq İnstitutu Belçika Belçika "Qeyri-rəsmi bir qurum olaraq beynəlxalq hüquq elminin ümumi prinsiplərini formalaşdırma səylərinə görə"[10][16]
1905 Bertha von Suttner nobel.jpg Berta fon Zutner Avstriya Avstriya "Silahlarınızı aşağı salın!" əsərinə və mükafatın yaranmasına töhfə verdiyi töhfələrinə görə[10][17]
1906 President Theodore Roosevelt, 1904.jpg Teodor Ruzvelt ABŞ ABŞ "Rus-Yapon müharibəsini sona çatdırmaq üçün müvəffəqiyyətli vasitəçiliyi və Haaqa məhkəməsinə ilk işini təqdim edərək arbitraj maraqlarına görə"[10][18]
1907 Ernesto Teodoro Moneta.jpg Ernesto Teodoro Moneta İtaliya İtaliya "İtaliya sülh hərəkatının əsas lideri kimi fəaliyyətinə görə"[10][19]
Louis Renault jurist.gif Lui Reno Fransa Fransa "Aparıcı Fransız beynəlxalq hüquqşünası olaraq və Haaqa Daimi Arbitraj Məhkəməsinin üzvü kimi fəaliyyətinə görə"[10][19]
1908 KParnoldson.jpg Klas Arnoldson İsveç İsveç "İsveç Sülh və Arbitraj Liqasının qurucusu olaraq fəaliyyətinə görə"[10][20]
Fredrik Bajer nobel.jpg Fredrik Bayer Danimarka Danimarka "Regional əməkdaşlığın bərkidilməsi üçün Skandinaviya parlamentlərarası ittifaqının yaradılmasına görə"[10][20]
1909 Beernaert.gif Ogüst Beyernar Belçika Belçika "İki Haaqa konfransındaki nümayəndəliyinə və Parlamentlərarası Birliyin aparıcı lideri olduğuna görə"[10][21]
PaulBalluet.gif Pol D'Esturnel de Konstan Fransa Fransa "Fransa və qonşu ölkələr arasında arbitraj haqqında müqavilələrə görə"[10][21]
1910 IPB logo.svg Beynəlxalq Sülh Bürosu İsveçrə İsveçrə "Müxtəlif ölkələrin sülh cəmiyyətləri arasında əlaqə rolunu oynadığına görə"[22][23]
1911 TMCasser.jpg Tobias Asser Niderland Niderland "Arbitraj Məhkəməsinin üzvü olması və Beynəlxalq Şəxsi Hüquq Konfransı təşəbbüskarı olduğuna görə"[10][24]
Alfred Hermann Fried nobel.jpg Alfred German Frid Avstriya Avstriya "Alman Sülh Cəmiyyətinin qurucusu olaraq fəaliyyətlərinə görə"[10][24]
1912 Elihu Root, bw photo portrait, 1902.jpg Eliu Rut ABŞ ABŞ "Beynəlxalq arbitraja güclü marağına və dünya məhkəməsi planına görə"[10][25]
1913 HenriLaFontaine.jpg Anri Lafonten Belçika Belçika "Beynəlxalq Sülh Bürosunun rəhbəri olaraq fəaliyyətlərinə görə"[10][26]
1914 I Dünya müharibəsi səbəbindən mükafat verilmədi.
1915
1916
1917 Emblem of the ICRC.svg Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi İsveçrə İsveçrə "Birinci Dünya Müharibəsinin tərəflərdəki çox sayda hərbi əsirlərin hüquqlarını, o cümlədən ailələri ilə əlaqə qurma hüquqlarını qorumaq üçün böyük bir vəzifəni yerinə yetirdiyinə görə"[10][27]
1918 I Dünya müharibəsi səbəbindən mükafat verilmədi.
1919 President Woodrow Wilson portrait December 2 1912.jpg Vudro Vilson ABŞ ABŞ "Millətlər İttifaqıın yaradılmasındaki həlledici roluna görə"[10][28]
1920 Léon Bourgeois.jpg Leon Burjua Fransa Fransa "1899 və 1907-ci ildəki Haaqa konfranslarında iştirakına və digər fəaliyyətlərinə görə"[10][29]
1921 Hjalmar branting stor bild.jpg Hjalmar Branting İsveç İsveç "Millətlər Liqasındakı fəaliyyətinə görə"[10][30]
Christian Lous Lange.jpg Kristina Lous Lange Norveç Norveç "Norveç Nobel Komitəsinin birinci katibi" və "Parlamentlərarası Birliyin baş katibi" olaraq fəaliyyətlərinə görə"[10][30]
1922 Fridtjof Nansen LOC 03377u-3.jpg Frityof Nansen "Rusiyada qıtlığa qarşı mübarizə aparan milyonlarla insana kömək etdiyinə"və "Kiçik Asiya və Trakyada qaçqınlar üçün həyata keçirdiyi fəaliyətlərinə görə"[31][32]
1923 Mükafat verilmədi
1924
1925 Austen Chamberlain nobel.jpg Cozef Ostin Çemberlen Böyük Britaniya Böyük Britaniya "Lokarno sazişləri üzrə fəaliyyətlərinə görə"[10][33]
Charles Dawes, Bain bw photo portrait.jpg Çarlz Daues ABŞ ABŞ "Adını daşıyan plana verdiyi töhfələrə görə"[10][33]
1926 Aristide Briand 2.jpg Aristid Braynd Fransa Fransa "Lokarno sazişləri ilə əlaqəli işlərinə görə"[10][34]
Bundesarchiv Bild 146-1989-040-27, Gustav Stresemann.jpg Qustav Ştrezeman Almaniya Almaniya
1927 Ferdinand Buisson 1924.jpg Ferdinand Büisson Fransa Fransa "Fransız-Alman populyar barışığına verdiyi töhfələrə görə"[10][35]
Ludwig Quidde nobel.jpg Lüdviq Kvidde Almaniya Almaniya
1928 Mükafat verilmədi
1929 FrankKellogg.jpg Frenk Kelloq ABŞ ABŞ "Brian-Kelloq paktının danışıq tərəfdaşı"[10][36]
1930 Nathan Söderblom nobel.jpg Natan Söderblom İsveç İsveç "Kilsələri yalnız ekumenikal birlik üçün deyil, həm də dünya sülhü üçün işə cəlb etmə təşəbbüslərinə görə"[10][37]
1931 Jane Addams profile.jpg Ceyn Addams ABŞ ABŞ "Sosial islahat işlərinə və Qadınların Beynəlxalq Sülh və Azadlıq Liqasına rəhbərliyinə görə"[10][38]
Nicholas Murray Butler ppmsca.03668.jpg Nikolas Batler "Brian-Kelloq paktını tanıtmasına" və "Amerika sülh hərəkatının daha quruluş yönümlü hissəsinin lideri kimi fəaliyyətinə görə"[10][38]
1932 Mükafat verilmədi
1933 Norman Angell 01.jpg Ralf Encell Böyük Britaniya Böyük Britaniya "Böyük illüziyanın müəllifi və Millətlər İttifaqının tərəfdarı və eyni zamanda bütövlükdə sülh üçün nüfuzlu bir publisist və pedaqoq olduğuna görə"[39]
1934 1910 Arthur Henderson.jpg Artur Henderson "Millətlər İttifaqı ilə əlaqəli fəaliyyətlərinə, xüsusilə də tərksilah təşəbbüslərinə görə"[10][40][41]
1935 Carl von Ossietzky.jpg Karl fon Oseski Almaniya Almaniya "Almaniyanın yenidən silahlanmasına qarşı apardığı mübarizəyə görə"[10][42]
1936 Carlos Saavedra Lamas.jpg Karlos Saavedra Lamas Argentina Argentina "Paraqvay və Boliviya arasındakı Cako müharibəsinə son qoymasında vasitəçiliyinə görə"[10][43]
1937 Robert Cecil, 1st Viscount Cecil of Chelwood - Project Gutenberg eText 15306.jpg Robert Sesil Böyük Britaniya Böyük Britaniya Millətlər İttifaqı ilə əlaqəli fəaliyyətlərinə görə[10][44]
1938 Flag of the League of Nations (1939).svg Beynəlxalq Nansen Təşkilatı Millətlər İttifaqı Qaçqınlara kömək fəaliyyətlərinə görə[45]
1939 II Dünya müharibəsi səbəbindən mükafat verilmədi.
1940
1941
1942
1943
1944 Emblem of the ICRC.svg Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi İsveçrə İsveçrə "Müharibə illərində bəşəriyyət naminə gördüyü böyük işə görə"[46][47]
1945 Hull-Cordell-LOC.jpg Kordell Hall ABŞ ABŞ "Ev təcridçiliyinə qarşı apardığı mübarizəyə, Amerika qitələrində sülh bloku yaratma səylərinə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı üçün gördüyü işlərə görə"[48]
1946 EmilyGreeneBalch.jpg Emili Qrin Bolç "Əvvəllər Tarix və Sosiologiya professoru; Qadınların Beynəlxalq Sülh və Azadlıq Liqası fəxri Beynəlxalq prezidenti"[49]
John Raleigh Mott, 1910.jpg Con Mott "Beynəlxalq Missionerlər Şurasının sədri; Ümumdünya Gənc Kişilər Xristian Dərnəkləri Birliyinin prezidenti"[49]
1947 Quaker star-T.svg

Cəmiyyət xidmətində Dostlar Şurası və Cəmiyyət xidmətində Amerika Dostlar Komitəsi[50][51]

"Başqalarına şəfqət və onlara kömək etmək istəyi"[50]
1948 "Uyğun yaşayan namizədin olmaması" səbəbindən mükafat verilmədi."[9]
1949 John Boyd Orr nobel.jpg Con Boyd Orr Böyük Britaniya Böyük Britaniya "Həkim; Alimentar Politoloq; Görkəmli təşkilatçı və Ümumi Qida və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının direktoru; Milli Sülh Şurası və Dünya Sülh Təşkilatları Birliyinin prezidenti."[52]
1950 Ralph Bunche - 1963 March on Washington.jpg Ralf Banç ABŞ ABŞ "Harvard universitetinin professoru; 1948-ci ildə Fələsdində aradüəldən idi."[53]
1951 Léon Jouhaux nobel.jpg Leon Juo Fransa Fransa "Avropa Şurası Beynəlxalq Komitəsinin prezidenti, Beynəlxalq Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının vitse-prezidenti, BƏT Şurasının üzvü, BMT nümayəndəsi"[54]
1952 Bundesarchiv Bild 183-D0116-0041-019, Albert Schweitzer.jpg Albert Şveytser Fransa Fransa "Həyata hörmət üçün... Fərdlər, millətlər və irqlər arasında davamlı bir sülhün təməllərini təbliğinə görə"[55]
1953 General George C. Marshall, official military photo, 1946.JPEG Corc Marşall ABŞ ABŞ "Amerika Qırmızı Xaç Komitəsinin baş prezidenti; Keçmiş dövlət katibi və müdafiə naziri; BMT nümayəndəsi; Marşal Planının yaradıcısı."[56]
1954 Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı BMT BMT "1951-ci ildə BMT tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq yardım təşkilatı"[57]
1955 Mükafat verilmədi
1956
1957 Lester B. Pearson with a pencil.jpg Lester Pirson Kanada Kanada "Kanadanın xarici işlər üzrə keçmiş dövlət katibi; Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının 7-ci sessiyasının keçmiş prezidenti";[58] "Süveyş böhranının sona çatmasınadaki roluna və Yaxın Şərq məsələsini Birləşmiş Millətlər Təşkilatı vasitəsi ilə həll etmə təşəbbüsünə görə."[10]
1958 Georges Pire 1958.jpg Jorj Pir Belçika Belçika "Dominik Təriqətində ata; Qaçqınlar üçün yardım təşkilatının rəhbəri"[59]
1959 Philip Noel-Baker 1942.jpg Filip Noel-Beyker Böyük Britaniya Böyük Britaniya "Parlament üzvü; beynəlxalq sülh və əməkdaşlıq üçün ömürlük əzmkar fəal"[60]
1960 Albert Lutuli nobel.jpg Albert Lutuli Cənubi Afrika Respublikası Cənubi Afrika Respublikası "Afrika milli konqresinin prezidenti,"[61] "Cənubi Afrikada aparteidlə mübarizədə ən ön cəbhədə idi."[10]
1961 Dag Hammarskjöld.jpg Daq Hammarşeld İsveç İsveç "BMT baş katibi,"[62] təşkilatı gücləndirdiyinə görə "mükafatlandırıldı."[10]
1962 Linus Pauling 1962.jpg Laynus Polinq ABŞ ABŞ "üvə silahı sınaqlarına qarşı həyata keçirdiyi kampaniyaya görə"[63]
1963 Emblem of the ICRC.svg Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi İsveçrə İsveçrə BQXK-nın 100 illik mövcudluğunda insan hüquqlarının qorunmasında göstərdikləri fəaliyyətlərə görə.[64]
Emblem of the IFRC.svg Qırmızı Xaç Cəmiyyətləri Liqası
1964 Martin Luther King Jr NYWTS.jpg Martin Lüter Kinq ABŞ ABŞ Qaradərililərin bərabərliyi uğrundakı fəaliyyətlərinə görə.[65]
1965 UNICEF Logo.svg BMT Uşaq Fondu BMT BMT "BMT tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq yardım təşkilatı; Millətlər və dünya arasındakı qardaşlığ"ın möhkəmlənməsində fəal roluna görə" [66]
1966 Mükafat verilmədi
1967
1968 René Cassin nobel.jpg Rene Kassen Fransa Fransa "Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin sədri"[67]
1969 Flag of ILO.svg Beynəlxalq Əmək Təşkilatı BMT BMT "Sülh infrastrukturu" yaratmaq və millətlərarası qardaşlığın gücləndirməsindəki fəalıqlarına görə.[68]
1970 Norman Borlaug (cropped).jpg Norman Borlouq ABŞ ABŞ "Beynəlxalq Qarğıdalı və Buğda Təkmilləşdirmə Mərkəzinin üzvü;"[69] "xüsusilə Asiya və Latın Amerikasında qida istehsalına təsir göstərən "yaşıl inqilab"a verdiyi töhfələrə görə."[10]
1971 Bundesarchiv B 145 Bild-F057884-0009, Willy Brandt.jpg Uilli Brandt Qərbi Almaniya Qərbi Almaniya "Almaniya Federativ Respublikasının kansleri; Şərqlə Qərb arasındakı gərginliyin azalmasına yol açan konkret təşəbbüslərin tanınması üçün."[70]
1972 Mükafat verilmədi
1973 Henry Kissinger.jpg Henri Kissincer ABŞ ABŞ "Vyetnam müharibəsində atəşkəs əldə olunması və Amerika qüvvələrinin çıxarılması məqsədi güdən 1973-cü il Paris sazişinə görə"[10][71]
LeDucTho1973.jpg Le Dık Tho Vyetnam Vyetnam
1974 Seán MacBride 1984.jpg Şon Makbrayd İrlandiya İrlandiya "Beynəlxalq Sülh Bürosunun prezidenti; Namibiya Komissiyasının sədri."[72] "İnsan hüquqlarının vəziyyətinin monitorinqinin beynəlxalq mexanizmlərinin yaradılmasına görə."[10]
Satō Eisaku.jpg Eysaku Sato Yaponiya Yaponiya "Yaponiyanın Baş naziri,"[72] "Yaponiya üçün nüvə seçimindən imtina etdiyinə və regional barışıq üçün səylərinə görə"[10]
1975 RIAN archive 25981 Academician Sakharov.jpg Andrey Saxarov SSRİ SSRİ "İnsan hüquqları, tərksilah və bütün millətlər arasında əməkdaşlıq uğrunda mübarizəsinə görə"[73]
1976 Betty Williams.jpg Betti Uilyams Böyük Britaniya Böyük Britaniya "Şimali İrlandiya Sülh Hərəkatının (sonradan Sülh İnsanları Birliyi adlandırıldı) qurucusu"[74]
Mairead Corrigan Gaza crop.jpg Meyrid Korriqan
1977 Amnesty International Taiwan ask for release of Chung Ting-pang.jpg Beynəlxalq Əfv "Vicdan məhbuslarının insan hüquqlarını qoruduqlarına görə"[10][75]
1978 Anwar Sadat cropped.jpg Ənvər Sadat Misir Misir "Kemp-Devid müqaviləsinə görə"[76]
Menachem Begin 2.jpg Menaxem Begin İsrail İsrail
Polşa Polşa
1979 MotherTeresa 090.jpg Tereza Ana Hindistan Hindistan "Xeyriyyəçilik Missionerlərinin Qurucusu"
"Əzab çəkən insanlığa kömək etməkdəki fəaliyyətlərinin tanınması üçün"[77]
1980 Adolfo Pérez Esquivel agosto 2011.jpg Adolfo Perez Eskivel Argentina Argentina "İnsan hüquqları lideri;"[78] "ölkəsini (Argentina) idarə edən hərbi xunta ilə mübarizə aparmaq üçün zorakı olmayan insan hüquqları təşkilatları təsis etdi."[10]
1981 Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı BMT BMT "1951-ci ildə ABŞ tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq yardım təşkilatı."[79]
1982 ARB-Alva-Myrdal.jpg Alva Myurdal İsveç İsveç "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının tərksilah danışıqlarında göstərdikləri möhtəşəm faəliyyətlərinə görə, hər ikisi də mühüm rol oynamış və beynəlxalq səviyyədə tanınmışdır"[80][81]
Alfonso Garcia Robles 1981.jpg Alfonso Qarsiya Robles Meksika Meksika
1983 Lech Walesa OAF Visit.jpg Lex Valensa Polşa Polşa "Solidarnostun qurucusu; insan hüquqları uğrunda təşviqatçı"[82]
1984 Desmond tutu 20070607 2.jpg Desmond Tutu Cənubi Afrika Respublikası Cənubi Afrika Respublikası "Cənubi Afrika Kilsələr Şurasının baş katibi, Yohannesburq yepiskopu; Aparteidlə mübarizədə göstərdiyi cəsarət və qəhrəmanlığına görə."[83]
1985 Nüvə Müharibəsi Əleyhinə Dünya Həkimləri Hərəkatı ABŞ ABŞ Avtoritetiv informasiya və atom müharibəsinin fəlakətli nəticələri barədə marifləndirici fəaliyyətlərinə görə."[84]
1986 Elie Wiesel.jpg Eli Vizel ABŞ ABŞ "Prezidentin Holokost Komissiyasının sədri"[85]
1987 OscarArias.jpg Oskar Arias Kosta-Rika Kosta-Rika "Mərkəzi Amerikada sülh danışıqlarının təşəbbüskarı."[86]
1988 United Nations Peacekeeping Logo.svg BMT Sülhməramlı Qüvvələri BMT BMT "Birləşmiş Millətlər Təşkilatının fundamental prinsiplərindən birini həyata keçirmək üçün mühüm töhfələr verən səylərinə görə"[87][88]
1989 Dalai Lama at WhiteHouse (cropped).jpg XIV Dalay Lama Hindistan Hindistan "Tibetin azad edilməsi uğrunda apardığı mübarizədə ardıcıl olaraq zorakılığın tətbiq edilməsinə qarşı çıxmışdır. Bunun əvəzinə, xalqının tarixi və mədəni irsini qorumaq üçün tolerantlığa və qarşılıqlı hörmətə əsaslanan dinc həll yollarını müdafiə etmişdi."[89][90]
1990 Mikhail Gorbachev 1987.jpg Mixail Qorbaçov SSRİ SSRİ Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Baş katibi və Sovet İttifaqının Prezidenti, "bu gün beynəlxalq birliyin mühüm hissələrini xarakterizə edən sülh prosesindəki aparıcı roluna görə"[91]
1991 Aung San Suu Kyi.jpg Aun San Su Çji Myanma Myanma "Demokratiya və insan hüquqları uğrunda qeyri-zorakı mübarizəsinə görə"[92]
1992 Rigoberta Menchu Tum.JPG Riqoberta Mençu Qvatemala Qvatemala "Yerli xalqların hüquqlarına hörmət əsasında sosial ədalət və etno-mədəni uzlaşma fəaliyyətlərinin tanınması üçün"[93]
1993 Nelson Mandela-2008.jpg Nelson Mandela Cənubi Afrika Respublikası Cənubi Afrika Respublikası "Aparteid rejiminin dinc yolla ləğvi və yeni demokratik Cənubi Afrikanın əsasını qoymaq uğrundakı fəaliyyətlərinə görə"[94]
Frederik Willem de Klerk.jpg Frederik Villem de Klerk
1994 ArafatEconomicForum.jpg Yasir Ərəfat Fələstin Fələstin "Hər iki tərəfdən böyük cəsarət tələb edən və Yaxın Şərqdə qardaşlıq yolunda yeni bir inkişaf üçün geniş imkanlar açan siyasi aktın şərəfinə."[95]
Yitzhak Rabin (1986) cropped.jpg İshaq Rabin İsrail İsrail
Shimon Peres World Economic Forum 2007.jpg Şimon Peres İsrail İsrail
1995 Josef Rotblat ID badge.png Cozef Rotblat Polşa Polşa "Nüvə silahının beynəlxalq siyasətdəki rolunu azaltmaq və uzun müddətdə bu silahların aradan qaldırılması səylərinə görə"[96]
Peace sign.svg Elm və dünya işləri üzrə Paquaş konfransları Kanada Kanada
1996 Carlosbelo.jpg Karlos Filipe Ximenes Belo Şərqi Timor Şərqi Timor "Şərqi Timordakı münaqişənin ədalətli və sülh yolu ilə həlli yolundakı işlərinə görə."[97]
EastTimor.JoseRamosHorta.01.jpg Jose Ramos-Horta Şərqi Timor Şərqi Timor
1997 Icbl english.pdf Piyadalar Əleyhinə Minaların Qadağan Olunması üzrə Beynəlxalq Hərəkat İsveçrə İsveçrə "piyadalar əleyhinə minaların qadağan edilməsi və təmizlənməsi üzrə fəaliyyətlərinə görə"[98]
JodyWilliamsMay2010.jpg Codi Uilyams ABŞ ABŞ
1998 John Hume 2008.jpg Con Hyüm İrlandiya İrlandiya "Şimali İrlandiyadakı münaqişənin sülh yolu ilə həll edilməsi üzrə səylərinə görə"[99]
David Trimble.jpg Devid Trimbl Böyük Britaniya Böyük Britaniya
1999 75px Sərhədsiz Həkimlər İsveçrə İsveçrə "Təşkilatın bir neçə qitədə həyata keçirdikləri humanitar fəaliyyətlərinin tanınması üçün"[100]
2000 Kim Dae-jung (Cropped).png Kim De Çjun Cənubi Koreya Cənubi Koreya "Cənubi Koreyadakı və ümumiyyətlə Şərqi Asiyadakı demokratiya və insan hüquqları, xüsusilə Şimali Koreya ilə sülh və barışıq üçün etdiyi fəaliyyətə görə"[101]
2001 Emblem of the United Nations.svg Birləşmiş Millətlər Təşkilatı BMT BMT "Daha mütəşəkkil bir dünya yaratmaq və dünya sülhünün möhkəmlənməsinə verdiyi töhfələrinə görə."[102]
Kofi Annan, Photo: Harry Wad Kofi Annan Qana Qana
2002 US Navy 050811-N-0653J-006 Former President Jimmy Carter looks over the navigation table in the control room of his namesake ship, the Sea Wolf-class attack submarine USS Jimmy Carter (SSN 23).jpg Cimmi Karter ABŞ ABŞ "Beynəlxalq münaqişələrin sülh yolu ilə həlli, demokratiyanın və insan hüquqlarının möhkəmləndirilməsi, habelə iqtisadi və sosial inkişafın təşviqi sahəsində onillərdir dəvam edən fəaliyyətlərinə görə."[103]
2003 Shirin Ebadi - Fronteiras do Pensamento São Paulo 2011 (5839607998, cropped).jpg Şirin Ebadi İran İran "Demokratiya və insan hüquqları uğrunda səylərinə görə. Xüsusilə qadınuşaq hüquqları uğrunda mübarizəyə fokuslanmışdı."[104]
2004 Wangari Maathai in Nairobi.jpg Vanqari Maatai Keniya Keniya "Davamlı inkişafa, demokratiyaya və sülhə verdiyi töhfələrinə görə"[105]
2005 Flag of IAEA.svg Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik BMT BMT "Nüvə enerjisinin hərbi məqsədlər üçün istifadəsinin qarşısını almaq və nüvə enerjisinin dinc məqsədlər üçün ən etibarlı şəkildə istifadə edilməsini təmin etmək səylərinə görə"[106]
Mohamed ElBaradei.jpg Məhəmməd Yunus Misir Misir
2006 Professor Muhammad Yunus- Building Social Business Summit (8758300102).jpg Muhammad Yunus Banqladeş Banqladeş "Yoxsullar üçün iqtisadi və sosial imkanları inkişaf etdirdiklərinə görə."[107]
Qremin Bankı
2007 Intergovernmental Panel on Climate Change Logo.svg İqlim Dəyişikliyi üzrə Beynəlxalq Mütəxəssislər Komissiyası BMT BMT "İnsan fəaliyyətinin yaratdığı qlobal iqlim dəyişikliyinin nəticələrinin öyrənilməsi və onların mümkün qarşısının alınması üçün tədbirlərin hazırlanması görə."[108]
Al Gore.jpg Albert Qor ABŞ ABŞ
2008 Martti Ahtisaari.jpg Marti Axtisaari Finlandiya Finlandiya "Bir neçə qitədə və otuz ildən çox müddətdə beynəlxalq münaqişələrin həllində göstərdiyi səylərə görə"[109]
2009 Official portrait of Barack Obama.jpg Barak Obama ABŞ ABŞ "Beynəlxalq diplomatiyanın və xalqlar arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsindəki fövqəladə səylərinə görə"[110]
2010 Liu Xiaobo.png Lyu Syaobo ÇXR ÇXR "Çindəki fundamental insan hüquqları uğrunda uzunsürən və qeyri-zorakı mübarizəsinə görə"[111]
2011 Ellen Johnson-Sirleaf, April 2010.jpg Elen Conson-Serlif Liberiya Liberiya "Qadınların təhlükəsizliyi uğrunda qeyri-zorakı mübarizələrinə və sülhyaratma prosesində iştirakına görə"[112]
Leymah-gbowee-at-emu-press-conference.jpg Leyma Qbovi
Tawakkul Karman (2011).jpg Təvəkkül Karman Yəmən Yəmən
2012 Flag of Europe.svg Avropa İttifaqı Avropa İttifaqı Avropa İttifaqı "Altmış il ərzində Avropada sülh və barışıq, demokratiya və insan haqlarının inkişafına verdiyi töhfəyə görə."[113]
2013 HQ of OPCW in The Hague.jpg Kimyəvi silahların qadağan olunması təşkilatı Niderland Niderland[114] "Kimyəvi silahların aradan qaldırmasındakı geniş təşəbbüslərinə görə."[115]
2014 Kailash Satyarthi.jpg Kaylaş Satyarti Hindistan Hindistan "Uşaqların və gənclərin təyziq altına alınmasına qarşı və bütün uşaqların təhsil hüququ üzrə mübarizələrinə görə"[116]
Malala Yousafzai at Girl Summit 2014.jpg Məlalə Yusəfzay Pakistan Pakistan
2015 Tunisian national dialogue (October 2012).jpg Tunis Milli Dialoq Kvarteti Tunis Tunis "2011-ci ilin Yasəmən inqilabından sonra Tunisdə plüralist demokratiyanın qurulmasına verdiyi töhfəyə görə"[117]
2016 Juan Manuel Santos in 2018.jpg Xuan Manuel Santos Kolumbiya Kolumbiya "Ölkənin yarım əsrdən çox davam edən vətəndaş müharibəsinə son qoyması üzrə səylərinə görə"[118]
2017 Nüvə Silahlarının Ləğv Edilməsi üzrə Beynəlxalq Kampaniya İsveçrə İsveçrə "Hər hansı bir nüvə silahının istifadəsinin fəlakətli nəticələrinə diqqəti cəlb etmək səyləri və razılaşmalar yolu ilə bu cür silahların qadağan edilməsi cəhdlərinə görə."[119]
2018 Denis Mukwege par Claude Truong-Ngoc novembre 2014.jpg Denis Mukveqe Konqo Demokratik Respublikası Konqo Demokratik Respublikası "Cinsi zorakılığın müharibələrdə və silahlı qarşıdurmalarda silah kimi istifadə edilməsinin dayandırılması üzrə səylərinə görə"[120]
Nadia Murad in Washington - 2018 (42733243785) (cropped).jpg Nadiya Murad İraq İraq
2019 PM Abiy Ahmed Ali.jpg Abiy Əhməd Əli Efiopiya Efiopiya "Sülhə və beynəlxalq əməkdaşlığa nail olmaq üçün göstərdiyi səylərə və xüsusən qonşu Eritreya ilə sərhəd münaqişəsinin həlli ilə bağlı həlledici təşəbbüsünə görə"[121]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Excerpt from the Will of Alfred Nobel". Nobel Foundation. 2013-05-30 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  2. "Prize Awarder for the Nobel Peace Prize". Nobel Foundation. 2013-10-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  3. "The Nobel Prize". Nobel Foundation. 2014-02-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  4. "Alfred Nobel: The Man Behind the Nobel Prize". Nobel Foundation. 2014-01-25 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  5. "The Nobel Peace Prize Award Ceremonies". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  6. 1 2 3 4 5 6 "Nobel Laureates Facts". Nobel Foundation. 2012-09-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  7. Tønnesson, Øyvind (2000-06-29). "Controversies and Criticisms". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  8. Murphy, Clare (2000-10-08). "The Nobel: Dynamite or damp squib?". BBC News. 2013-09-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  9. 1 2 Tønnesson, Øyvind (1999-12-01). "Controversies Mahatma Gandhi, the Missing Laureate". Nobel Foundation. 2018-09-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 Lundestad, Geir (2001-03-15). "The Nobel Peace Prize, 1901–2000". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  11. "Women Nobel Laureates". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  12. Rothman, Lily. "Why a Nobel Peace Prize Was Once Rejected". TIME.com. 2016-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-10-16.
  13. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1901". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  14. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1902". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  15. "The Nobel Peace Prize 1903". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  16. "The Nobel Peace Prize 1904". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  17. "The Nobel Peace Prize 1905". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  18. "The Nobel Peace Prize 1906". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  19. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1907". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  20. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1908". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  21. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1909". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  22. "Award Ceremony Speech (1910)". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  23. "The Nobel Peace Prize 1910". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  24. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1911". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  25. "The Nobel Peace Prize 1912". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  26. "The Nobel Peace Prize 1913". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  27. "The Nobel Peace Prize 1917". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  28. "The Nobel Peace Prize 1919". Nobel Foundation. 2013-12-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  29. "The Nobel Peace Prize 1920". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  30. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1921". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  31. Stang, Fredrik. "Award Ceremony Speech (1922)". Nobel Foundation. 2011-08-13 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-10.
  32. "The Nobel Peace Prize 1922". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  33. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1925". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  34. "The Nobel Peace Prize 1926". Nobel Foundation. 2011-09-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  35. "The Nobel Peace Prize 1927". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  36. "The Nobel Peace Prize 1929". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  37. "The Nobel Peace Prize 1930". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  38. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1931". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  39. "The Nobel Peace Prize 1933". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  40. "The Nobel Peace Prize 1934". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  41. "BBC News: Nobel Peace Prize medal stolen in Newcastle 3 April 2013, accessed 3 April 2013". 5 April 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 June 2018.
  42. "The Nobel Peace Prize 1935". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  43. "The Nobel Peace Prize 1936". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  44. "The Nobel Peace Prize 1937". Nobel Foundation. 2011-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  45. Stang, Fredrik. "Award Ceremony Speech (1938)". Nobel Foundation. 2012-01-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  46. Jahn, Gunnar. "Award Ceremony Speech (1944)". Nobel Foundation. 2010-12-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  47. "The Nobel Peace Prize 1944". Nobel Foundation. 2019-03-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-06-21.
  48. Jahn, Gunnar. "Award Ceremony Speech (1945)". Nobel Foundation. 2011-10-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  49. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1946". Nobel Foundation. 2008-12-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  50. 1 2 Jahn, Gunnar. "Award Ceremony Speech (1947)". Nobel Foundation. 2011-11-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-06.
  51. Abrams, Irwin (1991). "The Quaker Peace Testimony and the Nobel Peace Prize". 2018-11-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-11-24.
  52. "The Nobel Peace Prize 1949". Nobel Foundation. 2008-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  53. "The Nobel Peace Prize 1950". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  54. "The Nobel Peace Prize 1951". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  55. "The Nobel Peace Prize 1952". Nobel Foundation. 2020-01-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-06.
  56. "The Nobel Peace Prize 1953". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  57. "The Nobel Peace Prize 1954". Nobel Foundation. 2008-12-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  58. "The Nobel Peace Prize 1957". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  59. "The Nobel Peace Prize 1958". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  60. "The Nobel Peace Prize 1959". Nobel Foundation. 2008-12-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  61. "The Nobel Peace Prize 1960". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  62. "The Nobel Peace Prize 1961". Nobel Foundation. 2008-12-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  63. "The Nobel Peace Prize 1962". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  64. "The Nobel Peace Prize 1963". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  65. "The Nobel Peace Prize 1964". Nobel Foundation. 2008-11-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  66. "The Nobel Peace Prize 1965". Nobel Foundation. 2008-10-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  67. "The Nobel Peace Prize 1968". Nobel Foundation. 2008-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  68. "The Nobel Peace Prize 1969". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  69. "The Nobel Peace Prize 1970". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  70. "The Nobel Peace Prize 1971". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  71. "The Nobel Peace Prize 1973". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  72. 1 2 "The Nobel Peace Prize 1974". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  73. "The Nobel Peace Prize 1975". Nobel Foundation. 2008-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  74. "The Nobel Peace Prize 1976". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  75. "The Nobel Peace Prize 1977". Nobel Foundation. 2008-12-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  76. "The Nobel Peace Prize 1978". Nobel Foundation. 2008-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  77. "The Nobel Peace Prize 1979". Nobel Foundation. 2014-10-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  78. "The Nobel Peace Prize 1980". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  79. "The Nobel Peace Prize 1981". Nobel Foundation. 2008-12-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  80. "The Nobel Peace Prize 1982". Nobel Foundation. 2008-10-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  81. "The Nobel Peace Prize 1982–Presentation Speech". Nobel Foundation. 2008-12-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-12-03.
  82. "The Nobel Peace Prize 1983". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  83. "The Nobel Peace Prize for 1984". Nobel Foundation. 2018-07-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-11.
  84. "The Nobel Peace Prize 1985". Nobel Foundation. 2008-12-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  85. "The Nobel Peace Prize 1986". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  86. "The Nobel Peace Prize 1987". Nobel Foundation. 2008-12-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  87. "The Nobel Peace Prize 1988". Nobel Foundation. 2008-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  88. "The Nobel Peace Prize 1988–Press release". Nobel Foundation. 1988-09-29. 2008-12-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-28.
  89. "The Nobel Peace Prize 1989". Nobel Foundation. 2008-12-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-12.
  90. "The Nobel Peace Prize 1989–Press release". Nobel Foundation. 1989-10-05. 2008-12-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-11-28.
  91. "The Nobel Peace Prize 1990". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  92. "The Nobel Peace Prize 1991". Nobel Foundation. 2008-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  93. "The Nobel Peace Prize 1992". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  94. "The Nobel Peace Prize 1993". Nobel Foundation. 2014-10-16 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  95. "Press Release- The Nobel Peace Prize 1994". Nobel Foundation. 2008-11-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  96. "The Nobel Peace Prize 1995". Nobel Foundation. 2008-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  97. "The Nobel Peace Prize 1996". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  98. "The Nobel Peace Prize 1997". Nobel Foundation. 2008-10-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  99. "The Nobel Peace Prize 1998". Nobel Foundation. 2008-10-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  100. "The Nobel Peace Prize 1999". Nobel Foundation. 2018-08-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-21.
  101. "The Nobel Peace Prize 2000". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  102. "The Nobel Peace Prize 2001". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  103. "The Nobel Peace Prize 2002". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  104. "The Nobel Peace Prize 2003". Nobel Foundation. 2008-10-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  105. "The Nobel Peace Prize 2004". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  106. "The Nobel Peace Prize 2005". Nobel Foundation. 2008-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  107. "The Nobel Peace Prize 2006". Nobel Foundation. 2008-10-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  108. "The Nobel Peace Prize 2007". Nobel Foundation. 2008-10-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-20.
  109. "The Nobel Peace Prize 2008". Nobel Foundation. 2018-02-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-10.
  110. "The Nobel Peace Prize 2009". Nobel Foundation. 2009-10-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2009-10-09.
  111. "The Nobel Peace Prize 2010". Nobel Foundation. 2011-12-02 tarixində arxivləşdirilib.
  112. "The Nobel Peace Prize 2011". Nobel Foundation. 2018-07-28 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-10-07.
  113. "The Nobel Peace Prize 2012". Nobel Foundation. 10 October 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 October 2012.
  114. "Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons Facts". 2018-12-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-12-09.
  115. "The Nobel Peace Prize 2013" (PDF). Nobel Foundation. 2013-10-11 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-10-11.
  116. "The Nobel Peace Prize 2014". Nobel Foundation. 2014-10-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-10-10.
  117. "The Nobel Peace Prize 2015". Nobel Foundation. 2015-10-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-10-09.
  118. "The Nobel Peace Prize 2016". Nobel Foundation. 2016-10-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-10-07.
  119. "The Nobel Peace Prize 2017 – Press Release". www.nobelprize.org. 2017-10-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-10-06.
  120. "The Nobel Peace Prize 2018 – Press Release". www.nobelprize.org. 2018-10-05 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-10-05.
  121. "Abiy Ahmed Ali. Facts" (ingilis). The Nobel Foundation. İstifadə tarixi: 2019-10-19.

Mənbələr[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]



This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit).
Text is available under the CC BY-SA 4.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.

Destek